KENING spreekt op Prinsjesdag GRONDREDE uit: ‘Aan hem die van mij houdt, zal ik geven’

Beeld: ©Marcel-van-Kammen

,,Bij zonsopgang in de Leonserpolder vertelden Peter Oosterhof, Drentse boer op Friese grond en Welmoed Deinum, boerin uit Sondel, over het magisch spel dat zich onder onze voeten afspeelt.” Zo opent de website van Kening bij de ‘verbeeldende’ aankondiging van hun ‘Grondrede‘, waarin ze het belang van de grond, ‘de bodem van ons bestaan’ onderstrepen en kracht bijzetten: ‘Kening sprak op 15 september 2020 de Grondrede uit‘.

,,Het is een prachtig organisme. Maar we gaan er te ruig mee om.” Daarna sprak en bewoog de aarde zelf, begeleid door trompet en didgeridoo.”


Kening
Grûnrede Kening, YouTube-kanaal Hatog Krøller, 15 september 2020.

,,Af! De registratie van die magische Prinsjesdag-ochtend waarop Kening de Grondrede uitsprak. Start van hopelijk een nieuwe traditie.”


Kening, 17 september 2020
Grondrede Kening 15 september 2020, YouTube-kanaal Hatog Krøller, 17 september 2020.

Brief aan de koning: leer van de grutto en de rode regenworm

Peter Oosterhof en Welmoed Deinum (Kening) stuurden een brief aan de Koning; deze werd op 17 september 2020, twee dagen na Prinsjesdag, op Twitter gepubliceerd. Ik heb hem hieronder integraal voor je opgenomen. Twee keer klikken voor het beste (lees)resultaat.

,,We spelen een gevaarlijk spel met de grond, de bodem van ons bestaan. Laten we leren van de grutto en de rode regenworm en anders gaan boeren en leven.”


Peter Oosterhof en Welmoed Deinum (Kening)
Grondrede, Peter Oosterhof en Welmoed Deinum (Kening)

De Grondrede in de media

Beeld: ©Marcel van Kammen

De grond spreekt in de Lionserpolder: ‘Oan wa’t my leaf hat sil ik jaan’
Cor de Boer, Leeuwarder Courant, 15 september




.

Beeld: ©Marcel van Kammen

De eerste Grondrede in de Leonserpolder: “Leer het landschap opnieuw kennen”
Omrop Fryslân, 15 september 2020 (incl. radio- en videofragment)



.

Beeld: ©Marcel van Kammen

Kening spreekt Grondrede uit
Pleidooi voor een gezonde bodem
Living Lab Fryslân, 15 september 2020




.

Beeld: ©Marcel van Kammen

Troonrede vanuit de grond
Redactie Foodlog, Foodlog, 15 september 2020





.

Beeld: ©Shutterstock

Brief aan de koning: leer van de grutto en de rode regenworm
Peter Oosterhof en Welmoed Deinum, de Volkskrant (Opinie), 16 september 2020




.

Beeld: ©Marcel van Kammen

Sondeler boerin spreekt „Troonrede” voor de aarde uit
Balkster Courant, 16 september 2020




.

Beeld: BoerenNatuur

Grondrede, een reactie op de troonrede
BoerenNatuur, 16 september 2020






.

Ook het Friesch Dagblad gaf Peter en Welmoed (Kening) op 16 september een podium door voor de Grondrede een volle (Opinie)pagina in te ruimen. Ook hier geldt: twee keer klikken!

Opiniepagina Friesch Dagblad, 16 september 2020.
.
Beeld: ©Marcel van Kammen

Bio-boeren dragen Grondrede voor
Lenneke Pors-Schot, Biojournaal, 17 september 2020






.

Beeld: ©Pluimveeweb

Column: Boer, de integrale koning van het platteland
Robert Ellenkamp, Pluimveeweb, Akkerwijzer, 18 september 2020



.

Beeld: © Rob Buiter

De koning van de bodem: de rode regenworm
BNN/VARA Vroege Vogels. 25 september 2020 (incl. radiofragment met Jeroen Onrust, Grondrede Kening en Bodemdierendagen)

Het belang van een gezonde bodem

Het gif van de grutto-weide
Theunis Piersma, Vogelbescherming Nederland (Blog), 11 januari 2021

.

‘De ontsnapping van de natuur’: kunnen we wel beschermen wat we niet kennen?
Robert Rosendal, Kunst en Landschap Noord Nederland, 13 januari 2020
.

©Logo De Correspondeent

Individuen kunnen tóch het verschil maken
Thomas Oudman, De Correspondent, 1 oktober 2020









.

Dit is waarom wormen onmisbaar zijn voor onze bodem, Zembla, 7 december 2020.

OEROL-2020: Terschelling komt naar je toe deze zomer met ‘HET IMAGINAIRE EILAND’

Website Oerol.nl een week lang toegangspoort tot ‘Het Imaginaire Eiland’

Jaarlijks verandert het eiland Terschelling in juni tien dagen lang in één groot podium voor theater, dans, pop-up performances, spoken word, beeldende kunst, wetenschap, onderzoek en live-muziek: het Oerol-landschapstheaterfestival. ,,De Oerol-2020-editie zal er geen worden zoals je gewend bent”, meldt de festivalorganisatie op haar website, die dit jaar een week lang dienst doet als toegangspoort tot ‘Het Imaginaire Eiland‘.

Waar de makers vorig jaar vergezichten, ‘kantelende perspectieven’, maar ook zorgen en hoop voor de toekomst lieten zien, zullen ze dit jaar alles uit de kast moeten trekken om de versmelting tussen landschap en theater virtueel tot uitdrukking te brengen. Corona eist zijn tol, maar biedt ook (nieuwe) kansen, zegt festivaldirecteur Siart Smit. Oerol-2020 gaat met Het Imaginaire Eiland – letterlijk – tot de verbeelding spreken; vanaf maandag 15 juni zijn ze vijf dagen lang in de lucht.

In zes weken tijd een geheel nieuw vijfdaags virtueel programma

Samen met makers, vrijwilligers, vrienden-van-Oerol en anderszins betrokkenen is in pakweg zes weken tijd door het Oerol-team een geheel nieuw en actueel programma samengesteld dat grotendeels virtueel plaatsvindt. Het vijfdaagse programma bestaat uit interactieve voorstellingen, live events, live workshops en typische Oerol-podcasts.

Dat ging niet van een leien dakje. Luister maar eens naar een tweetal radio-interviews met Oerol-directeur Siart Smit. Het eerste in het programma ‘Nieuws en Co‘, het tweede in ‘Spraakmakers‘, beide op Radio 1, respectievelijk op 3 april, de dag dat Oerol formeel werd afgeblazen, en 10 juni, het expliciete aankondigingsmoment van Het Imaginaire Eiland.

Interview Siart Smit, Nieuws en Co, Radio 1, 3 april 2020.
Interview Siart Smit, Spraakmakers, Radio 1, 10 juni 2020.

Welkom op Het Imaginaire Eiland!

Dat maakt natuurlijk nieuwsgierig. Meteen bij binnenkomst op Het Imaginaire Eiland kom je (rechtsonder in beeld) de ‘captains‘ tegen: Jennifer en Dionne. Ze zijn vijf dagen lang je Oerol-host en wijzen je de weg op het virtuele eiland. Een voorproefje:

Ook Cornald Maas komt in ‘Opium Op Oerol’ met een alternatief programma

In een alternatief ‘Opium Op Oerol‘-(AVRO/TROS-programma) ontmoet Cornald Maas tijdens Het Imaginaire Eiland elke aflevering een theatermaker of podiumkunstenaar met een Oerol-verbintenis, onder wie rapper Typhoon, cabaretière Paulien Cornelisse, zangeres en performer Wende, cabaretduo Yentl en De Boer en singer-songwriter Jeangu Macrooy.

Daarnaast zijn er drie gezichten dagelijks te zien: cabaretier Harrie Jekkers bezingt het leven vanaf een mooie plek op het eiland, programmamaker en schrijver Splinter Chabot gaat op zoek naar Terschellingers met een groot Oerol-hart en fotograaf en natuurliefhebber Ruben Terlou legt z’n favoriete vogel vast. Ruben was samen met Cornald op 9 juni te gast bij het televisieprogramma Op1.

Proost! Op het Imaginaire Eiland

Op zaterdag 13 juni werd er aan de vooravond van het evenement ‘even gebeld’ met Cornald Maas die diezelfde dag, samen met (de gemondkapt zingende) Harrie Jekkers de boot vanaf Harlingen genomen had, door Roos Moggré en Splinter Chabot om hem te interviewen voor het NPO Radio 1-programma ‘Proost‘. Luister hieronder naar zijn eerste belevenissen naar en vanaf Het Imaginaire Eiland:



Cornald Maas en Harrie Jekkers. Foto: AVRO/TROS-kunst, team-‘Opium Op Oerol’
.

Terugkijken afleveringen ‘Opium Op Oerol’

Elke dag, de hele Oerolweek van 15 tot en met 19 juni, rond de klok van zeven uur ’s avonds, ontmoet Cornald Maas dus een bekende podiumkunstenaar met een verbintenis met het landschapstheaterfestival:

In de eerste aflevering is rapper Typhoon te gast. Hoe beleeft hij deze tijd zonder festivaloptredens? En welke band heeft hij met het Oerolfestival? Even janken mag.


Cornald Maas en Typhoon, maandag 15 juni. Foto: AVRO/TROS-kunst, ‘Opium Op Oerol’

Welke band heeft Paulien Cornelisse met het Oerolfestival? En ziet zij zichzelf optreden in een coronaproof theater? Of is dat awkward, of aerosol?

Cornald Maas en Paulien Cornelisse, dinsdag 16 juni. Foto: AVRO/TROS-kunst, ‘Opium Op Oerol’

Zangeres en performer Wende is de derde gast. Ze moest haar optredens in onder meer Londen annuleren vanwege het coronavirus. Ziet zij zichzelf binnenkort weer optreden? En wat heeft zij met Oerol?
Cornald Maas en Wende, woensdag 17 juni. Foto: AVRO/TROS-kunst, ‘Opium Op Oerol’

Het cabaretduo Yentl en De Boer stelde hun theatertournee uit omdat beiden moeder werden. Welke band hebben zij met het Oerolfestival. En wanneer denken ze weer aan optreden?

Cornald Maas en Yentl en De Boer, donderdag 18 juni. Foto: AVRO/TROS-kunst, ‘Opium Op Oerol’

Jeangu zou ons land vertegenwoordigen op het Songfestival, maar het liep allemaal anders. Wat is zijn band met Oerol? En heeft hij nieuwe plannen?

Cornald Maas en Jeangu, vrijdag 19 juni. Foto: AVRO/TROS-kunst, ‘Opium Op Oerol’

Naar de uitzendingen: ‘Opium Op Oerol’ (NPO-2)

Kunst en Landschap heeft alle (vijf) afleveringen (dagelijks) voor je bijgehouden. Klik hieronder om ze terug te kijken.

Muzikale hoogtepunten: 10 jaar Opium op Oerol

Opium Op Oerol neemt je tijdens Het Imaginaire Eiland in vijf afleveringen ook mee naar de mooiste muzikale hoogtepunten van Tien Jaar Opium Op Oerol. In de eerste aflevering zie je optredens van Douwe Bob, Danny Vera, Yentl & de Boer, De Kik en Wende. Omdat Douwe Bob de eerste festivaldag niet op het strand mocht zingen hier alvast een voorproefje van deze eerste aflevering.

Douwe Bob – Out on the road, Opium Op OeroL, AVRO/TROS, 21 juni 2019.

Voor vier afleveringen ‘10 Jaar Muzikale Hoogtepunten‘ die Opium op Oerol voor je heeft verzameld klik je op de illustratie hieronder:

‘Toekomstbouwers’, ‘Blikverruimers’ en ‘No Man is an Island’

Het Oerol-festival speelt zich dit jaar met Het Imaginaire Eiland dus grotendeels online af. Passend bij een dagelijks wisselend thema, zoals Toekomstbouwers, Blikverruimers en No Man is an Island, zijn er live voorstellingen, interactieve projecten, podcasts en zoommeetingen, maar ook programmaonderdelen die je op een zelfgekozen moment kunt kijken. Een aantal artiesten, onder wie Laura van Dolron, Dionne Verwey en Karlijn Kistemaker, maakt nieuw werk vanaf Terschelling.

Alle ins and outs van Het Imaginaire Eiland

Klik op onderstaande illustraties om je goed voor te bereiden op een vijfdaagse uitgebreide virtuele theaterslentertocht over en langs Het Imaginaire Eiland.

Alle ins and outs van Het Imaginaire Eiland









.

Nieuwspagina van en over Oerol’s Het Imaginaire Eiland





.

Het Imaginaire Eiland is voor iedereen toegankelijk. Maar cultuur is natuurlijk niet gratis. Dus vraagt Oerol ook jou om de makers van Het Imaginaire Eiland te steunen als je portemonnee dat toelaat.

Trots op de makers! Ik steun Oerol’s Het Imaginaire Eiland!








.

De ongelooflijke maar waargebeurde avonturen van de onbevangen Kasper op het anders zo zinderende eiland

Op zondag 14 juni beet Kasper (Peters; voormalig stadsdichter van Groningen) het spits af door zich alvast op eigen wijze te installeren op Het Imaginaire Eiland. Hij gaat de hele week als ‘de onbevangen Kasper’ dagelijks over het eiland dwalen. Schijnbaar doelloos.

,,Zoveel bezoekers, makers en vrijwilligers missen het eiland. Iedereen kent de paden en de wegen, de verschillende locaties. In afwisselende clipjes neemt Kasper je mee naar al die plekken. Op het eerste gezicht oogt alles absurdistisch, vervreemdend en dromerig, maar blijf terugkeren en je zal zien dat zich langzaam een prachtig verhaal ontvouwt.”


Marc van Vliet

In korte vlogs probeert Marc van Vliet een glimp van het festivalgevoel bij de mensen thuis over te brengen, vanuit het perspectief van een ‘typische Oerolvrijwilliger’.

„We binden een camera op de hoofdpersoon, en we volgen hem vanaf zijn aankomst bij de boot, via de camping, een week lang op het eiland. Het zijn beelden die elke Oerolganger kent. Ik wil een gevoel van weemoed overbrengen, ik heb heel sterk het gevoel dat daar nu behoefte aan is.”


Marc van Vliet

Vanaf maandag 15 juni zet theatermaker Van Vliet elke dag een nieuwe aflevering voor je klaar in een speciaal voor dit project aangemaakte afspeellijst (met die lange naam). Je belandt dan op het YouTube-kanaal van Kunst en Landschap. Ook zo benieuwd naar de avonturen van Kasper? En waar deze uiteindelijk toe leiden?

Nadat weken lang al haar opdrachten werden afgezegd werd Isabelle Renate la Poutré eind mei gebeld door Marc van Vliet. Ehh, JA! Of ze hem wilde helpen met een project op Oerol. In onderstaande vlog neemt ze je mee op haar avontuur tijdens het maken van ‘De ongelofelijke maar waargebeurde avonturen van de onbevangen Kasper op het anders zo zinderende eiland‘ op het prachtige Terschelling.

#11 Werken op Oerol 2020, Isabelle Renate la Poutre, 7 juli 2020.


Zo, nu ben je er helemaal klaar voor. Hop on in! Heel veel plezier!

Het Imaginaire Eiland: live van 15 t/m 19 juni op oerol.nl

Het Imaginaire Eiland

Media-overzicht en compilatie ‘noodeditie’ Oerol-2020: ‘Het Imaginaire Eiland’

Bezoekers konden dagelijks terugkomen op Kunst en Landschap voor actueel nieuws met van alles van en over Het Imaginaire Eiland in het ‘Media-overzicht‘. Dat vind je hieronder.

,,In de zoektocht naar oplossingen voor de transities die op ons afkomen kunnen kunst en cultuur de motor voor verandering (sgezindheid) zijn, als spiegels van en voor ‘verbeelding’ van een hoopvolle toekomst.”


Kunst en Landschap Noord Nederland

Kunst en Landschap Noord Nederland volgde het imaginaire Terschelling de hele week zowel voor als achter de ‘schermen’. Bezoekers genoten na en moesten nadien vooral niet vergeten de enquête in te vullen. Dat kon hier!

Media-overzicht en compilatie Oerol-2020

Audiodescriptie | Dit was Oerol 2020: Het Imaginaire Eiland, Oerol, 6 juli 2020.

Alles over de online Oerol-editie-2020, vanaf het moment van afblazen van de reguliere versie in april tot aan nu, vind je hier:

Oerol: iets meer geld, veel positiever advies
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 28 juli 2020




.

Weinig inkomsten voor vindingrijke theaterwereld
Thomas de Heide, Het Financieele Dagblad, 10 juli 2020



.

Dit was het Imaginaire Eiland Oerol 2020, Aftermovie Oerol-2020, 30 juni 2020.

Zomer zonder festival: terug naar Oerol
Annette Embrechts, Theaterkrant, 27 juni 2020





.

Geef jouw mening over Het Imaginaire Eiland!, 24 juni 2020.

Organisatie Oerolfestival ‘Het Imaginaire Eiland’ spreekt van succes
Entertainment Business, 22 juni 2020


.

Onlineversie van Oerol haalt het niet bij het origineel
Sandra Kooke, Trouw, 22 juni 2020



.

‘Het imaginaire eiland’ trekt nieuwe en oude Oerol-fans
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 20 juni 2020



.

Hoe de ‘noodeditie’ van Oerol toch ook wat oplevert (en welke lessen er nog te leren zijn)
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 19 juni 2020

.

‘Still Life on the Island’, Nicole Beutler Projects, 19 juni 2020.

Jeangu Macrooy wil zo min mogelijk aan Songfestival denken
Showredactie Algemeen Dagblad, 19 juni 2020




.

Interview Jennifer en Dionne met Jeangu Macrooy, ‘Tjiftjaf in de ochtend’, 19 juni 2020.

Achter de schermen bij de online-editie van Oerol
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 19 juni 2020


.

Koken op Oerol: de smaak van het Wad
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 19 juni 2020 (incl. video 1.29 min.)


.

Hoe organiseert Oerol een grotendeels virtueel festival? Kijk terug naar vraag en antwoord met Marin de Boer, curator en creatief producent
Redactie Cultuur Leeuwarder Courant. 18 juni 2020, Skype-interview Symen Bosma met Marin de Boer (26.27 min.)

Harrie Jekkers – Ik Hou Van Mij, Opium op Oerol, 18 juni 2020.

Eline Arbo bewijst bij NITE met ‘Dronken mensen’, live in De Machinefabriek en online, andermaal haar klasse
Eric Nederkoorn, Dagblad van het Noorden, 18 juni 2020

Op het ‘Imaginaire Eiland’ gaat Oerol tóch door
Annette Embrechts, de Volkskrant, 18 juni 2020




.

‘Opium op Oerol’ wekt een sluimerend verlangen
Maaike Bos, Trouw, 18 juni 2020




.

Cultuur aan huis op dvhn.nl en Podium TV: Marjolein Ley ‘Zoomt’ 1001 Nacht met Tryater (maar speelt nu even live)
Eric Nederkoorn, Dagblad van het Noorden, 18 juni 2020

.

Terschelling zonder Oerol geeft weldadige tv
Arjen Fortuin, NRC, 18 juni 2020



.

Karlijn Kistemaker, een literaire safari op Het Imaginaire Eiland, 18 juni 2020.

Oerolgangers op deze non-Oerol: ‘Ik kan niet wachten tot volgend jaar’
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 18 juni 2020

.

De thuisrecensent: dronken nachtbrakers in splitscreen
Sander Janssens, Theaterkrant, 18 juni 2020



.

Yentl en De Boer – Aanraking, Opium op Oerol, 18 juni 2020.

Wende Snijders geeft hoop op buitenlands succes niet op
Welingelichte Kringen, 17 juni 2020


.

Toch nog het Oerolgevoel op Terschelling met letters in het landschap
Redactie Omrop Fryslân, 17 juni 2020 (incl. video, 1.24 min.)

.

Oerol-veteraan Marc van Vliet: ‘Meestal voel je in deze tijd het eiland gonzen’
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 17 juni 2020

.

Eilandbezoekers missen het Oerolgevoel op Terschelling: ‘Online is het lang zo leuk niet’
Jan Ligthart, Leeuwarder Courant, 17 juni 2020 (incl. video, 3.07 min.)

.

Harrie Jekkers – Boot door de nacht, Opium op Oerol, 17 juni 2020.

Pleisters voor de wonden
Filip Tielens, Theaterkrant, 17 juni 2020




.

Een interessant gesprek, maar is dat genoeg?
Evelyne Coussens, Theaterkrant, 17 juni 2020




.

Spuug van God, Willem de Bruin & Likeminds, 17 juni 2020.

Opium op Oerol verzacht een klein beetje het gemis van alle festivals
Haroon Ali, de Volkskrant, 17 juni 2020
.

LC dagoverzicht – 17 juni | Protesterende busondernemingen en gemis van het Oerolgevoel
Leeuwarder Courant, 17 juni 2020 (incl. video, 3.07 min.)

.

Vertelhuis Mezrab is ook virtueel present op Oerol
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 17 juni 2020


.

Even appen met Jacob Haagsma op Oerol: lunchen met Hessel en Tess en een strafzaak tegen een BN’er
Redactie Leeuwarder Courant, 17 juli 2020 (incl. videofragment)

.

Zelfs dit jaar ontkomt Oerol niet aan de audiowandeling
Sander Janssens, Theaterkrant, 16 juni 2020



.

Haperend zolderalternatief
Thea Derks, Theaterkrant, 16 juni 2020




.

De thuisrecensent; speelse bespielingen over allesverbindend water
Filip Tielens, Theaterkrant, 16 juni 2020



.

Eilandverhalen, Sahand Sahebdivani (live stream), 16 juni 2020.

Het Imaginaire Eiland Oerol: Eline Arbo
Langs de Kustlijn, NPO Radio 1, 16 juni 2020
(Radiofragment met webcam, 13.44 min.)



.

Typhoon ‘van heel strijdvaardig naar rouw’ door coronacrisis
Redactie Nu.nl, 16 juni 2020


.

Hoe klinkt Terschelling in coronatijd?
Elsie Vermeer, Human, 16 juni 2020


.

Harrie Jekkers – Zo mooi, Opium op Oerol, 16 juni 2020.

Cornald Maas: ‘Oerol ben ik aan mijn stand verplicht’
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 16 juni 2020


.

Theatermaker zoekt op Oerol intimiteit met onzichtbaar publiek
Wendy Kennedy, Omrop Fryslân, 16 juni 2020 (incl. tv-fragment)

.

Virtueel ronddwalen: bezoek festival Oerol vanuit huis
Dianne Bleeker, Het Parool, 16 juni 2020



.

Interview met Michiel Voet over ‘De Vreemdeling’, 16 juni 2020.

Het Oerol-gevoel
Filip Tielens, De Standaard, 16 juni 2020



.

Douwe Bob kan nog lachen na bezoek aan politiebureau: ‘Of ze gaan mij nu als voorbeeld nemen. Zo van: als je dit flikt, ga je de bak in!’
Redactie Leeuwarder Courant, 16 juli 2020


.

Hans den Hartog (Staatsbosbeheer) ‘toont’ De Boschplaat, 15 juni 2020.

Oerol Liedjes-Op-Maat met Gerson & Freez
Langs de Kustlijn, NPO Radio 1, 15 juni 2020
(Radiofragment met webcam, 13.18 min.)



.

VIDEO: Oerol dag 1, een emotionele achtbaan
Omrop Fryslân, 15 juni 2020
(incl. videofragment, 4.17 min.)


.

Merol, Hou je bek en bef me, Uitgekleed in de duinen, 15 juni 2020.

Typhoon denkt te gaan ‘janken’ bij eerste optreden
Redactie RTL-Nieuws, 15 juni 2020



.

Typhoon – Alles is Gezegend, Opium op Oerol, 15 juni 2020.

Douwe Bob doet toch een optreden op Oerol: handhaving grijpt in
Omrop Fryslân, 15 juni 2020


.

Douwe Bob treedt toch op op Terschelling, politie grijpt in
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 15 juni 2020



.

Douwe Bob cancelt Oerol-optreden: ‘Er wordt zo’n stokje voor gestoken, het is helemaal niet fijn meer’
Marissa de Jong, Leeuwarder Courant, 15 juni 2020



.

Pop-upconcert Douwe Bob op Oerol afgelast: “Dat is natuurlijk heel raar”
Omrop Fryslân, 15 juni 2020
(incl. kort video- en radiofragment)

.

Harrie Jekkers – De Wind, Opium op Oerol, 15 juni 2020.

Oerol haakt aan bij Black Lives Matter
Jacob Haagsma en Wilbert Elting, Leeuwarder Courant, 15 juni 2020



.

Gerson en Freez, ‘Liedje-Op-Maat’, 15 juni 2020.

Wel degelijk flarden ‘reëel’ Oerol te vinden op Terschelling
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 15 juni 2020

.

Even appen met Jacob Haagsma op Oerol: mooi weer, beeldende elementen en muziek
Redactie Leeuwarder Courant, 15 juni 2020



.

Oerol 2020 – Het Imaginaire eiland op diverse locaties
Uitzinnig.nl, 15 juni 2020


.

Oerol gaat – ondanks alles – ‘gewoon’ van start
De Terschellinger, 15 juni 2020


.

Verbaasde Douwe Bob zet streep door optreden op Terschelling: ‘Dat je wel hutjemutje door de Kalverstraat mag lopen en dat dit op een waanzinnig groot strand niet kan’
Marissa de Jong, Dagblad van het Noorden, 15 juni 2020
.

Douwe Bob wilde vandaag tóch op Oerol spelen, maar de gemeente Terschelling stak daar een stokje voor
Jacob Haagsma, Dagblad van het Noorden, 15 juni 2020

.

REPO: Oerol gaat digitaal van start, Omrop Fryslân, 15 juni 2020.

Oerol giet moandei digitaal fan start
Redactie Omrop Fryslân, 15 juni 2020



.

Palet aan Oerol-ervaringen, online
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 14 juni 2020


.

Kunstenaars brengen Oerol’s eilandgevoel digitaal naar het vasteland
Sander Janssens, NRC, 14 juni 2020




.

Douwe Bob wil op Oerol spelen, maar het mag niet
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 14 juni 2020




.

Oerol, niet vanaf Terschelling, maar vanuit huis
Sandra Kooke, Trouw, 13 juni 2020
.

Thuisblijvers Oerol testen duurzame voedselinnovaties
Entertainment Business, 12 juni 2020


.

Oerolfans testen voedselinnovaties: bij ontbijt al bijna al je groente binnen
Richold Brandsma, Dagblad van het Noorden, 12 juni 2020


.

Oerol draait warm met digitale editie
Redactie Binnenland, Leeuwarder Courant, 12 juni 2020



.

Oerol stuurt eilandgevoel je huiskamer in
Rianne Kramer, Friesch Dagblad, 12 juni 2020




.

Met pruiken en plaksnorren maakt Karlijn Kistemaker magisch theater van Honderd jaar eenzaamheid
Herien Wensink, de Volkskrant, 11 juni 2020









.

Theater over hoe koopmansgeest ons fataal wordt
Sigrid van der Meij, Human, 10 juni 2020

.

Ook Wende en Yentl en De Boer bij Opium op Oerol
Welingelichte Kringen, 8 juni 2020



.

Friesland schittert door afwezigheid in ‘eredivisie’ van de cultuursector
Kirsten van Santen, Leeuwarder Courant, 6 juni 2020


.

De thuisrecensent: Into The Great Wide Veenfabriek
Sander Janssens, Theaterkrant, 18 mei 2020




.

Oerol-directeur Siart Smit ‘zoomt’ met koning Willem-Alexander
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 18 mei 2020



.

Oerol-directeur in video-overleg met de koning
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 18 mei 2020




.

Laura van Dolron speelt live: ‘Welkom in je eigen huis’
Joyce Roodnat, NRC, 17 mei 2020



.

Oerol gaat dit jaar volledig online
Ron Rijhard, NRC, 15 mei 2020



.

Oerol dit jaar op ‘imaginair eiland’
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 15 mei 2020









.

Tryater 1000&1 Nacht LIVE online afleveringen (teaser), Tryater, 14 mei 2020.

1000&1 Nacht: online – live gespeeld
Tryater: word ‘Vriend van Oerol’ en bekijk de serie op het ‘Imaginaire Eiland’ (Oerol: 15 t/m 19 juni), mei 2020




.

Helemaal niets doen is geen optie, dus wordt festival Oerol dit jaar een ‘imaginair eiland’
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 15 mei 2020


.

Festivals pas toegestaan als er een vaccin is, hoe komt het met Oerol?
Redactie Omrop Fryslân, 7 mei 2020


.

Niet op: Emke Idema
Annette Embrechts, Theaterkrant, 6 mei 2020





.

Cornald Maas naar Terschelling voor alternatieve Opium op Oerol
Redactie Binnenland, Dagblad van het Noorden, 1 mei 2020


.

Alle namen zijn bekend voor de alternatieve Opium Op Oerol
AVRO/TROS-Kunst, Opium Op Oerol, 1 mei 2020


.

Friese Festivals wijken uit naar online of volgend jaar
Rianne Kramer en Diane Romashuk, Friesch Dagblad, 23 april 2020


.

Terschelling loopt 19,5 miljoen euro mis door annuleren Oerol
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 11 april 2020



.

Oerol-directeur Siart Smit zit met een afgeblazen festival: wat kan wél?
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 11 april 2020

.

Oerol onderzoekt andere vormen voor 2020-editie
Entertainment Business, 6 april 2020



.

Oerol formeel afgeblazen, het festival krijgt een ‘virtuele’ vorm
Jacob Haagsma, Leeuwarder Courant, 3 april 2020



.

Oerol krijgt aangepaste versie vanwege coronacrisis
Redactie Cultuur, Leeuwarder Courant, 27 maart 2020



.

Oerol krijgt andere vorm, Lowlands en Parade gaan uit van groen licht
Hannah Stöve, Het Parool, 25 maart 2020


.

BARBIZON VAN HET NOORDEN – De ontdekking van het Drentse landschap 1850-1950

Israëls, Mesdag en Van Gogh tonen unieke eigenschappen van het Drentse landschap

In de tentoonstelling ‘Barbizon van het Noorden – De ontdekking van het Drentse landschap 1850-1950‘ presenteert het Drents Museum het werk van grote kunstenaars die de unieke eigenschappen van Drenthe op doek hebben vastgelegd. Kunstwerken van onder meer Israëls, Mesdag en Van Gogh laten de bezoeker prachtige landschappen met heidevelden, hunebedden, akkers en bijzondere dorpen van Drenthe zien. Voor deze expositie wordt samengewerkt met Stichting Het Drentse Landschap. Op 24 november 2019 openden ze in Assen de deuren.

Vanwege het coronavirus heeft het museum deze voortijdig moeten sluiten. De expositie stond gepland tot en met 22 maart 2020. Met ingang van 1 juni 2020 (12.00 uur) werd de tentoonstelling heropend. Hij loopt – onder RIVM-coronavoorwaarden – tot en met 13 september 2020. Tickets zijn alleen online verkrijgbaar!

Barbizon van het Noorden: 1 juni t/m 13 september 2020

Column Kester Freriks: ‘Barbizon in Drenthe’

Voor aanvang van Barbizon van het Noorden verscheen in het novembernummer (2019) van DM Magazine, ‘huismagazine’ van het Drents Museum, een prachtige (gast)column van journalist en auteur van natuurboeken Kester Freriks: ‘Barbizon in Drenthe’. Ik beveel hem zeer bij je aan – lees hem voor je de tentoonstelling bezoekt:

Kester Freriks. Beeld: Vincent Mentzel.

‘Barbizon in Drenthe’

,,Wat het Drentse Barbizon ons leert, is de innigheid van een geschilderd landschap ervaren. Zeg nooit dat een landschap grauw of eentonig is. Wij zijn het die dat vinden. Het landschap is dat niet. Het Drentse land, uitgebeeld op schildersdoek, nodigt ons uit het te betreden, erin op te gaan en vooral: je omringd te weten door een schitterende en betoverende weidsheid, tot aan de horizon.”

Kester Freriks

Barbizon, toevluchts- en verblijfsoord groot aantal schilders met liefde voor natuur

Om de titel van deze expositie wat te verduidelijken vertel ik even iets over Barbizon, een dorpje weggestopt in de bossen op de westelijke rand van het bekende Fôret de Fontainebleau, net ten zuiden van Parijs. Het was tussen 1830 en 1850 toevluchts- en verblijfsoord van een groot aantal Franse schilders, die er hun liefde voor de natuur wilden beleven. Zij lieten zich onder meer inspireren door 17e-eeuwse Hollandse landschapsschilders en waren geïmponeerd door Engelse aquarellisten. Aan deze groep kunstenaars dankt Barbizon zijn bekendheid en wordt het sinds die tijd – en nog steeds – door kunst- en natuurminnende toeristen bezocht.

Revolutionaire benadering van het landschap

De groep kunstschilders van de School van Barbizon is ontstaan toen Théodore Rousseau en Jean-François Millet zich halverwege de negentiende eeuw in het dorp vestigden.

Rousseau en Millet schilderden in de vrije natuur en al spoedig sloten andere kunstenaars zich bij hen aan, zoals Jean-Baptiste Camille CorotCharles-François DaubignyNarcisse Virgillio DíazJules DupréJohan Barthold Jongkind en Constant Troyon. De stroming ontstaat in de periode van de romantiek, waarin het landschap veelvuldig werd toegepast als achtergrond, in een geïdealiseerde compositie. De kunstenaars van de School van Barbizon kozen de natuur echter als hoofdonderwerp, zonder het op een voetstuk te plaatsen. Dit was een revolutionaire benadering van het landschap, dat onder andere geïnspireerd was op het werk van de Engelse landschapsschilder John Constable.

Barbizon – aan de wieg van het impressionisme

De School van Barbizon vond aansluiting bij het opkomende realisme. Ook de kunstenaars van het realisme zetten zich af tegen de academische benadering van kunst, waarbij natuur werd geëxposeerd op een wijze zoals ‘gedicteerd’ door de officiële Salons in Parijs. Ze heeft haar wortels tevens in de romantische Hollandse traditie.

The Barbizon Painters (rough edit), Galerie Michael, Beverly Hills, California.

De schilders van Barbizon schilderden met een losse penseelstreek en gebruikten lichte kleuren. Ze schilderden de natuur, zoals deze op hen over kwam. Ze beschouwden de natuur als een volwaardig onderwerp voor een schilderij. Het werd hen daarbij nog makkelijker gemaakt om er met de ezel op de rug op uit te trekken en om buiten te schilderen toen rond 1840 de verftube werd uitgevonden. De School van Barbizon wordt vaak beschouwd als de voorloper van het impressionisme.

Barbizon: The Cradle of Impressionism, Jean Audigier, Steve Kurzveld, Scott Saraceno Media Productions.

Het Rijksmuseum Twenthe geeft in onderstaande video de relatie, maar zeker ook de verschillen in benaderingswijze van het landschap, tussen de 17e- en 19e-eeuwse landschapsschilders aardig weer.

Rijksmuseum Twenthe, ‘Schatkamer Het Landschap’, Op weg naar de kunst, 13 januari 2020.

Barbizon in relatie tot Drentse kunstenaarsdorpen

Met de dorpen Zweeloo, Rolde en Vries als verzamelplekken voor kunstenaars legt het Drents Museum de link met Barbizon. De provincie Drenthe staat daarnaast bekend om zijn prachtige natuur en gemoedelijke bevolking. Veel toeristen bezoeken Drenthe elk jaar weer precies om die typische kenmerken. Dit beeld is min of meer in de 19e-eeuw ontstaan, toen de eerste kunstenaars het woeste maar bovenal wonderschone Drentse landschap ontdekten. Het hunebed daarin spreekt natuurlijk tot de ‘verbeelding’, helemaal wanneer dat nog volledig in tact en (bijna) compleet is – met draag-, dek- en kransstenen, zoals bij het Drentse Loon. In ieder geval tot dat van Ploeg-schilder Johan Dijkstra:

Korte docu Roeg!/RTV-Drenthe, met Annemiek Rens (Drents Museum) en Jori Wolf (Staatsbosbeheer), 31 december 2019.

Een soort marketing van Drenthe voordat dat fenomeen bestond? Die vraag legde RTV-Drenthe-redacteur Sophie Timmer voor aan Annemiek Rens, hoofdconservator en samensteller van de tentoonstelling van het Drents Museum, die met ‘Barbizon’ een langgekoesterde wens in vervulling zag gaan:

”Eigenlijk wel. De kunstenaars zijn de eersten die een visueel beeld van Drenthe neerzetten en verspreiden. Een beeld zoals dat graag gezien werd. In Nederland, maar ook daarbuiten. De werken werden gekocht tot in Amerika.”

Bron:Droomtentoonstelling Drents Museum: Barbizon van het Noorden‘, RTV-Drenthe, Sophie Timmer, 19 november 2019.

Speuren naar sporen van Van Gogh in Drenthe; ontsluiting erfgoed en op feiten gebaseerde ‘storytelling’

Cover. Beeld: Sake Elzinga

Het Drents Museum, het Drents Archief en Het Drentse Landschap zijn in het voorjaar van 2019 een onderzoek gestart om de sporen te inventariseren die Vincent van Gogh heeft achtergelaten in Drenthe. Dat heeft geresulteerd in een publicatie die op 11 september 2020 onder ‘de lindeboom van Van Gogh’ bij Bistro Tante Sweel in Zweeloo werd gedoopt:


Van Gogh. Erfgoedlocaties in Drenthe


(De resultaten van het onderzoek zijn (onder meer) getoetst bij experts van het Van Goghmuseum in Amsterdam.)


De drie organisaties hebben dit ‘inventarisatie-onderzoek‘ naar de – vijftien – locaties die Vincent van Gogh tijdens zijn verblijf in Drenthe in het najaar van 1883 heeft aangedaan, gezamenlijk verricht. Een onderzoek naar plekken waar de kunstenaar is geweest, locaties die een rol hebben gespeeld in zijn werk en/of die hem geïnspireerd hebben. Met het in kaart brengen van deze erfgoedlocaties, mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van de provincie Drenthe, is een belangrijke stap gezet om Van Goghs sporen in Drenthe te borgen voor de toekomst en het ‘verhaal van Van Gogh in Drenthe’ verder te ontwikkelen en bij een groot publiek onder de aandacht te brengen.

Kunst en Landschap gaat (het verdere verloop van) dit onderzoek op de voet volgen en bericht je hierover in een speciale blogbijdrage. Ik kan je overigens nu alvast verklappen dat er plannen zijn om dit project in 2023 groots in de schijnwerpers te zetten met een (ook op Europa gerichte) Vincent van Gogh-in Drenthe-expositie. Je hoort van me.

Kijk hieronder naar een videoreportage van RTV Drenthe, gemaakt op de dag van presentatie van ‘Van Gogh. Erfgoedlocaties in Drenthe‘, 11 september 2020. Het eerste exemplaar werd in ontvangst genomen door Gedeputeerde Cees Bijl die meteen al kansen zag om hiermee Drenthe nog beter op de kaart te zetten: ,,We hebben hier de Hunebed Highway, maar je zou dit – in goed Drents – ook de Vincent Fifteen‘ kunnen noemen.”

Waar is Vincent van Gogh in Drenthe allemaal geweest?, RTV Drenthe, 11 september 2020.

Schilderachtige zanddorpen en troosteloze veenafgravingen langs kaarsrechte kanalen

Veel schilders trokken naar Drenthe voor de idyllische zanddorpen. Behalve Van Gogh, die ging naar het onbarmhartige veen.

Vincent van Gogh, De Turfschuit, 1883.

,,Met zijn hoge luchten boven zandverstuivingen, zijn schaapskuddes op de heide, in de dorpen rietgedekte boerderijtjes, verschilde dat schilderachtige heuvellandschap totaal van dat van de veenafgravingen. Dáár, in het Drentse veengebied, had je de plaggenhutten en de turfstekers. De armsten van de armsten woonden er, in een donker, troosteloos landschap met lange, kaarsrechte kanalen om het veen af te voeren”, schrijft Gretha Pama, kunstverslaggever voor NRC, in een excellent artikel, ‘Hoe grote schilders Drenthe ontdekten‘, op 12 december 2019, dat verwevenheid van kunst en landschap prachtig illustreert.

Wandelen in het voetspoor van 19e-eeuwse schilders

Annemiek Rens bij vertrekpunt de Brink in Assen. Foto: Marcel van Kammen.

,,De subtitel van de tentoonstelling – de ontdekking van het Drentse Landschap 1850-1950 – is deze wandelrubriek op het lijf geschreven”, zo meldt een verslaggever van het Dagblad van het Noorden een week na de opening van de expositie Barbizon. Samen met Annemiek Rens trok hij (of zij, zijn of haar naam staat niet in het artikel vermeld) in het voetspoor van de schilders die eind 19de eeuw door Drenthe trokken. Lees en bekijk hier de fotoreportage van de tocht die zij samen maakten vanuit Assen naar Rolde en weer terug. Het verhaal zoomt in op de schilders die de omgeving aandeden.

,,De route die ik liep: het boswachterspad Oudemolensche Diep, in het beekdallandschap van de Drentsche Aa. Het was een van de mooiste wandelingen die ik de afgelopen vijf jaar maakte”, schreef reis- en landschapsfotograaf Annemarie Bergfeld op 4 januari van het nieuwe jaar voor het dagblad Trouw – ,,met een neerslag die twijfelt tussen regen en natte sneeuw nodigt het weer niet uit tot wandelen.” Ook binnen kon deze winter een prachtige wandeling gemaakt worden: langs meer dan honderd Drentse landschappen in het Drents museum. Ze reikt je hier de hand.

Samenwerking Drents Museum en Stichting Het Drentse Landschap

Barbizon van het Noorden is een bijzondere samenwerking tussen het Drents Museum en de stichting Het Drentse Landschap. Sinds de tijd van Van Gogh is het landschap in Drenthe voortdurend aan veranderingen onderhevig.

Met mankracht aanbrengen onderbouw stuw in de Wold Aa. A2 werken voor het waterschap de Wold Aa t.b.v. verbetering stroomgebied de Wold Aa. Foto: Drents Archief.

In ruim honderd jaar tijd zijn de woeste heide- en veengronden van Drenthe door turfwinning en chemie (kunstmest), maar vooral door ruilverkavelingen, omgezet naar productief agrarisch cultuurlandschap. Zeventig procent van de provincie is daarbij volledig op de schop gegaan. Als je het leuk vind om in de geschiedenis van het Drentse landschap te duiken, raad ik je aan om mijn blogbijdrage ‘100 jaar ruilverkaveling Drenthe in beeld; over de maakbaarheid van een landschap‘ te lezen.

Het schilderachtige Anreperdiepje zestig jaar later


Zo maar een paar voorbeeldjes. Schilder Hein Kray legde 60 jaar geleden het Anreperdiepje vast. Hoe ziet dat typische Drentse landschap er nu uit? Uko Vegter, hoofd sector Natuur en Landschap bij Het Drentse Landschap laat je hieronder de verschillen zien in een beeldreportage van RTV Drenthe.

‘Landschap bij Gasselte’

ROEG!-TV, het natuur-, landschap- en erfgoedkanaal van RTV Drenthe toont je ‘Landschap bij Gasselte‘ van Jan Gerrit Jordens. Jordens was lid van schilderscollectief De Ploeg dat in 1918 in Groningen opgericht werd. Twee jaar eerder had hij een baan als tekenleraar aan de Rijks Hogere Burgerschool in Groningen aanvaard. Hij schilderde ook in Drenthe.

,,Je ziet hoe hij op een hele mooie manier met felle kleuren en veel expressie het landschap vastlegt.”


Annemiek Rens

Bertil Zoer van Het Drentse Landschap neemt je mee naar het landschap van Jordens, naar het Drouwenerzand, een heidegebied ten noorden van Gasselte.

,,Als we de historische kaart uit 1927 bekijken dan zien we daarop een heidelandschap zoals we dat hier ook zien, met een keuterijtje. Vermoedelijk is dat ergens in de randzone van het dorp geportretteerd. Als we daar nu heen lopen krijgen we een totaal ander beeld.”


Bertil Zoer

Het belang van de ‘Barbizon’-samenwerking tussen het Drents Museum en Het Drentse Landschap wordt door RTV-Drenthe nog een keertje onderstreept – en opnieuw ondersteunt met videobeelden – met hun bijdrage ‘Barbizon van het Noorden gaat ook over landschapsbehoud‘.

Drents Museum en Van Gogh Museum kopen samen schilderij Van Gogh aan

Terug naar de kunst. Het Drents Museum heeft onlangs samen met het Van Gogh Museum een vroeg schilderij van Vincent van Gogh gekocht: ‘Onkruid verbrandende boer‘ uit 1883. Het kleine maar krachtige werk toont een eenzame figuur op een verlaten vlakte bij avondschemering, verlicht door een vuurtje. Van Gogh schilderde het in Drenthe, waar hij in het najaar van 1883 verbleef en het landschap vastlegde in schilderijen en tekeningen. Dit is een van de weinige schilderijen uit deze periode dat bewaard is gebleven. Het schilderij zal afwisselend in beide musea te zien zijn, Assen krijgt de primeur. Je leest er hier alles over.

Vincent van Gogh, Man onkruid verbrandend. Olieverf op doek, 1883, Foto Van Gogh Museum (klein zonder lijst)

‘Onkruid verbrandende boer’ komt naast ‘De Turfschuit’ te hangen!

Wanneer ‘Onkruid verbrandende boer‘ geëxposeerd wordt kan Harry Tupan, directeur van het Assense museum, nog niet precies zeggen, wel heeft hij er een plek voor in gedachten: naast ‘De Turfschuit‘, het werk dat hij in 1997 aankocht en dat eveneens uit 1883 stamt. Nog even geduld dus, of een reden om de expositie in zijn ‘totaliteit’ een tweede keer nog eens te bezichtigen. Hoe dan ook, zegt Tupan: Voor de feestdagen is-ie zeker in Assen.

Het werk is nu nog in New York en wordt een dezer dagen per vliegtuig naar Amsterdam vervoerd, in het Van Gogh Museum gecontroleerd en achter glas gezet, zo bericht kunst- en cultuurjournalist Joep van Ruiten in zijn artikel ‘Drents Museum heeft een mooi plekkie voor Van Gogh gevonden‘. Dat, en de geschiedenis achter deze aankoop lees je hier.

,, Ziehier een paar avond effekten – ik zit nog steeds op dat onkruidverbrandertje, dat ik wat toon aangaat in een geschilderde studie beter heb dan vroeger, zóó dat het meer de grootheid der vlakte en het vallen van den avond geeft en ’t vuurtje ’t eenige lichtstipje is met ietwat rook. Ik ging er telkens s’avonds voor buiten kijken.”

Met deze nieuwe aanwinst – waarschijnlijk Van Goghs laatste Drentse schilderij dat nog in particulier bezit was – kunnen beide musea het verhaal van zijn verblijf in Drenthe beter vertellen. De aankoop krijgt extra reliëf doordat het werk kan worden getoond met de brief waarin hij het schilderij beschrijft met een schetsje erbij.

Brief van Vincent van Gogh aan zijn broer Theo vanuit Nieuw Amsterdam.

Hoe kom je tegenwoordig nog aan een Van Gogh?

Schilderijen van Vincent van Gogh komen zelden op de markt en zijn dan vrijwel onbetaalbaar. Dat het Drents Museum en het Van Gogh Museum er vorige maand gezamenlijk in slaagden er één aan te kopen mag daarom een klein wonder heten. Het geheim achter museumaankopen van dit formaat? De Vereniging Rembrandt legt je dat hier uit.

Als je echt goed voorbereid ‘Barbizon‘ wilt gaan bekijken, lees dan vooral de prachtige recensie van diezelfde Joep van Ruiten in het Dagblad van het Noorden van 22 november jl.: ‘Barbizon van het Noorden: de herontdekking van het landschap in het Drents Museum‘.

Samenwerking Drents Museum en Het Drentse Landschap in beeld bij Museum-TV

Met de tentoonstelling wil het tandem laten zien welke rol Drenthe inneemt binnen de negentiende-eeuwse kunstwereld, maar meer nog wil ze bewustzijn creëren voor het landschap van nu en de vraagstukken die samenhangen met klimaatverandering, energietransitie en biodiversiteitsverlies.

,,In wezen was het ruim een eeuw geleden niet anders dan nu. Er was een diepgevoeld verlangen naar het authentieke landschap, al was het toen omdat Nederland in snel tempo verstedelijkte en industrialiseerde.”

Annemarie Bergfeld

Uitgestrekte heidevelden met prachtige en simpele akkers erop. Dat is waarschijnlijk wat we direct voor ons zien bij een typisch Drents landschap. Vlakke landschappen waar wij als Nederlands best trots op zijn. Maar wat als je ouders helemaal niet uit Nederland komen? Wat als je van huis uit verhalen hoort over de prachtige bergen en woeste landschappen van het thuisland van je ouders? Kun je de schoonheid van het Drentse landschap dan nog waarderen of komt het dan misschien wel saai over? Vragen die centraal kwamen te staan tijdens de editie ‘Door de ogen van…‘ van Museum-tv.

Annemiek Rens liep samen met de Nederlandse acteur Siawaah (Sia) Cyrroes door de verschillende geschilderde landschappen van Drenthe. De acteur, die oorspronkelijk uit Iran komt, vertelt in deze aflevering van Museum-tv wat de geschilderde landschappen met hem doen. Klik op onderstaande foto om daarvan deelgenoot te worden.

‘Barbizon van het Noorden’ in de landelijke pers

Het duurt altijd even voordat de landelijke pers op gang komt in hun berichtgeving over tentoonstellingen van musea en expositieruimtes in de drie noordelijke provincies, maar nog voor Van Goghs ‘Onkruid verbrandende boer‘ in Assen arriveerde besteedde De Telegraaf aandacht aan ‘Barbizon‘. Kunsthistorica en cultuurjournalist Paola van de Velde liet zich door de eerder genoemde Annemiek Rens rondleiden en kwam op 25 november met een ruim uitgemeten beeldverslag.

Harry Tupan toont plek en afmetingen voor ‘Onkruid verbrandende boer’ – Foto: DvhN, Marcel Jurian de Jong.

Julius van de Sande Bakhuyzen, Willem Roelofs, Jozef Israëls en Max Liebermann

Op 21 november kon de pers zich alvast vergapen aan de Drentse landschapsmeesterwerken. Hierbij alvast een greep uit de museumcollectie om ook jou te teasen. Wij waren erbij! Sterk staaltje Kunst en Landschap!

(Van links naar rechts en van boven naar beneden)

  • Julius van de Sande Bakhuyzen (1835-1925), Rustende koeienhoeder aan oever van door bomen omzoomde waterkant, ongedateerd, olieverf op doek, 54 x 95 cm, Drents Museum, schenking Stichting Vrienden van het Drents Museum
  • Willem Roelofs (1822-1897), Het Hunebed van Tynaarlo, 1861, olieverf op doek, 92 x 37 cm, Drents Museum, langdurig bruikleen van Kunstmuseum Den Haag
  • Jozef Israëls (1824-1911), De Drentse Madonna, 1893, olieverf op doek, 142 x 109 cm, Drents Museum, schenking Stichting Vrienden van het Drents Museum
  • Max Liebermann (1847-1935), Voorstudie voor Bleek te Zweeloo, 1882, Olieverf op papier op paneel, 17 x 35 cm, Drents Museum, Schenking van de Stichting Vrienden van het Drents Museum en de Vereniging Rembrandt

.

Aankoop tweede werk Max Liebermann dankzij Vrienden Drents Museum: ‘Kind onder bomen’

Het Drents Museum heeft medio juni 2020 een tweede werk aangekocht van de Duitse kunstenaar Max Liebermann. Het gaat om het schilderij ‘Kind onder bomen (studie voor Spelende kinderen)‘ uit 1882. De aankoop is mogelijk gemaakt door Stichting Vrienden van het Drents Museum.

Het is een krachtige aanvulling op de Drentse Meestercollectie van het museum, waartoe onder meer ‘De Turfschuit‘ en ‘Onkruid verbrandende boer‘ van Vincent van Gogh, ‘De Drentse Madonna‘ van Jozef Israëls én ‘Voorstudie voor Bleek te Zweeloo‘ van Max Liebermann behoren. De nieuwe aanwinst is vanaf dinsdag 30 juni 2020 voor het publiek te zien in de tentoonstelling Barbizon van het Noorden.

Van je vrienden moet je het maar hebben: hoofdconservator Annemiek Rens vertelt je hieronder alles over deze fantastische nieuwe aankoop.

Aankoop schilderij Max Liebermann dankzij Vrienden Drents Museum, 30 juni 2020.

Barbizon van het Noorden verlengd tot en met 13 september!

In verband met het Coronavirus en de richtlijnen van het RIVM kwam Het Drentse Landschap op 12 maart 2020 met de volgende tweet:

Illustratie bij tweet Drentsche Landschap, 12 maart 2020 (7:28 p.m).

,,Er is een vervroegd einde gekomen aan de geweldige tentoonstelling Barbizon van het Noorden. Uiteraard vinden wij het enorm jammer, maar @DrentsMuseum volgt de richtlijnen van het RIVM en kan niet anders dan de deuren van het museum tot 31 maart sluiten.”
.

Tweet Het Drentse Landschap

Kunst en Landschap had deze tweet geretweet en in een eigen bericht vervat op Twitter, Facebook en Linkedin om volgers en likers van het jammerlijke bericht op de hoogte te stellen. Nog dezelfde avond bereikte het multimediale platform namens Het Drentse Landschap het verzoek deze berichten te verwijderen vanwege onduidelijkheid over de status van de tentoonstelling, men zou wellicht te voorbarig zijn geweest in de berichtgeving. Dit verzoek werd stante pede ingewilligd en er werd naar gehandeld: verwijderd, in afwachting van een definitief besluit.

Net terug van een heerlijk ‘weekendje Schier’ las ik op 16 maart een tweet die verwees naar het volgende bericht:

Illustratie bij tweet Drents Museum, 16 maart (2:18 p.m.).

,,Vanwege het #coronavirus heeft @DrentsMuseum zijn tentoonstellingsprogramma aangepast: ‘Barbizon van het Noorden’ is verlengd t/m 13 sept. 2020 en ‘In de ban van de Ararat’ wordt verplaatst naar het voorjaar van 2021. Wij zijn gesloten t/m 6 april 2020!”
.

Tweet Drents Museum
Illustratie bij tweet Drentsche Landschap, 16 maart 2020 (2:33 p.m).

,,De reden voor de verlenging van de tentoonstelling Barbizon van het Noorden is uitermate triest. Met het gegeven dat deze mooie tentoonstelling verlengd gaat worden tot 13 september 2020 zijn wij uiteraard wel blij..”
.

Tweet Het Drentse Landschap

Roerige tijden in een geglobaliseerde wereld. Terwijl alle musea in Nederland voorlopig tot en met – in eerste instantie 6 april, uiteindelijk tot en met mei – gesloten waren, biedt Kunst en Landschap je de mogelijkheid om je – als je (nog) niet bent geweest – goed, en ‘op afstand’, voor te bereiden op een bezoek aan de prachtige expositie Barbizon van het Noorden, die dus nog tot en met 13 september van dit jaar te zien is in het Drents Museum.

Drents Museum deelt kunst en kennis via #vraaghetDM

In tijden van rampspoed en catastrofe worden alle creatieve zeilen bijgezet. De twee samenwerkende Drentse kunst- en landschapsinstellingen deden en doen er alles aan om je – opnieuw op afstand – deelgenoot te laten worden van Barbizon!

Ze stellen je vanaf 16 maart in de gelegenheid om kunst en kennis daarover op een geheel andere manier met je te delen. Je kunt ze namelijk (online) vragen stellen via Facebook, Instagram, Twitter of via de mail (communicatie@drentsmuseum.nl). Ze staan (of zitten) bij beide organisaties paraat om ze te beantwoorden. Gebruik daarbij de hashtag #vraaghetDM. Online marketeer bij het Drents Museum, Sanne Bruining, vertelt je er hieronder alles over.

Vraag het Drents Museum, YouTube-kanaal Drents Museum, 16 maart 2020.

Populairder dan ooit: de ontdekking van het Drentse landschap

Ook de cultuurvloggers van My Daily Shot of Culture deden en doen een duit in het zakje (wat je overigens ook bij hen kunt doen). Vanwege de coronacrisis namen zij het initiatief om met Thuismuseum.nl de cultuurhuizen en musea van Nederland te ondersteunen en bij jou (t)huis te brengen. Dankzij hen – vlogger Jip was te gast in een leeg Drents Museum – kun je nu alvast een ‘glimp’ van Barbizon van het Noorden opvangen. Doneren mag (alsnog). Treed binnen en laat je inspireren om het museum na 1 juni te bezoeken. Onder aan deze blogbijdrage kun je je tickets (online) bestellen.

Drents Museum: Populairder dan ooit: de ontdekking van het Drentse landschap, YouTube-kanaal Thuismuseum, 19 mei 2020.

‘Anderhalvemeter-Drents Museum’

Een bezoek aan het Drents Museum zal er de komende tijd wel anders uitzien dan je gewend bent. In de video hieronder krijg je alvast een blik op het ‘nieuwe normaal’ in het ‘anderhalve meter-Drents Museum’.

Bezoek aan Drents Museum in 1,5 meter samenleving, TouTube-kanaal Drents Museum, 31 mei 2020.

TV-programma ‘Hier zijn de Van Rossems’ (ook) op bezoek bij Barbizon van het Noorden

Maarten van Rossem, zijn zus – en kunsthistorica – Sis, en de meer in architectuur geïnteresseerde broer, Vincent, brachten op 16 juli 2020 een bezoek aan het Drents Museum voor opnames voor het tv-programma ‘Hier zijn de Van Rossems‘. Ze kwamen onder andere langs om het schilderij ‘Gezicht op de Vaart‘ van George Lourens Kiers, dat onderdeel uitmaakt van Barbizon van het Noorden, te bespreken.


Het schilderij geeft een uniek 19de-eeuws gezicht op De Vaart in Assen uit 1862.Tot de aanleg van het kanaal in 1780 was de Drentse hoofdstad uitsluitend bereikbaar via onverharde zandwegen. Ruim honderd jaar bleef De Vaart de ‘snelweg’ naar Assen. ,,Het schilderij klopt overigens niet helemaal. Vanaf het punt waar het schilderij is gemaakt, kun je het fraaie torentje van de Abdijkerk eigenlijk niet zien”, zo meldde het museum via sociale media.

Gezicht op de Vaart’ van George Lourens Kiers

Zowel het Dagblad van het Noorden als RTV Drenthe waren daar natuurlijk als de kippen bij:

Beeld: ANP

Van Rossems struinen door Assen voor opnames tv-programma
Redactie Dagblad van het Noorden, 16 juli 2020





.

Beeld: Jan Kuipers

Van Rossems voor tv-opnames in Assen
Redactie RTV Drenthe, 16 juli 2020





.

Joyce Roodnat kijkt in verwarring naar ‘Landscape #51’ van Saskia Boelsums – huivert van genoegen en voelt het taboe

Saskia Boelsums: Landscape #51. Bargerveen 2018-2019, NRC.

Nog meer prominent bezoek. Medio juli ’20 deed journalist en auteur Joyce Roodnat het Noorden aan en bezocht het Veenkoloniaal Museum in Veendam, waar ze in een tentoonstelling van de schilderijen van de Groninger schilder Jannes de Vries (1901-1986) belandde, en natuurlijk het Drents Museum, waar van 4 juli tot en met 25 oktober het werk van Saskia Boelsums te bewonderen is in: ‘Landscape revisited‘. ,,Twee kunstenaars die niet alleen gemeen hebben dat ze landschappen maken, maar ook dat ze tegen de ambachtelijkheid in hun eigen gang gaan.” concludeert Roodnat in haar opiniestuk van 22 juli 200 in NRC: ‘Ontstellende landschappen‘.

‘Erica’

Vlak voor de opening van Barbizon kocht het Drents Museum met steun van de BankGiro Loterij het kunstwerk ‘Erica‘ van ‘Kunstenaar van het jaar 2020‘ Saskia Boelsums. In haar werk zoekt Boelsums de grenzen op tussen fotografie en schilderkunst. Ze schildert als het ware met fotografische technieken dat zorgt voor een magisch effect. Deze magie is goed terug te zien in Erica, dat gemaakt is bij het gelijknamige Drentse dorp op een late lentedag. Door de heldere accenten, scherpe contrasten en de manier waarop Boelsums met kleur speelt geeft het werk een impressionistisch gevoel. Je kunt voor een deel van haar werk alvast een kijkje nemen op haar website.

Activiteiten en boek bij tentoonstelling Barbizon van het Noorden

Rondom deze tentoonstelling was er – voor de coronacrisis – een verrassend randprogramma opgezet waarbij kunst, cultuur en natuur op een bijzondere manier samengingen. Zo vonden er iedere donderdag- en zondagmiddag gratis lezingen plaats in het museum. Kwamen er diverse gastsprekers naar Assen, die vanuit hun expertise vertelden over het Drentse landschap, en waren er speciale fiets- en wandelroutes door Drenthe opgezet. Of die ook na 1 juni hervat worden lees je hier.

Boek: ‘Barbizon van het Noorden. De ontdekking van het Drentse landschap 1850-1950’



Het boek Barbizon van het Noorden, een uitgave van WBOOKS (Zwolle), kost € 22,95 en is (als je mazzel hebt) verkrijgbaar in de Museumshop.


.

Tickets online bestellen!

De RIVM-richtlijnen schrijven online reserveren (ook) voor een bezoek aan ‘Barbizon van het Noorden‘ voor. Klik hier voor je tickets.

Barbizon van het Noorden vanuit retroperspectief

Anneke en Chris Leeuwe, Noorderbreedte, 17 maart 2020. Foto: Harry Cock.

Vanuit retroperspectief kwam het tijdschrift Noorderbreedte op 17 maart 2020, vijf dagen voor de officiële einddatum van de expositie Barbizon van het Noorden, met ‘Zielslandschappen‘, een artikel waarin journalist Sietse van der Hoek, samen met Anneke en Chris Leeuwe, twee (voor hem) oude, kunstverzamelende bekenden die decennia geleden uit het Noorden naar het Westen zijn verhuisd, reflecteert op de tentoonstelling.

(Het aangepaste tentoonstellingsprogramma van het Drents Museum was hierbij nog niet verwerkt. (red.))

.

NB. Met dank aan Art Salon Holland, Museumgids & Encyclopedie West-Europese kunst.

‘Grutsk’ op het Noordelijk Filmfestival in première; over Het ‘Nieuwe Boeren’

Op 7 november ging ‘Grutsk‘, een educatief filmproject van Rob Busquet, in première op het Noordelijk Filmfestival, dat plaatsvond van 6 tot en met 10 november op acht verschillende locaties in Leeuwarden. De film portretteert zes melkveehouders met een uiteenlopende bedrijfsvoering. Zij vertellen over wat het voor hen betekent om boer te zijn, hoe ze omgaan met veranderingen in de bedrijfstak en welke consequenties dat heeft voor hun boerenbestaan.

Welmoed Deinum uit Sondel is een van de geïnterviewden in Grutsk. Ze boert biologisch-dynamisch.

De film concludeert niet, maar registreert slechts

Doel van de film is om boeren en burgers alternatieven te tonen voor de traditionele melkveehouderij. Wat houdt de melkveehouder van vandaag de dag echt bezig; wat zijn de dagelijkse beslommeringen, en hoe wordt er gedacht over en geworsteld met de veelbesproken transitie waar de melkveehouderij aan zou moeten voldoen?

De eerste transitie was tussen 1880 en 1914, een periode waarin een industrieel systeem ontstond en de handmatige verwerking plaats maakte voor een fabrieksmatige. De tweede omschakeling vond plaats in de periode van schaalvergroting en specialisatie tussen 1955 en 1980 op zowel boerderij als melkfabriek – een periode veelal gekenschetst als het tijdperk Mansholt.

Carola Schouten, Beeld VK, Oof Verschuren.

De huidige Minister, Carola Schouten, van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, schrijft in haar Realisatieplan van haar Visie op een duurzame en sterke landbouw in 2030:

“Niet langer zoveel mogelijk goedkoop produceren, maar produceren met zo min mogelijk grondstoffen, en een zorgvuldig beheer van bodem, water en natuur. Dat is de kern van kringlooplandbouw waar we met elkaar aan werken.”


Deze visie van de Minister is duidelijk, maar hoe vertaal je dat in de praktijk? Bekijk hier (even snel) de trailer van Grutsk:

Sjoerd Hofstee van ‘Persbureau Langs de Melkweg‘, een journalistiek bureau gespecialiseerd in de agrarische sector, komt na het zien van Grutsk tot de conclusie dat Busquet geenszins aanstuurt op een eenduidig antwoord op de vragen die de filmmaker zich bij aanvang stelt, dat de film een sterk registratief karakter heeft – iets dat hij juist prijzenswaardig vindt omdat de boeren op deze wijze goed ‘zichtbaar’ worden voor het grote publiek. Hofstee schreef zijn recensie voor het agrarisch nieuwsmedium Nieuwe Oogst, waarin hij tevens de filmmaker Busquet interviewde en portretteerde:

“Busquet heeft geen Friese roots en geen achtergrond in de agrarische sector, maar is vooral nieuwsgierig naar verhalen van inspirerende mensen.”

‘Grutsk’, de film; 1 uur en 20 minuten trotse boeren

Boer Brunia, natuur in bedrijf

Een van de boeren die in Grutsk aan het woord komt is Jaring Brunia. Zonder oordeel des persoons licht ik hem er – uit het gezelschap van geïnterviewden in de film – even uit. Niet zonder reden. Brunia is een gepassioneerd boer die, naast een uitgesproken visie op het boerenbedrijf, een ontegenzeggelijke voorkeur aan de dag legt voor ecologisch en natuurlijk boeren – letterlijk en figuurlijk, hij treedt ook veelvuldig op als keynote spreker om andere boeren te inspireren met zijn gedachtegoed.

Netwerk Duurzame Dorpen

Bijvoorbeeld op de meetings georganiseerd door het Netwerk Duurzame Dorpen, een landelijk netwerk van, voor en door dorpen die (samen)werken aan een duurzame toekomst. Om je daar een indruk van te geven kun je hieronder kijken naar een videoreportage, gemaakt door Peter van der Leij van Well Produced Media, waarin Jaring zijn visie duidelijk uiteenzet. In het Frysk!

Boer Brunia wilde en wil het dus anders doen! Ook al zeiden mensen dat het niet kon: geld verdienen met zijn boerenbedrijf, maar wel met de natuur als bondgenoot. Bekijk hieronder de eerste aflevering van de mini docu-serieBodemprijs’.

In deze serie zien we persoonlijke verhalen van boeren en onderzoekers. Het gaat over de kansen die zij zien voor boer én natuur om samen te werken. Maar ook over hoe moeilijk het is om dit in het huidige systeem voor elkaar te krijgen. Bekijk zijn verhaal!

De serie Bodemprijs is gemaakt door Jasper Spanjaart, in samenwerking met het Wereld Natuur Fonds. Nu je ongetwijfeld geïnteresseerd bent geraakt in het ‘nieuwe boeren‘, bekijk je de delen 2 en 3 van deze miniserie ook nog even. Daarvoor klik je nu op YouTube-kanaal Kunst en Landschap Noord Nederland. Abonneren mag!

‘Na ons de zondvloed’, KADIR VAN LOHUIZEN waarschuwt tot drie maal toe voor versneld STIJGENDE ZEESPIEGEL

Heeft Nederland over een eeuw nog wel dezelfde kustlijn als nu? Waarom verzetten lokale vissers in Jakarta zich tegen de aanleg van de zeedijk die de metropool moet beschermen? Wat gebeurt er met de bevolking als een land zoals Kiribati volledig dreigt te verdwijnen? Hoe lossen ze het in Miami op, nu met hoogtij het zilte zeewater al door de straten stroomt? En hoe gaan we de komende decennia om met de miljoenen klimaatvluchtelingen?

Stijgende zeespiegel dagelijkse realiteit

Terschelling uit de serie Rising Tide, Kadir van Lohuizen, 2019.

In de vierdelige documentaireserie ‘Na ons de zondvloed‘ bezoekt gerenommeerd fotojournalist Kadir van Lohuizen laaggelegen gebieden waar het wassende water een urgent probleem is. Van Bangladesh tot New York. Van Jakarta tot Terschelling en van de Marshall Eilanden tot Miami. Steden en streken waar de stijgende zeespiegel een dagelijkse realiteit is.

Kadir ontmoet mensen die soms het lot in eigen handen nemen vanwege een overheid die het laat afweten. Wat zijn hun angsten, wat hun vooruitzichten? Hij sprak ook met Deltacommissaris Peter Glas, die inging op vragen over het Deltaprogramma 2020 dat ons land in de toekomst tegen ‘wateroverlast’ moet beschermen:

Het resultaat is een vierdelige serie waarin op een toegankelijke en prikkelende manier een confronterend beeld wordt geschetst van een nabije toekomst.

(Regie: Martijn Blekendaal, producent: Witfilm, eindredactie NTR.)

,,Kadir heeft mij geïnterviewd bij de Zandmotor op het strand bij Ter Heijde en de Maeslantkering in de Nieuwe Waterweg. Over het Deltaprogramma in Nederland en wat we doen om ons voor te bereiden op mogelijke zeespiegelstijging voor 2050, voor 2100 en daarna […] De uitgangspositie voor ons land is gunstiger dan voor andere delta’s in de wereld. We hebben de veiligste delta, en we hebben tijd om ons adaptief voor te bereiden op de veranderende omstandigheden. De afspraken van ‘Parijs’ om de opwarming van de aarde te remmen moeten wél gehaald worden!”


Deltacommissaris Peter Glas

Deltaprogramma 2020, in alle regio’s van Nederland aan de slag

Deltaprogramma: overal in Nederland aan de slag #1
Deltaprogramma: overal in Nederland aan de slag #2 (Noord Nederland)
Deltaprogramma Overal in Nederland aan de slag #3
Deltaprogramma. Overal in Nederland aan de slag #4

Drijfveren en ambities van Kadir van Lohuizen, interview

Voor wie zich meer wil verdiepen in de drijfveren en ambities van Kadir van Lohuizen, hieronder kun je kijken naar een interview met hem tijdens het Logan Symposium ‘Building an Alliance against Surveillance, Secrecy and Censorship‘, waarin onderzoeks- en fotojournalistiek centraal stond, en dat in 2014 plaatvond in Londen. Hij zat op de bank bij Connor Naylor.

‘Luis in de pels’ Kadir van Lohuizen bij radioprogramma Argos

Kadir van Lohuizen bedrijft, zoals hij het zelf noemt, ‘visuele onderzoeksjournalistiek’. Vanaf het einde van de jaren ’80 reist hij de wereld rond. Hij deed verslag van conflicten, legde migratiestromen in het gehele Amerikaanse continent vast en volgde diamanten van de mijnen in Congo naar de winkels in New York. Luister naar een bijna een uur durend interview met Kadir dat verslaggeefster Tessel Blok van het radioprogramma Argos (Human/VPRO) in de serie ‘Luizen in de pels‘ op 4 januari 2020 met hem had. Klik op de foto hieronder.

Twee tentoonstellingen in Nationaal Scheepvaartmuseum

De wereldwijde impact van smeltend ijs en de stijgende zeespiegel staan centraal in een tweetal tentoonstellingen van het Nationaal Scheepvaartmuseum in Amsterdam: ‘Strijd om het IJs’ en ‘Rijzend Water’.

Trailer | Strijd om het IJs en Rijzend Water

Volgens het tentoonstelingsschema waren ze beide te bezoeken tot en met 10 mei 2020. De deuren gingen echter vanwege het coronavirus voortijdig dicht: in eerste instantie tot en met 6 april, later werd besloten dat de sluiting pas vanaf 1 juni zou worden opgeheven. Vanwege de lock down in januari 2021 moet je zelf de RIVM-condities even in de gaten houden. Wanneer het weer ‘kan’, kun je de tentoonstelling zien tot 5 april 2021.

Opening tentoonstellingen Strijd om het IJs en Rijzend Water, Scheepvaartmuseum, Amsterdam. 4 oktober 2019.

Digitale rondleiding ‘Rijzend Water’

Diverse sectoren lagen vanaf 15 maart (2020, red.) dus op hun gat. Maar daarop zitten deden ze niet. Overal in Nederland ontstonden creatieve ideeën om de crisis het hoofd te bieden. De culturele sector werd uitermate hard getroffen en greep veelal naar het middel ‘online’. Zo ook het Scheepvaartmuseum, dat samen met Van Lohuizen gedurende de te overbruggen periode digitale rondleidingen aanbood, om in de culturele leemte te voorzien. Kunst en Landschap verzamelde ze voor je. Ga mee met Kadir en volg de zevendelige tour langs ‘Rijzend Water‘.

,,Het startpunt van de tentoonstelling en deze tour is Groenland, waar de ijskap smelt. Dit is een van de redenen voor het stijgen van de zeespiegel. Kadir laat zien dat de situatie in Groenland zowel magisch mooi als onwaarschijnlijk dramatisch is.”


Scheepvaartmuseum

,,Het tweede deel van de tour brengt ons in Bangladesh, de eerste plek die Kadir bezocht om de gevolgen van de stijgende zeespiegel in beeld te brengen. Kadir laat zien hoe de bevolking van Bangladesh haar land verliest door het veranderende klimaat.”


Scheepvaartmuseum

,,Het derde deel van de tour brengt ons in Engeland. Kadir laat zien dat de gevolgen van zeespiegelstijging ook dicht bij huis zichtbaar zijn: door het rijzende water verdwijnt jaarlijks twee tot drie meter van de Engelse kustlijn.”


Scheepvaartmuseum

,,In Miami, direct gesitueerd aan de Atlantische Oceaan in de Amerikaanse staat Florida, lijken de bewoners zich niet te beseffen hoe kwetsbaar hun leefomgeving is. Zal een wake-up call nodig zijn om het tij te keren?”

Scheepvaartmuseum

,,Kadirs onderzoek naar de gevolgen van de zeespiegelstijging bracht hem in Indonesië. De hoofdstad Jakarta zinkt door de invloed van grondwateronttrekking. Tegelijkertijd stijgt het waterpijl. Hoe ziet de toekomst eruit voor een stad die ten dode opgeschreven lijkt?”


Scheepvaartmuseum

,,Kiribas, gelegen tussen Fiji en Hawaii, was de eerste plek waar Kadir op ongemakkelijke wijze geconfronteerd werd met het stijgende water. Omdat de atollen niet meer dan een tot anderhalve meter boven de zeespiegel liggen, kunnen de bewoners geen kant op als er een storm komt.”


Scheepvaartmuseum

,,In het laatste deel van zijn rondleiding door de tentoonstelling Rijzend Water blijft Kadir dicht bij huis. Hij vertelt over de gevolgen van de klimaatcrisis voor Nederland, die voor veel mensen een ver-van-hun-bed show lijken. Is dat wel terecht, als de zeespiegel 1 tot 3 meter kan stijgen?”


Scheepvaartmuseum

‘Rijzend Water’ en ‘Strijd om het IJs’ wegens succes verlengd tot en met 28 februari 2021

De coronacrisis heeft er dus voor gezorgd dat je een ruime inkijk in deze prachtige tentoonstelling hebt gekregen. Er is goed nieuws: hij wordt verlengd tot en met 28 februari 2021.

Aardigheidje. Deze wil ik je toch niet onthouden: op vrijdag 29 mei, vlak voor het pinksterweekend, kwam Kadir met het volgende bericht op Linkedin, waarin hij zijn blijdschap uitte over een verlenging van de expositie tot 12 oktober:

,,Very happy that the museums in the Netherlands will open again this Monday and even happier that the Maritime museum decided to extend my exhibition till October 12 (otherwise it would have been closed already…). So do go if you haven’t seen it and if you are too far I gave an online tour with some behind the scenes gossip ;-)”


Kadir van Lohuizen

‘Fotograaf Kadir van Lohuizen waarschuwt de wereld nog één keer’

Met eerst een documentaireserie, daarna een tentoonstelling en met ingang van januari 2021 het boek ‘After Us The Deluge‘ wijst Kadir van Lohuizen ons (nogmaals) op het oprukkende water dat wereldwijd noopt tot veel rigoureuzere maatregelen dan nu worden genomen.
Hij trok naar zeven verschillende gebieden ter wereld (Groenland, VS, Bangladesh, Indonesië, Panama en de Pacific) en legde er vast wat de klimaatopwarming er aanricht. Het resultaat is een even verontrustend als esthetisch indrukwekkend tijdsdocument en fotoboek. Voor elk hoofdstuk schreef een deskundige ter plekke een bijdrage over de specifieke problematiek in zijn of haar land.

After Us the Deluge, The Human Consequences of Rising Sea Levels. Lannoo; 288 pagina’s; € 45 (verschijnt 29/1/21).

‘After Us The Deluge’: Volkskrant-interview met Kadir van Lohuizen

Een dag voor het verschijnen van After Us The Deluge publiceerde de Volkskrant een prachtige reportage van Arno Haijtema, die Kadir van Lohuizen voor deze krant interviewde over zijn nieuwe boek. Van Lohuizen verwijt met name de politiek een te afwachtende houding op basis van te ‘rooskleurige’ scenario’s.

,,De maatregelen tegen klimaatverandering en de bescherming tegen de gevolgen zijn kwesties waarbij twintig jaar vooruit moet worden gedacht, en dat sluit slecht aan bij de politiek, waar meestal maximaal vier jaar vooruit wordt gekeken.”


Kadir van Lohuizen

Fotograaf Kadir van Lohuizen waarschuwt de wereld nog één keer
Arno Haijtema, de Volkskrant, 28 januari 2021

Kadir van Lohuizen levert in Buitenhof visuele bewijslast

,,Negen jaar lang reisde hij over de wereld om zichtbaar te maken wat we ons maar moeilijk kunnen voorstellen: de zeespiegel stijgt door klimaatopwarming. Dat betekent dat leven in delen van de wereld heel moeilijk, soms zelfs onmogelijk wordt.” Dat is de introductietekst van Twan Huys tijdens de Buitenhof-uitzending van 31 januari 2021, waarin Kadir te gast was – en die liever niet over ‘klimaatverandering, maar over een ‘klimaatcrisis’ spreekt. Daarvoor levert hij visuele bewijslast.

klimaatcrisis | Kadir van Lohuizen, Buitenhof 31 januari 2021.

Boekpresentatie en debat ‘After Us The Deluge’ via special livecast van Pakhuis De Zwijger

Op 18 februari 2021 wordt Van Lohuizen’s After us the deluge gepresenteerd via een ‘special livecast’ van Pakhuis De Zwijger. Na deze presentatie volgt een debat over de klimaatcrisis en de stijgende zeespiegel met een aantal prominente gasten. Speciale gezant voor internationale wateraangelegenheden Nederland, Henk Ovink, modereert. In dit debat wordt besproken wat het worst case scenario zou kunnen zijn en hoe we ons hierop kunnen voorbereiden.

Wat zijn de gevolgen voor eilandstaten als Kiribati en hebben we genoeg tijd om onze kustverdediging te versterken, of is aanpassing de juiste keuze? Hoe voorspelbaar is het smelten van de ijskappen en waarom kunnen we de temperatuur nog steeds niet verlagen zoals afgesproken op de klimaattop in Parijs? Zodra de video beschikbaar is neem ik hem hieronder op. Voor als je dit tijdig leest: je kunt reserveren door op onderstaande illustratie te klikken. (De uitzending start om 16:00 uur.)

‘Arctic: New Frontier’: smeltend poolijs toneel van een dramatische transformatie

Beeld: Point hope, ©Kadir van Lohuizen, 2018 (Gallery Viewer).

Samen met Yuri Kozyrev is Kadir Van Lohuizen medeoprichter van fotoagentschap NOOR. In 2018 begonnen ze aan een enorme expeditie: ze legden (simultaan) de drastische veranderingen en onomkeerbare effecten van klimaatverandering en politieke spanningen in het Noordpoolgebied vast. Het resultaat is voor het eerst te zien in Nederland tijdens de expositie van de fotoserie ‘Arctic: New Frontier‘ op Geldersekade 34 bij Gallery Vriend van Bavink tijdens de Amsterdam Art Week van 17 tot en met 27 juni 2021. Ze wonnen er de prestigieuze Carmignac Award mee.

‘Artist Talk’ Kadir van Lohuizen tijdens Amsterdam Art Week

Op zaterdag 19 juni geeft Kadir in dit kader bij ‘Vriend van Bavink’ een Artist Talk. Deze is gratis te bezoeken.

Van Lohuizen en Kozyrev laten met Arctic: New Frontier een alarmerende getuigenis achter over de snelheid van de transformatie van het Noordpoolgebied en de onrust op het wereldtoneel die dit met zich meebrengt. Over het maken van de fotoserie maakte VPRO Tegenlicht met Kadir en Yuri in 2019 de documentaire ‘Verovering van de Noordpool‘. Die kun je hieronder bekijken.

(De expositie Acrtic: New Frontier werd eerder tentoongesteld bij de Fondation Carmignac in Parijs en Hyères en Saatchi Gallery in Londen.)

Verovering van de Noordpool, VPRO Tegenlicht, 3 maart 2019.

‘Het water komt; zorgen om stijging van de zeespiegel’

Op 29 januari 2020 blies Rutger Bregman, journalist bij De Correspondent, de zeespiegelstijgingsdiscussie nieuw leven in door een brief te schrijven gericht aan alle inwoners van Nederland – startsein van de crossmediale campagne van De Correspondent en de Nationale Postcode Loterij: ‘Het water komt‘.

Kunst een Landschap besteedde uitgebreid aandacht aan deze actie. Hij was aanleiding tot de steeds maar uitdijende klimaatspecial: HET WATER KOMT, zorgen om stijging van de zeespiegel. Treed binnen:

Kunstvloed wint eerste editie ‘Culturele Stimuleringsprijs gemeente Het Hogeland’

Cultuurwethouder gemeente Het Hogeland Eltjo Dijkhuis reikt prijzen uit tijdens manifestatie ‘Gronings Vuur’ op de Enne Jans Heerd in Maarhuizen, Groningen, 11 oktober 2019. Foto: gemeente Het Hogeland.

Vanaf 2019 reikt de kersverse gemeente Het Hogeland jaarlijks de ‘Culturele Stimuleringsprijs gemeente Het Hogeland’ uit. Kunstvloed wint hem!

Op 11 oktober 2019 nam Kunstvloed-bestuurslid Els Wessels een duizend-euro-cheque in ontvangst van cultuurwethouder van de gemeente Het Hogeland Eltjo Dijkhuis aan het eind van de manifestatie Gronings Vuur, ‘Van Lauwersoog tot Eemshoaven tou’, een project dat van september 2019 tot en met december 2020 door de provincie Groningen reist met een uitgebreid cultureel programma, op de Enne Jans Heerd in Maarhuizen.

Drie nieuwkomers in een klap verbonden

Met de herindeling van de gemeenten Bedum, De Marne, Eemsmond en Winsum op 1 januari 2019 ontstond de gemeente Het Hogeland. Deze nieuwe gemeente besloot de Culturele Prijs Eemsmond te incorporeren en vulde de voormalige commissieleden daarvan aan met de nieuwe wethouder Cultuur en een beleids- en communicatiemedewerker. De eerste editie van de ‘Culturele Stimuleringsprijs gemeente Het Hogeland’ was daarmee een feit, de versbakken commissieleden konden zich buigen over de nominaties. De manifestatie Kunstvloed die in 2018 voor het eerst plaatsvond completeert zo het rijtje nieuwkomers.

Commissieleden, genomineerden en een beschrijving van de projecten die in aanmerking kwamen voor deze prestigieuze prijs kun je lezen in een bijdrage van Winsum NieuwsBerto Merx was er als de kippen bij om het heuglijke Kunstvloed-nieuws te verspreiden.

Juryrapport: ‘inwoners meer verbonden met landschap en woonomgeving’

“In 2018 organiseerde de Stichting Kunstvloed de eerste editie van de kunstmanifestatie Kunstvloed in het gebied rondom de dorpen Sauwerd, Klein en Groot Wetsinge. Het stimuleren van participatie en actieve deelname aan culturele activiteiten maakt dat inwoners zich meer verbonden voelen met het landschap en de woonomgeving. Juist de combinatie van één van de oudste cultuurlandschappen van Europa, en hedendaagse kunst, maakt dit project uniek. Kunstvloed, een tiendaagse kunstmanifestatie, met een programma van uiteenlopende presentaties, exposities en voorstellingen van diverse kunstvormen, geeft de kunst in de buitenruimte een speciale plek. De kunstmanifestatie laat zien wat kunst doet met het beleven van het landschap.”

Winnaar Culturele Stimuleringsprijs-2019 in minidocumentaire gemeente Hogeland

Jaap Wolters over ‘Kunstvloed’, genomineerde en winnaar van de Culturele Stimuleringsprijs-2019 van de gemeente Het Hogeland, Groningen, 4 december 2019.

Wandelen door 26 EEUWEN BEWONINGSGESCHIEDENIS

Er gaat niets boven Groningen | Reitdiep, Ivo Vrancken Beeldmaker, 5 februari 2012.

‘Visit Wadden’, zo luidt de campagneslogan (en het webadres plus .nl) van het UNESCO Werelderfgoed Waddenzee, nodigt je uit de wandelschoenen aan te trekken. Na tal van zomeractiviteiten bestaat het ‘grote genieten’ bij de jubilaris deze herfst uit het beleven van een wandeltocht langs de boorden van het Reitdiep en zijn voormalige, nog in het landschap zichtbare meanders. Waan je in de Middeleeuwen en zet schreden over de flanken van Nationaal Landschap Middag-Humsterland.

Klimaatadaptatie in het Reitdiepgebied, Provincie Groningen, 8 september 2020.

Eén van de oudste cultuurlandschappen van ons land

Beeld: © Eddy Dijksterhuis

“Middag-Humsterland en het Reitdiepgebied zijn onderdeel van het wierdenlandschap. Dit landschap heeft zijn oorsprong in de spontaan opslibbende kwelders die omstreeks 600 v Chr. bewoonbaar werden. Vanaf de oorsprong was het een agrarisch landschap waarbij de nadruk op veeteelt lag. In de huidige tijd is dat nog altijd het geval. Het gebied vertegenwoordigt derhalve één van de oudste in tact gebleven cultuurlandschappen van ons land. In Middag-Humsterland en het Reitdiepgebied zijn bovendien veel karakteristieke elementen bewaard gebleven. Het landschap is een collage van stokoude wierden, waterlopen, kavelpatronen, wegen, dijken en dijktracés. Het is zeer rijk aan archeologische waarden die terug gaan tot de Midden IJzertijd (ca. 600 v Chr.).”

(Uit: ‘Landschappen van Noord-Nederland’, website van het Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen.


Volledige tekst: ‘Middag-Humsterland en Reitdiepgebied’, Ben Westerink.)

Ben Westerink, de spreekwoordelijk wandelende encyclopedie

Ben Westerink is een van de drijvende krachten achter de in 1996 opgerichte Historische Kring Ubbega die zich voornamelijk richt op het in kaart brengen van de geschiedenis van het grondgebied van de dorpen Adorp, Sauwerd en Wetsinge – en die dit op een toegankelijke manier onder de aandacht wil brengen. Als je mazzel hebt kom je hem onderweg tegen. Mocht dit het geval zijn dan zal de door Visit Wadden aangegeven wandelduur wel iets oplopen – Westerink kan uitermate boeiend vertellen over de landschapsgeschiedenis van het Reitdiep en Middag-Humsterland. De spreekwoordelijk wandelende encyclopedie, zeg maar.

Henny Groenendijk: ‘Beperk je niet tot potten en pannen!’

Om je alvast een beetje voor te bereiden op je tocht en om je een indruk te geven van wat je bij Middag-Humsterland kunt verwachten kun je hieronder kijken naar een NCRV– documentaire uit 2008 – enigszins gedateerd, belabberde kwaliteit, maar boeiend relaas. Daarin komt (o.a.) Henny Groenendijk, gewezen provinciaal archeoloog en bijzonder hoogleraar archeologie en maatschappij aan de Rijksuniversiteit Groningen, aan het woord. Je kunt je overigens abonneren op het YouTube-kanaal van Kunst en Landschap, dat groeit met de dag.

Een – wel recent – interview:Archeoloog Henny Groenendijk spoort collega’s aan groot te denken: ‘Beperk je niet tot potten en pannen, over de rol van archeologie in de samenleving, wil ik je niet onthouden.(Joke Geelhoed-Oosterhuis, Trouw, 31 augustus 2019)

Nationale landschappen – Middag-Humsterland, NederlandNatuur (NCRV, 2008, Geripped).

Groot Wetsinge, onderdeel van ‘Visit Wadden’- wandeltocht

Omdat je tijdens je Visit-Wadden-wandeling ook Groot Wetsinge aan zult doen – ik woon en werk er met veel plezier meer dan achttien jaar – breng ik graag een tweetal kunst- en landschap=gerelateerde items bij je onder de aandacht: ‘Kunstvloed‘ en ‘Kunst en Landschap‘. Bekijk ze beide even en laat je inspireren. Veel plezier met de Visit-Wadden-wandeltocht in het waddenkustgebied van Groningen!

‘Kunstvloed’ overspoelt Sauwerd en Wetsinge letterlijk met kunst

Onthulling ‘Mij Dorst’ van Gert Sennema door Mariëtte de Visser, Groot Wetsinge, 27 september 2019. Jaap Wolters, coördinator-Kunstvloed, neemt waar. Beeld: Robert Rosendal.

‘Kunst en Landschap’, multimediaal Platform voor Noord Nederland

‘Dwaalfilm Wadden’, een onverwacht andere waddenfilm

Eerste release ‘Dwaalfilm Wadden’ online!

Sinds september 2019 staan de eerste ‘dwaalfilmpjes‘ over de Wadden online. Ze zijn korte observaties die je meenemen in het steeds veranderende landschap van het Wad. Al scrollend door landschapspanorama’s vind je meer dan 60 filmpjes – mini-documentaires over het leven in en op het wad. Het zijn er nu al 60, maar de komende jaren zal Dwaalfilm Wadden doorgroeien tot een grote online Waddenfilm met 160 mini-documentaires in 40 verschillende landschappen.

Landschapspanorama’s en infoteksten met achtergrondverhalen wijzen je de weg.

Dwalen over en door het veranderlijke wad

Je kunt ‘Dwaalfilm Wadden‘ op verschillende manieren ervaren, beleven. Om het geografische overzicht te behouden kun je via kaarten het hele waddengebied verkennen. Je ziet zo precies waar de filmpjes en panorama’s zijn gemaakt. Je ontdekt op deze manier nieuwe gebieden en plekken die je anders misschien nooit gevonden zou hebben.

Via kaarten (nieuwe) gebieden van het waddengebied verkennen.

Als je wat gerichter wilt zoeken gebruik dan de onderwerpenlijst. Vind de filmpjes die je het meest interesseren zoals dieren, planten, landschappen of seizoenen. Je kunt je natuurlijk ook laten verrassen met notities van een wadvaarder eind 1800 of een bijzondere gebeurtenis in de winter van 1795. Je maakt via de onderwerpenlijst je eigen reis door het Waddengebied.

Handig zoeken met een uitgebreide onderwerpenlijst.

Het team achter ‘Dwaalfilm Wadden’

Het project ‘Dwaalfilm Wadden‘ dat al in 2016 startte, is een initiatief van Willem Overmars en Monique Moors, beide werkzaam voor Rombus Natuurfilms. Overmars is verantwoordelijk voor de inhoud en productie, Moors voor camera, script, montage en eindredactie. Ze kregen en krijgen inhoudelijke, technische- en productionele ondersteuning van een groot aantal deskundigen. Naast deze makers hebben veel organisaties en andere ter zake kundigen geholpen om Dwaalfilm Wadden tot stand te brengen. Dat zijn er er een heleboel. Klik maar even op ‘colofon‘ op hun website (rechtsboven op de pagina).

Kennisoverdracht, beleefbaarheid, waddenpromotie, stimulering recreatie/toerisme

Een belangrijke ondersteuner van het project is het Waddenfonds, dat aan (een groot aantal) verschillende projecten in het Waddengebied subsidie verstrekt. Dwaalfilm Wadden werd gehonoreerd omdat het aan een van de belangrijkste doelen van het fonds voldeed:

“Het versterken van de kennis over de uniciteit en de internationale betekenis van de natuur- en landschapswaarden van het waddengebied en het versterken van de beleefbaarheid daarvan. De Dwaalfilm wordt openbaar toegankelijk op een website en beoogt recreatie te stimuleren. Daarnaast zal de film gebruikt worden in bezoekerscentra, het onderwijs en in musea zodat veel mensen bereikt kunnen worden.”


(Bron: website Waddenfonds)

Dwaalfilm werd daarnaast gefinancierd door de Provincie Noord-Holland, Vogelbescherming Nederland, Natuurmonumenten en Het Groninger Landschap.

Provinciale samenwerking bij promotie Waddengebied

Dwaalfilm Wadden gaat ongetwijfeld ‘meedraaien’ in de multimediale campagne ‘Visit Wadden’, die in april van dit jaar van start ging in de Harmonie in Leeuwarden, en die het Waddenzee Werelderfgoed goed op de kaart moet zetten.

‘Dwaalfilm Wadden’: sterk staaltje ‘Kunst en Landschap Noord Nederland’!

In een eerdere blogbijdrage (‘Provinciale samenwerking bij promotie Waddengebied‘) prees ik de samenwerking tussen de drie noordelijke provincies en het Waddenfonds. Ik lichtte daarin tevens een tipje van de sluier op van mijn plannen voor het multimediale platform ‘Kunst en Landschap Noord Nederland’, dat ik in 2021 – het door NBTC-Holland Marketing gekozen themajaar ‘Ode aan het Nederlands landschap‘ – hoop te lanceren.

De blogbijdrage vind je hier.

Initiatief ‘Kunst en Landschap’ kracht bijzetten?

Je kunt – om dit initiatief kracht bij te zetten – de Facebookpagina Kunst en Landschap liken. Je blijft dan tegelijkertijd goed op de hoogte van actuele wetenswaardigheden op het gebied van kunst, cultuur, erfgoed en landschap in Noord Nederland. Velen – niet de eerste de beste – gingen je in korte tijd voor. Alvast dank.

‘Mij Dorst’ van Gert Sennema krijgt duurzame permanente plek

Marriëtte de Visser, Wethouder van de gemeente Het Hogeland, onthulde op 27 september het beeld ‘Mij Dorst‘ van beeldend kunstenaar/muzikant Gert Sennema (Grijpskerk, 1962) in Groot Wetsinge. Het kreeg daarmee een permanente plek op de begraafplaats van het wierdendorp gelegen aan het Reitdiep in de provincie Groningen.

Onthulling ‘Mij Dorst’ van Gert Sennema door Mariëtte de Visser, Groot Wetsinge, 27 september 2019. Jaap Wolters, coördinator- Kunstvloed, neemt waar. Foto: Robert Rosendal.

‘Mij Dorst’ winnaar eerste editie Kunstvloed

Precies een jaar geleden, september 2018, werd Sennema’s ‘Mij Dorst‘ verkozen tot winnaar van de eerste editie van Kunstvloed, een kunstmanifestatie met binnen- en buitenkunst die tweejaarlijks in de dorpen Sauwerd en Wetsinge plaatsvindt. Doel: middels kunst aandacht vragen voor en onderstrepen van de landschappelijke schoonheid van het Reitdiepdal, gelegen in één van de oudste cultuurlandschappen van Europa. Tweede oogmerk is het creëren van een ‘Ommetje‘ door dit gebied, waarbij de bezoeker op markante plekken verrast wordt door kunst.

Ik was in het aanvangsjaar (2018) van dit evenement coördinator PR/Publiciteit en heb met veel plezier aan de organisatie van (dit onderdeel van) de manifestatie mijn medewerking verleend. Tot aan de zomer van 2019, toen ik me volledig ben gaan richten op mijn theateractiviteiten voor het muziektheaterspektakel ‘Mammoet‘ van stichting Het Pauperparadijs. Als je daarin geïnteresseerd bent kun je een kijkje nemen in de categorie Mammoet/Pauperparadijs.

‘Mij Dorst’, Gert Sennema. Foto: Kunstvloed.

Terug naar het beeld van Sennema. Mij Dorst was een van de vijf kunstwerken die de bezoekers van Kunstvloed-2018 op de beeldenroute – SauwerdWetsinge in de publieke ruimte tegenkwamen. Bedoeling was om het eerste deel van het te realiseren ‘Ommetje’-‘Sauwerd/Wetsinge/Reitdiep’ (werktitel) te accentueren door er een kunstwerk achter te laten, lees het een permanente plek te geven. Deze procedure herhaalt zich iedere twee jaar totdat in 2026 het vijfde, het laatste kunstwerk geplaatst kan worden, en het cirkeltje, of zal ik zeggen Ommetje, rond is.

Mij Dorst heeft tot het najaar van 2018 stand(beeld)vast op zijn plek gestaan – daar waar het nu ook weer staat – en had gedurende die periode veel bekijks. Totdat seizoensinvloeden, weersomstandigheden, eigendomsrechtperikelen, en vergunningen- en verzekeringsaangelegenheden de kop opstaken.


Hete zomer, natte winter: verduurzamen noodzakelijk

Inwoners Sauwerd, Wetsinge, Adorp en belangstellenden tijdens onthulling ‘Mij Dorst’ van Gert Sennema, begraafplaats Groot Wetsinge. Foto: Robert Rosendal.

Dit gaf aanleiding om, in goed overleg met Sennema en verschillende instanties, tijd te nemen om een en ander af te stemmen en het kunstwerk daarnaast grondig te verduurzamen. Dat (tijdrovende) proces is nu achter de rug. Dat moest gevierd worden.
Kunstvloed zocht – na opnieuw een hete zomer – naar een toepasselijke datum voor herplaatsing van Sennema’s werk en besloot dit feestelijke moment met de inwoners van Sauwerd, Wetsinge en aangrenzende dorpen en belangstellenden – en pers natuurlijk – te delen. Dit vond plaats op de vrijdagavond van 27 september 2019 aan de Karspelweg 2 in Groot Wetsinge.

Hogeland Nieuws was uiteraard ter plekke. Foto: Robert Rosendal.

Na onthulling ‘Mij Dorst’ gratis concert Westkantstad

Na de officiële onthulling van Mij Dorst toog het hele gezelschap van Groot Wetsinge – via het twee-steens-brede valgepad, de Valgeweg – naar het kerkje van Klein Wetsinge, waar Sennema met zijn band Westkantstad – hij is immers ook muzikant – een gratis concert gaf.

Gert Sennema en bandleden Westkantstad. Gratis concert t.g.v. permanente plek ‘Mij Dorst’, kerkje van Klein Wetsinge, 27 september 2019. Foto: via Mariëtte de Visser.

Op naar 2020, de tweede editie van Kunstvloed

Op de dag dat wereldwijd klimaatmarsen gelopen werden gaat ‘Mij Dorst‘ onverdroten, duurzaam geharnast, de strijd met de elementen aan. Op naar Kunstvloed 2020! Meer foto’s van deze heugelijke dag vind je op de Kunstvloed-Insta. Volgen mag!

Toast op permanente plek ‘Mij Dorst’. V.l.n.r.: Mariëtte de Visser, Gert Sennema, ‘Mij Dorst’ en Jaap Wolters. Foto: Robert Rosendal.

Kunstvloed: sterk staaltje ‘Kunst en Landschap Noord Nederland’

Dit blogbericht is tevens opgenomen in de categorie Kunst en Landschap, dat (actuele) berichten weergeeft op het gebied van kunst, cultuur, erfgoed en landschap in Noord Nederland. Ze maken deel uit van het nieuwe multimediale Platform Kunst en Landschap Noord Nederland (in oprichting, werktitel) dat vanaf 2021 – in het door NBTC-Holland Marketing gekozen themajaar ‘Ode aan het Nederlands landschap‘ – online gaat.

Initiatief ‘Kunst en Landschap’ kracht bijzetten?

Je kunt – om dit initiatief kracht bij te zetten – de Facebookpagina Kunst en Landschap liken. Je blijft dan tegelijkertijd goed op de hoogte van actuele wetenswaardigheden op het gebied van kunst, cultuur, erfgoed en landschap in Noord Nederland. Velen – niet de eerste de beste – gingen je in korte tijd voor. Alvast dank.

'WACHTEN OP HOOG WATER', een Volle en een Dunne Dame, zinnebeeld van 'Holwerd aan Zee'

Installatie ‘De Dunne Dame’ op de dijk bij Holwerd, 16 september 2019. Beeld: © Willem van der Velde.

Maandagmiddag 16 september toog ik naar Friesland om getuige te zijn van de installatie van ‘De Dunne Dame, beeld van de Drachtster kunstenaar Jan Ketelaar, op de dijk van het krimpdorp Holwerd in de gemeente Noardeast-Fryslân.

Innig verstrengelde culturele landschapsontwikkelings-partners

Wanneer je Jan Ketelaar zegt, zeg je Joop Mulder (RIP 10-01-’21, red.). Zeg je Joop Mulder, dan zeg je Oerol – hij was immers bedenker. oprichter en gangmaker van het Terschellinger landschapstheaterfestival. Na een aantal experimenten op en tijdens (zijn laatste periode van) dit (inter)nationale evenement – waar hij zo’n 35 jaar de scepter zwaaide – besloot Mulder nieuwe wegen in te slaan – Sense of Place was geboren! ‘Wachten op Hoog Water’ van Jan Ketelaar werd het eerste project van deze nieuwbakken organisatie.

Sense of Place – Teaser. Joop Mulder vertelt in vogelvlucht over de projecten van Sense of Place, Kunst en Landschap, 20 september 2019.

‘Holwerd aan Zee’ en ‘Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa 2018’

Dat ‘Wachten op Hoog Water’ gerealiseerd is in Holwerd is geen toeval. De innige verstrengeling van Ketelaar en Mulder reikt verder dan die met Sense of Place. Holwerd aan Zee en Leeuwarden-Friesland Culturele Hoofdstad van Europa 2018 (LF-2018/Visit Friesland) zijn nauw in de plannen van beide heren betrokken. Ik geef hieronder een korte impressie van beide projecten om je een indruk te geven van deze Friese organisaties die op hun beurt ook weer nauw met elkaar verbonden zijn.

In een later stadium – dat zal niet lang op zich laten wachten, zo schat ik in – bericht ik je er afzonderlijk over. LF-2018 heeft zijn (legacy-)pijlen inmiddels gericht op 2028, en voor Holwerd aan Zee bestaat grote (internationale) belangstelling. We gaan er zeker de komende jaren meer van horen.

Holwerd aan Zee

Holwerd aan Zee, Kunst en Landschap, 2 februari 2019.

Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa 2018

LF-2018 Aftermovie, Leeuwarden-Fryslân 2028, 25 november 2018.
LF2018 Animatie Resultaten NL, Leeuwarden-Fryslân 2028, 14 maart 2019.

Voorbereidingen en crowdfundingactie ‘Wachten op Hoog Water’

Al in 2010 begon Ketelaar aan zijn tijdrovende project: twee gelaste, metalen vrouwbeelden van vijf meter hoog. Eerst op eigen houtje, de laatste jaren in samenwerking met Sense of Place. ,,Tien jaar heb ik er aan gewerkt, waarvan de laatste zes fulltime”, vertelde Ketelaar eerder aan het Friesch Dagblad, waarin in aanloop naar de installatie een groot artikel over zijn loopbaan en projecten verscheen.

,,Vooral ’s nachts riepen de dames me steeds. Voor het eerst in heel lange tijd slaap ik nu weer uit.”

Jan Ketelaar
Sense of Place – Wachten op Hoog Water – Iets achterlaten, Kunst en Landschap, 23 september 2019.
GPTV: Uit de KUNST met Jan Ketelaar, wachten op hoogwater, GPTV, 24 september 2015.
GPTV: Jan Ketelaar over LWD2018, GPTV, 22 juli 2016.

December 2018: eerste beeld op dijk Holwerd geïnstalleerd

In de laatste maand van het Friese succesjaar 2018 (net op tijd dus, red.) werd in het kader van – in de eerste plaats Sense of Place, maar natuurlijk ook Holwerd aan Zee en LF-2018 – het eerste beeld, De Volle Dame, van Wachten op Hoog Water door het vakkundige Mannen van Staal geplaatst. Knap staaltje werk, zeg maar.

Omrop Fryslân was er bij die dag, 6 december 2018 – Simone Scheffer deed verslag in beeld en geluid. Voor een tweetal videoreportages en drie radiofragmenten met interviews met betrokkenen klik je hier.

Ook foto- en videograaf Maurice Hamming, die Ketelaar voor het eerst in 2011 ontmoette, was ter plekke. Zijn reportage(s) kun je hieronder bekijken.

[VLOG] Kunstwerk Jan Ketelaar geplaatst op dijk, Maurice Hamming, 7 december 2018.

Documentaire potzenmaker Jan Ketelaar (2011)

2018 was ook het jaar dat Hamming zijn studie BA-Communicatie aan de Hanzehogeschool in Groningen afrondde. Hij maakte voor een stageproject in 2011 – ik memoreerde dat zo-even, zeven jaar eerder dus – een documentaire over Ketelaar’s Wachten op Hoog Water. Neem er even de tijd voor, pak een kopje koffie, en geniet van bijna een half uur Ketelaar.

Jan Ketelaar – Wachten op Hoogwater (Documentaire, 2011), Maurice Hamming, 2 november 2016.

In deze documentaire legt Ketelaar o.a. uit waarom hij zichzelf ‘potzenmaker‘ noemt. Dat doet hij ook op zijn website: Potzenmakerij Ketelaar!

‘Wachten op Hoog Water’, ‘vrijheidsbeeld van Holwerd’ compleet!

Wachten op Hoog Water is na zo’n tien jaar ‘prutsen’, bedelen en lobbyen een feit, ze staan! Nee, het staat!

Gert Kracht postte in zijn serie ‘Above’ drone-videobeelden van Wachten op Hoog Water op Facebook en YouTube. Vooraf vroeg hij Ketelaar om toestemming en of hij een gedicht voor de dames had. Het antwoord laat zich raden – Kracht monteerde het in.

Hoog bezoek en een gedicht voor de Dames

ABOVE #36 – Hoog bezoek, Gert Kracht, 20 september 2019.

Reportage Leeuwarder Courant

Klik op de onderstaande foto van een triomferende Ketelaar voor een uitgebreide video-reportage van Asing Walthaus (Leeuwarder Courant) over de dag van installatie van De Dunne Dame.

Jan Ketelaar bevestigt de juiste plek voor ‘De Dunne Dame’: naast ‘De Volle Dame’ op de dijk bij Holwerd. Beeld: © Willem van der Velde.

Toekomstplannen Jan Ketelaar

Tweede dame van kunstwerk Jan Ketelaar geplaatst op dijk bij Holwerd, Aktief Plus, 18 september 2019.

Vrolijke aftermovie Sense of Place

Een paar dagen nadat De Dunne Dame naast haar volle vriendin werd geïnstalleerd kwam Sense of Place met een opgetogen aftermovie waar de vrolijkheid van afspatte. Uiteraard met glansrollen voor kunstenaar Jan Ketelaar en Sense of Place-oprichter Joop Mulder, de mannen die jarenlang onverstoorbaar hebben gewerkt aan het megaproject Wachten op Hoog Water. Ze zijn zichtbaar trots op het eindresultaat.

Advies van de maker van video, Jonathan Doornenbal: ,,Geluid aan voor instant vrolijkheid!”

Sense of Place – Plaatsing wachten op hoog water Jan ketelaar v3, Sense of Place, 23 september 2019.

Nawoord Sense of Place

“De voltooiing van Wachten op Hoog Water geeft Sense of Place veel energie en frisse moed voor de landschapsprojecten die nog op stapel staan. De komende tijd ligt de focus op het vervolg van ‘Bildtstars en Eigenheimers‘, de uitkijktoren ‘Camera Batavia‘ van Arjen Boerstra en het getijdenobject ‘De Streken‘ van Marc van Vliet.”

Drukke werkzaamheden ‘Kunst en Landschap’ en ‘Mammoet’ slokken ‘Kunstvloed’-activiteiten op

In het aanvangsjaar van de stichting Kunstvloed (2018/2019) heb ik me als coördinator PR- en Publiciteit vooral beziggehouden met de communicatie van de manifestatie. Om het evenement met een enthousiaste groep mensen van de grond te tillen, ‘in de markt’ te zetten – het smoel te geven.

Omdat het een nieuw en tweejaarlijks evenement betreft, waarbij je rekening houdt met het (voornamelijk) ‘warm houden’ van een en ander, schreef ik een communicatieplan waarin de (potentiële) rol van alle bij de organisatie betrokkenen nauwkeurig omschreven staat. Ik legde de nadruk daarbij op het rekening houden met de verscheidenheid aan doelgroepen en leeftijden.

Ik werd actief bij Kunstvloed omdat ik de doelstellingen van de stichting van harte onderschrijf, zelf woonachtig en werkzaam ben in Groot Wetsinge, en – last but not least – omdat er directe raakvlakken zijn met mijn initiatief tot het in het leven roepen en oprichten van het multimediale Platform ‘Kunst en Landschap Noord Nederland‘ dat in 2021/2022 (Corona) van start gaat.

Beeld: Robert Rosendal in oermens-outfit-anno nu. (Mammoet)

Mede door drukke Kunst en Landschap-bezigheden en mijn theateractiviteiten voor Mammoet in de zomer van 2019 heb ik mijn publiciteitswerkzaamheden voor Kunstvloed met pijn in het hart moeten neerleggen.

Ik wens de organisatie – ook vanaf deze plek – heel veel succes met de tweede editie van Kunstvloed in 2021. Met het steuntje in de rug, genomineerd zijn voor en winnen van de ‘Culturele Stimuleringsprijs gemeente Het Hogeland‘, moet dat goedkomen!

Urdward, spiritueel leider genootschap Mammoet, draagt stok over

Op zondag 25 augustus droeg Paul R. Kooij, een van de hoofdrolspelers van het muziektheaterspektakel Mammoet, zijn aanvoerdersstok over aan Wim Bouwens, die de laatste drie weken de rol van Urdward, spiritueel leider van een genootschap, gaat vertolken.

Urdward (Paul R. Kooij) en Freya (Gusta Geleijnse) verwikkeld in belastingperikelen.
Foto: Ben van Duin.

Tijdens de maandenlange voorbereidingen en repetities heb ik Wim natuurlijk regelmatig aan zien schuiven, maar hij wist zich altijd ongemerkt, maar met volle aandacht en druk aantekeningen makend, schalks op de achtergrond te houden. Tot het moment dat het ook voor hem om het echie zou gaan.

Doorloop in de blakende zon

Voor de zaterdagmiddag, een dag voor zijn debuut – op het heetste moment van de dag – stond een dóórloop gepland. Het kwik was inmiddels gestegen tot boven dertig graden. Japanse trommeldreunen zwollen aan – roepklank voor de immer nieuwsgierige paarden en schapen, die zich ditmaal echter verscholen onder het loof van de imposante Buinerveldse eiken. Urdward startte zijn eerste preek. Het ijs was gebroken en de gesimuleerde voorstelling denderde voort (met halverwege een kleine drinkpauze) alsof zich geen wisseling van de wacht had voltrokken. Goede casting, uitstekende professionele voorbereiding en teamwork dat er mag zijn. Chapeau!

The show goes on!

Paul gaat na dertig voorstellingen genieten van een welverdiende vakantie om zich daarna op nieuwe projecten te storten. Wim kan zijn borst natmaken – letterlijk en figuurlijk als we Gerrit Hiemstra mogen geloven – voor de vijftien speeldagen die met ingang van 28 augustus nog op het programma staan. The show goes on! Mis het niet!

Trailer Mammoet

Boek de laatste tickets!

Muziektheaterspektakel ‘Mammoet’ nog t/m 15 september te zien!

Na de eerste speelweek (16 t/m 21 juli) van Mammoet, het muziektheaterspektakel op het Buinerveld in Drenthe, besloot het productieteam twee extra speelweken aan het totale programma toe te voegen vanwege een spectaculaire kaartverkoop in aanloop naar de zomermarathonvoorstelling. Er waren in korte tijd meer dan 20.000 kaarten verkocht. De massale, bollen- en sterrenrijke media-aandacht na de try-outs en de première hebben daartoe ongetwijfeld bijgedragen. Zo maar wat reacties – van niet de eerste de besten:

Bankara, fatta, bankara

Inpakken en wegwezen

Na die week – ik speelde mee in alle zes voorstellingen – trok ik er met de Chevy Van-camper, mijn vriendin en twee (IJslandse) honden tweeënhalve week op uit voor een trekking- en wandelvakantie in ‘Allemansrecht‘-Noorwegen en -Zweden. Scandinavië heeft de laatste jaren mijn voorkeur als vakantiebestemming. Niet in de laatste plaats, omdat dit jaar de weersvoorspellingen uitwezen dat de thermometer in Groot Wetsinge op de dag van vertrek wel eens tot zo’n 40 graden zou kunnen uitslaan. Opnieuw werden we geconfronteerd met een (juli-)warmterecord voor het Noorden tijdens de Mammoet-periode. Inpakken en wegwezen dus.

Mammoetje mocht mee!

Na de intensieve, slopende montagedagen en zes voorstellingen kon de knop bij mij even om en betrad ik een kort, nagenoeg Mammoetloos tijdperk(je). Natuurlijk bleef ik – bij goede ontvangstmogelijkheden – in contact met het team via sociale media en Whatsapp en volgde de verrichtingen zo goed en kwaad als kon. Op een paar incidenten na – er waren een paar kneuzingen en andere ongemakken – denderde de Mammoettrein voort. Ook de (landelijke) pers bleef onverminderd positief. Mammoetje wilde na het spotten van rennende dieren echter zo snel mogelijk naar huis, i.e. het Buinerveld:

Een wereld van verschil

Op woensdag 14 augustus was ik – voor het eerst, de planning van duospelers liet niet anders toe – getuige van de gehele voorstelling in vol ornaat. Een wereld van verschil. Natuurlijk waren we er klaar voor de 16e juli, en gingen bij publiek en pers de duimen omhoog, maar toch. In minder dan drie weken tijd zag en beleefde ik een voorstelling die enorm gegroeid was – op alle fronten! De trein denderde dus niet voort, het was TGV-theaterspektakel dat over mij heen walste. Fijn, dat ik vanaf nu tot en met 15 september hieraan ook mijn bijdrage kan leveren.

Mijn speeldata:
– wo 14 t/m zo 18 aug.
– wo 21 t/m zo 25 aug.
– wo 28 aug. t/m zo 1 sept.
– do 5, za 7 en zo 8 sept.
– wo 11, vr 13 en zo 15 sept.

Nog vier weken. Reserveer hier je tickets!

Gerepeteerd, gemonteerd en uitgeprobeerd. De Mammoetjacht is geopend!

Zo, de kop is er af! Op 16 juli verwelkomde Tom de Ket zo’n duizend bezoekers – waaronder veel genodigden uit het dorp Buinen, die gratis toegang hadden – op de eerste try-out in de immense arena van het muziektheaterspektakel Mammoet op het Buinerveld in Drenthe. Enerverende, zo niet slopende voorbereidingsweken gingen daaraan vooraf.

Nauwe afstemming regie, dramaturgie, choreografie, changementen en geluids- en lichttechniek. Foto: Robert Rosendal.

Mammoet, een ambitieus project!

Het muziektheaterspektakel Mammoet is een ambitieus project. In deze blogbijdrage ga ik in op het veelzijdige karakter van de voorstelling waar meer dan honderd mensen een bijdrage aan leveren.
De verhaal-in-verhaal-structuur laat ik hier onbesproken. Je kunt er alles over lezen op de strak vormgegeven Mammoet-website. En natuurlijk via de landelijke- en regionale media die zich massaal en vol overgave op de première van 20 juli stortten met uitgebreide artikelen en reportages.

Persfotografen in line om gedurende vijf seconden elk hun plaatjes te schieten. Première Mammoet, Buinerveld, 20 juli 2019. Foto: Reyer Boxem.

‘Mammoet’ is een onvoorspelbaar bont spektakelstuk over neanderthalers

Elisabeth Oosterling, theaterrecensent-NRC en Theaterkrant, schreef een dag na de première een fantastische recensie die ik je niet wil onthouden. Mammoet werd maar liefst met vier bollen (sterren) bekroond. Dat van die Neanderthalers klopt natuurlijk niet, maar dat zij haar vergeven. Laten we het gewoon houden op ‘oermens’.

Dit koppel moet het samen op de planken doen

De professionele cast bestaat uit een zevental hoofdrolspelers en drie muzikanten. Die wordt bijgestaan door een 46-koppig ensemble dat – in wisselende bezetting – de voorstelling mede vormgeeft – letterlijk. Dit koppel moet het samen op de planken doen.
Er is maandenlang onafhankelijk van elkaar geoefend en gerepeteerd. Teksten werden gestampt, partituren werden bestudeerd, zang- en koorlessen werden gevolgd en een ieder spande zich in tijdens spel-, dans- en bewegingsoefeningen. Tot het hele stel op 29 juni jl. bij elkaar kwam op de speellocatie-Buinerveld om een en ander samen te kneden tot de voorstelling ‘Mammoet’. Ik schreef erover in een vorige blogbijdrage. ‘Montagedagen‘ noemen ze dat in de theaterwereld.

Willekeurig moment tijdens montagedagen Mammoet, Buinerveld, juli 2019. Foto: Robert Rosendal.

Een batterij aan artistiekelingen

Tijdens deze montagedagen – twee weken lang, iedere dag van een uur ’s middags tot elf uur ’s avonds – passeren de artistieke- en technische (on)mogelijkheden de revue. En dat zijn er nogal wat! De Ket heeft daartoe een batterij aan artistiekelingen opgetrommeld die daar vanuit hun discipline nauwlettend op toezien. Spelers en het artistieke team werken in nauwe samenwerking naar een potentieel einddoel: een knetterende voorstelling waar de vonken van afvliegen. In het geval van Mammoet wil ik hierbij een groep medewerkers extra in het zonnetje zetten: de changeurs – zij, die er in de catacomben van de arena voor zorgen dat changementen vlekkeloos verlopen. Chapeau!

Afgepeigerd van start

Na twee intensieve weken – alle cues voor opkomen en afgaan vastgelegd en van buiten geleerd, wetend vanuit welk luik of vanaf welke ramp je dat doet, met gemiddeld vijf uur slaap per dag – dagelijkse beslommeringen gaan gewoon door – komt het moment van de waarheid: de eerste try-out met publiek. Knallen! En dat deden we, met succes. Alles viel op zijn plek. Weliswaar afgepeigerd stortte ik me vervolgens vol overgave in de daarop volgende probeersels, première en eerste voorstelling. Ik kijk er met een goed gevoel op terug.
Ik draag vanaf vandaag het ensemblespeler-stokje (voorlopig) over aan mijn duo-speler Hidde Popma, die overigens heel goed is in het hanteren van stokjes, om het – na een welverdiende vakantie – vanaf medio augustus weer over te nemen tot aan – ja, ja – medio september!

10 extra voorstellingen Mammoet

Het productieteam van Mammoet heeft meteen na de eerste speeldag besloten tien voorstellingen toe te voegen aan het programma. Er waren op dat moment namelijk al meer dan 20.000 kaarten verkocht! Lonkt Carré?

Het complete Mammoetteam draait dus op volle toeren! Cast, artistiekelingen, productie-, marketing- en communicatiemedewerkers doen er alles aan om je een spectaculaire zomer te bezorgen.

Nieuwe trailer

Ik ga nu mijn kampeerspullen bij elkaar rapen en hoop je hier over een paar weekjes weer aan te treffen. Ik houd je dan op de hoogte van alle belangwekkende Mammoetverwikkelingen. O ja, nog even dit: de nieuwe trailer is opgeleverd – met daarin alle lovende sterrenrijke reacties van de pers naar aanleiding van de première. Mammoet, mis het niet!

Mammoet draait zich warm op locatie Buinerveld

Letterlijk en figuurlijk. Op 29 juni werd – voor de zevende keer dit jaar – een warmterecord gebroken, 31,3 graden Celsius. Eind juni dus. Onder tropische omstandigheden ontmoetten cast, artistiek team en alle ensemblespelers elkaar voor het eerst (na vele gescheiden repetities) op het Buinerveld in Drenthe, de speellocatie van het muziektheaterspektakel Mammoet, dat op 20 juli aanstaande in première gaat.

Eerste gezamenlijke repetities cast, artistiek team en ensemblespelers op locatie Buinerveld, eind juni 2019. Foto: Robert Rosendal.

Gehuld in kleurrijke bermuda’s, zomerse jurkjes en luchtige trainingsbroeken werden alle hoeken van het immense – zeventig meter brede – podium door de spelers verkend. Zichtbare spanning en voelbare opluchting wisselden elkaar af, ‘oerkreten’ schalden over het Buinerveld. ‘Bankara, bankara, mammoet, mammoet‘ – om maar eens een oersimpele versie van het Drents – gemixt met straattaal – op poëtische wijze te illustreren. Vanaf dat moment ging het om het echie.

Start repetities Mammoet, reportage RTV Drenthe tijdens perspresentatie, JvE-Studio, Almere, 4 juni 2019.

Inmenging in natuur minimaal

De locatie en de inrichting ervan, speelt – evenals het tijdstip van aanvang overigens, zonsondergang – een belangrijke rol in de voorstelling Mammoet. In goed overleg met de gemeente Borger-Odoorn en Staatsbosbeheer is gekozen voor een invulling die de natuur – in al haar facetten – zo min mogelijk geweld aan doet. Jan Seton, burgemeester van bovengenoemde gemeente, speciaal uitgenodigd voor deze ontmoeting, twitterde het volgende bericht, vergezeld gaand van een drietal foto’s, op 25 juni bij de start van de repetities:

Op snikheet en wonderschoon Buinerveld kennis gemaakt met cast #mammoet. Aan acteurs, podium of locatie zal het niet liggen! #welkom @tomdeket

Twee meter tachtig hoog podium

Er wordt gespeeld vanaf een bijna drie meter verhoogd speelvlak waardoor de inmenging in de natuur minimaal is – één van de keuzes die Michiel Voet, decorontwerper van Mammoet, maakte. Tegelijkertijd biedt de daardoor ontstane ruimte onder ‘de vloer’ praktische en dramaturgische mogelijkheden. Kijk hieronder even naar de opbouw-video om een indruk te krijgen van de grootte van zijn plannen.

Impressie amfitheater/arena waarbij publiek (coulissenloos) uitkijkt op het Buinerveld. Dronebeelden: Stichting Het Pauperparadijs.

‘Lost Tango’ hoogtepunt Oerol-2019

Michiel Voet was ook verantwoordelijk voor het decorontwerp van Het Pauperparadijs en werd daar in 2019 voor beloond met een musicalaward. Hij is dus geen onbekende voor de makers van Mammoet. En niet alleen voor hen – Michiel heeft inmiddels een aardige staat van dienst opgebouwd met zijn projecten, waarbij ik het laatste, ‘Lost Tango’ van Via Berlin, het hoogtepunt van Oerol-2019, niet onvermeld kan laten, en waarvoor hij ook het decor ontwierp.

Lost Tango wordt na deze zomer vanwege het tienjarig lustrum van Via Berlin in diverse grote zalen – ook die van Groningen en Leeuwarden – in het land opgevoerd. Lees hier een recensie (Oerol) van Eric Nederkoorn (DvhN) over deze voorstelling.

Aardse verhalen uit catacomben van Mammoet-podium

Terug naar Mammoet! Er is gekozen voor een open concept met het Buinerveld als decor. Het publiek kijkt er vanaf een arenavormige tribune op uit, en wordt op deze wijze direct betrokken bij – en min of meer onderdeel van – de voorstelling. Er zijn geen coulissen. Niets of niemand kan zich dus aan het oog van de kijker onttrekken. Toevallig biddende valken en rondzwevende, naar prooi turende buizerds, kunnen tijdens het theaterspektakel worden waargenomen.
Wel wordt er gebruik gemaakt van luiken in het speelvlak waar spelers en rekwisieten kunnen verdwijnen en (weer) verschijnen. Ook de changementen – die zijn er veelvuldig – maakt de toeschouwer van dichtbij mee. Dramaturgisch gezien een aardige vondst, omdat uit de goddelijke Mammoet-vloer verschillende aardse verhalen zullen worden opgediept. Gaia, gaia.

Artiestenimpressie Mammoet-podium – Michiel Voet.

Spelers letterlijk en figuurlijk de diepte in

Michiel Voet groef dieper in zijn geheugen toen hij een vraag van Mieke Kwak, verslaggeefster van het Dagblad van het Noorden, over zijn keuze van het bijna drie meter hoge podium, beantwoordde:

“De spelers zijn op zoek naar verdieping; naar de diepe krochten van de menselijke ziel. Ze willen begrijpen waar wij mensen vandaan komen en hoe wij zijn beland in de huidige tijd. Dat ze daarbij letterlijk de diepte in gaan, is een metafoor.”

Lees hier het hele artikel: ‘Buinerveld maakt zich op voor openluchtvoorstelling Mammoet en de ontvangst van duizenden bezoekers’

“Dat is het principe; volgens mij niet eerder vertoond.”

Persmeeting Mammoet, 4 juli 2019, Buinerveld, Drenthe. Foto: Marketing Drenthe

Tom de Ket, regisseur van Mammoet, legt in een video van het Dagblad van het Noorden, gemaakt tijdens een persmeeting op 4 juli jongstleden, het principe van de voorstelling uit:

“Alsof je de verhalen ophaalt uit de grond; overal zitten luiken waaruit acteurs en rekwisieten tevoorschijn komen om daarna even snel te verdwijnen, hele oerstammen en decorstukken komen van onder naar boven en keren terug in de aarde. Dat is het principe van Mammoet, en volgens mij is dat nog niet eerder vertoond.”

Dit artikel (plus video), van dezelfde verslaggeefster, tref je hier aan: ‘Cast en regisseur geven klein voorproefje Mammoet’.

Buizerds kijken mee

Aardige bijkomstigheid, de eerder gememoreerde buizerd vloog tijdens het interview over terwijl de vrouwelijke castleden Bulgaarse polyfonie ten gehore brachten. Voor RTV-Drenthe aanleiding om datgene wat zich afspeelt boven het podium ook vast te leggen. Bekijk de door hen gemaakte reportage, waarbij ook Michiel Voet en Tom de Ket aan het woord komen: ‘Bij theaterstuk Mammoet gaat alles van onder naar boven’.

Beste Mammoet-beentjes voor

Ik vertrouw erop dat – vanuit alle disciplines – in de nog resterende weken tot aan de try-out, de beste Mammoet-beentjes voorgezet zullen worden om je een spectaculair schouwspel in de openlucht bij zonsondergang te kunnen presenteren.

Tickets

Reserveren doe je – met een berekenend sapiensbrein – via de ticket service van VanPlan!

Muziektheaterspektakel Mammoet doet media-‘bommetje’

Op 4 juni j.l. vond in de JvE Studio in Almere, de voormalige studio van Paul de Leeuw, een perspresentatie plaats van het muziektheaterspektakel Mammoet dat deze zomer plaatsvindt op het Buinerveld in de oerprovincie Drenthe.

JvE Studio, Antennestraat 34, Almere; perspresentatie en repetitieruimte cast Mammoet.

Wegens wegwerkzaamheden aan de toegangswegen van de studio moest ik de koffie-met-gebak-ontvangst aan me voorbij laten gaan. Theatermaker en regisseur Tom de Ket had stipt om half elf het woord genomen toen ik – vijf minuten te laat – met verontschuldigende en ingehouden passen een plekje op de tribune van de immens grote studio probeerde te bemachtigen. Ik mengde me onder de aanwezigen – de voltallige cast, het artistieke team (met uitzondering van de bandleden en decorontwerper Michiel Voet, die Oerol-2019-verplichtingen had), de zakelijke leiding, een aantal ensemblespelers, pr- en marketingmedewerkers en natuurlijk de pers, waar het allemaal om te doen was. De keuze voor deze locatie was overigens een bewuste – de hoofdrolspelers hadden er een dag tevoren al kunnen wennen aan de proporties van het podium – die op het Buinerveld is namelijk van de buitencategorie: zeventig meter breed, drie meter hoog! Men repeteert er een aantal weken, tot 16 juli de eerste try out – bij zonsondergang – ter plaatse plaatsvindt.

Perspresentatie Mammoet groot succes

Julia Scepanovic, zangcoach van zowel cast als ensemblespelers, licht keuze Bulgaarse polyfonie voor Mammoet toe.

De makers van Mammoet toonden zich op hun website zeer verheugd over de oogst van deze eerste perspresentatie: uitgebreide artikelen in regionale- en landelijke media, gelardeerd met foto- en videoreportages. Veel aandacht ging daarbij uit naar de mammoeteuze arena waarin het muziektheaterspektakel plaats zal hebben – decorontwerper Michiel Voet was zoals gezegd afwezig maar een blankhouten maquette bood een fantastisch ‘inkijkje’ – Bulgaarse dia- en polyfonische klanken, gedemonstreerd door Julia Scepanovic, passeerden de revue, fragmenten van de speciaal voor Mammoet gecomponeerde muziek van Radek Fedyk werden ten gehore gebracht, en de uitbundige kostuums van gerecycled materiaal van kostuumontwerpster Arien de Vries zagen we – mondjesmaat, om niet te veel te verklappen – diagewijs voorbijtrekken.

Kostuumontwerpster Arien de Vries presenteert in een van de meer dan 500 kostuums die voor Mammoet gemaakt worden.

Oertaal in De Taalstaat

Het mediagenieke Mammoet is ook bij de redacteuren van het NPO1-radioprogramma De Taalstaat niet onopgemerkt gebleven. Op zaterdagochtend 8 juni 2019 mocht Tom de Ket in een tien minuten durend onderhoud Frits Spits vertellen hoe de oertaal die in de voorstelling gesproken wordt tot stand is gekomen. Beluister het fragment door op onderstaande foto te klikken.

Begin juni was er dus sprake van een heus mediaoffensief. De Bulgaarse zangkunsten van de hoofdrolspelers werden geëtaleerd. De mystieke wijze van belichting werd gepresenteerd – de spelers worden slechts bijgelicht door een kolossale met helium gevulde ballon. Uitgebalanceerde Balkan- en oer-soundscapes en serene celloklanken schalden door de ruimte. En, om een en ander kracht bij te zetten, werd de exuberante kostumering ten slotte door de kostuumontwerpster lijfelijk getoond.

Mammoet bedient journalisten op hun wenken

Niet alle kunst- en cultuurjournalisten staan te popelen om een eerste persmeeting bij te wonen voor een theatervoorstelling uit de regio. Eerder (ook landelijk) succes van de makers ervan en de keuze voor de locatie Almere ten spijt. Om deze beroepsgroep toch vooraf te bedienen hebben regisseur Tom de Ket en Suzanna Jansen, dramaturg en schrijfster van Het Pauperparadijs, een podcast samengesteld met daarin een meer dan een half uur durend gesprek over alle ins and outs van Mammoet. Deze is – natuurlijk ook door jou – via de Mammoet-website te beluisteren.

Voorbereidingen Buinerveld in volle gang

En, om je alvast een indruk te geven van het groteske schouwspel – in al haar facetten – krijg je hier een drone-impressie van de bouw van het amfitheater op het Buinerveld in Drenthe. Met Balkan-sound! See you there deze zomer!

Repetities muziektheaterspektakel Mammoet van start

De meteorologische zomer ging met Midzomerse temperaturen van start. Op zaterdag 1 juni 2019 mochten 46 ensembleleden – ik was een van de gelukkigen – na drie auditieronden aantreden voor hun eerste repetitie voor het muziektheaterspektakel Mammoet, die plaatsvond in en om het Aziëhuis van de voormalige Dierentuin Emmen, dat momenteel dienst doet als theaterschool en productiehuis, Loods 13.

De kop is eraf!

De kop is er dus af. In de blakende zon kregen we opwarmings (?), bewegings- en lichaamsoefeningen van Jochem Stavenuiter, artistiek leider van en speler bij Theatergroep Bambie, die momenteel toert met Frou Frou, een oog- en oorstrelende voorstelling waarin live muziek met het spel is verweven. Jochem studeerde corporeal mime aan de Hogeschool voor de Kunsten in Amsterdam.

Jochem Stavenuiter. Foto: website Theatergroep Bambie, Frou Frou.

Mammoet is een verhaal in een verhaal. Het gaat over een genootschap dat mensen weer in contact wil laten komen met de oermens in zichzelf. Door leerzame verhalen over die oertijd ‘te spelen’ en waarbij opoffering centraal staat. Het verhaal dat verteld wordt (in het toen) gaat over de heilige Mammoet.

‘Ik vertaal naar beweging’


Spelers moeten dus regelmatig van rol switchen. Het contrast tussen oermens en de mens anno nu wordt in Mammoet in al haar facetten tot uiting gebracht: lichaamshouding, voortbeweging, kostuums, decor, rekwisieten, spraak (Mammoet heeft een eigen taal, zelfs in gebaren), zang, muziek en dans. Jochem Stavenuiter zorgt voor de choreografie van de voorstelling, maar stelde in zijn openingspraatje uitdrukkelijk ‘dat hij geen danser is’.

‘Ik vertaal naar beweging. Ik maak stillevens en geef iedereen een beweging waardoor het een geheel wordt’.

Na een zaterdagochtendtraining kent elke ensemblespeler inmiddels het verschil in rughouding tussen die van een chimpansee en een silverback-gorilla. Daarnaast zijn ze allemaal doordrongen van een aantal choreografische basisprincipes zoals ‘kracht is kracht’, ‘less is more’ en ‘small is beautiful’! Die laatste twee openbaarden zich op fantastische wijze door vijf minuten bewegingsloos stil te ‘staan’ en middels korte opdrachtjes verschillende gemoedstoestanden uit te drukken met alleen (aanzwellende) mimiek, of kleine lichaamshoudingswijzigingen. Het middagprogramma was voornamelijk gericht op groepsdynamiek.

Ingewikkelde asymmetrische ritmes en melodieën

Mirjam van Wijk en Julia Scepanovic, selfie tijdens repetitie.

De zondagrepetities stonden voor de ensemblespelers in het teken van Bulgaarse zang. Theatermaker en regisseur Tom de Ket heeft zich voor Mammoet laten inspireren door deze zangvorm omdat hij appelleert aan oerklanken. Bulgaarse volksmuziek kent een complexe opbouw en bestaat uit ingewikkelde asymmetrische ritmes en melodieën die uit de pre-Slavische oudheid stammen. Daarnaast zorgt diafonie, de tweestemmige zang met een bijzonder ‘trillend’ akoestisch effect, voor een geheel eigen klank.

Tom liet speciaal voor Mammoet Julia Scepanovic ‘invliegen’, die ons – samen met Mirjam van Wijk (zij begeleidde ook de zang voor Het Pauperparadijs) – op zeer enthousiaste wijze de eerste kneepjes van deze zangvorm bijbracht. Beide dames ontfermen zich overigens niet alleen over de ensemblespelers, ook de hoofdrolspelers van Mammoet hebben inmiddels al heel wat Bulgaarse toonladders achter (en voor!) de kiezen.

Presentation video for Julia (Djurdjica) Scepanovic, Filmed and edited by Marko Korac.

Om je een indruk te geven van wat diafonie (en polyfonie) behelst, en waar – in dit geval – de dames-hoofdrolspelers zich in zeer geringe tijd op hebben stukgebeten, neem ik hier een kort fragment op van een lied dat komende zomer – ondersteund door een uit meer dan twintig (ensemble)leden bestaand koor – over het Buinerveld zal schallen. Komt dat horen!

Fragment Bulgaarse diafonie. Dames-cast Mammoet gedirigeerd door Julia Scepanovic tijdens perspresentatie, 4 juni 2019, JvE Studio, Almere

Uitbreiding slagwerk muziektheaterspektakel Mammoet

“Het muziektheaterspektakel Mammoet brengt de nooit eerder vertoonde Heilige Mammoetjacht en onthult geheimen uit de oertijd die wij nu hard nodig hebben. Want zijn wij mensen eigenlijk wel gemaakt voor het leven dat wij nu leiden?”, zo luidt de tekst op de website van Mammoet.

Dat theatermaken een dynamisch proces is dat tot aan de premiere – zelfs gaandeweg de voorstellingen – aan veranderingen onderhevig is blijkt ook bij deze voorstelling. Theatermaker, regisseur en scriptschrijver Tom de Ket deed via Niels Verbeek, slagwerker van de Mammoet-muziektheaterproductie deze zomer, een beroep op een aantal ensemblespelers dat aangegeven had naast het op de planken staan ook wel eens achter de trommels te zitten, of dat hadden gedaan. Niels benaderde me – ik had voor de auditie ook een kruisje aangevinkt bij drummen – met de volgende mail:

Niels Verbeek – slagwerker muziektheaterspektakel Mammoet. Foto: Linda van den Broek.

Versterking slagwerk

Hoi slagwerkers,
Ik ben Niels Verbeek, slagwerker bij Mammoet. Er zijn een aantal plekken waar ik wel wat versterking kan gebruiken. Tom de Ket heeft mij verteld dat jullie ook slagwerkers zijn. Helemaal te gek! Zouden jullie mij wat meer informatie willen sturen over jullie niveau? Speel je in een bandje, fahabra, alleen ongestemd, of ook mallets? Welke diploma’s heb je gehaald? Of misschien – nog beter – heb je een geluidsopname of filmpje waar je op speelt zodat ik een goed idee krijg van jullie niveau?
Alvast bedankt. Groeten, Niels.

Esther van Til, ensemblebegeleider bij Mammoet, had ons natuurlijk van te voren gepolst omtrent en ingelicht over Tom’s plannen. We verwachtten dus een mailtje van de professioneel slagwerker. Hier mijn antwoord:

Slag in de rondte

Hallo Niels, hierbij mijn info over hoe ik me met jou deze zomer graag een slag in de rondte wil of kan werken:

Vanaf mijn vijftiende – ik ben net zestig geworden – heb ik tot aan de eeuwwisseling nagenoeg dagelijks de sticks in handen gehad. Mijn eerste – en vooralsnog laatste – Sonor-drumstel kocht ik medio jaren zeventig van mijn zuurverdiende vakantiewerkgeld. Via bevriende gitaristen uit Hengelo (O), verkreeg ik een zestigerjaren drum-set bestaande uit een bass- en snaredrum, een hangende en een staande tom, een hi-hat en een vooroorlogs ‘gietijzeren’ bekken. De bekleding van de toms bestond uit een coating die Freek de Jonge later ‘fluorescerende kankergezwellen’ ging noemen – daarmee refererend aan een psychedelisch hippietijdperk. Geen gezicht – omkatten en uitbreiding volgden.

De bassdrum was voorzien van een varkensleren drumvel dat een warme sound had en waaraan ik eeuwig trouw ben gebleven, ondanks dat de betreffende inch-maat niet meer standaard geleverd werd. Knippen, snijden, buigen en plakken dus. De uitbreiding bestond uit de aanschaf van drie kleine- en middelgrote toms, een extra floortom, plus Paiste-hi-hat-bekkens- en een aantal crash- en ride-bekkens van dezelfde fabrikant. De kleur(en) van de bekleding werd(en) vervangen door egaal matzwart plakplastic.

Weggeschoven en vijftien jaar onaangeraakt

Vanwege een grootscheepse verbouwing van mijn huis en zakelijke verplichtingen huisvest dit setje momenteel – weggeschoven en vijftien jaar onaangeraakt – op de logeerkamer, bedolven onder stof en spinnenweb. Ik moet dus goed in mijn geheugen graven om je vragen te beantwoorden.

Eind jaren zeventig drumde en zong ik in een band die diverse speelgelegenheden in de contreien van het Overijsselse Hengelo aandeed. We waren toentertijd trots in het voorprogramma van Solution en Massada in de plaatselijke discotheek ‘Het Karrewiel’ te hebben gespeeld. Ons repertoire bestond in aanvang grotendeels uit symfonische rock, later meer uit funk-rock, waarbij we poogden ‘Albert-Heijn-funk’ te ontstijgen, c.q. te overstijgen. Pretentieus? Wellicht, we wilden ons nadrukkelijk onderscheiden van de toenmalige Top-40-radiohitjes.

Excerpt from Solution’s reunionconcert, 2006.

Ik was in die tijd ook dj bij deze (grote) discotheek en heb geijverd om dansbare ‘funk-van-de-bovenste-plank’ te pluggen, waarmee ik enige reputatie verwierf. Tot volle tevredenheid van de uitbater van de betreffende locatie – het legde hem immers voor wat betreft bezoekersaantallen (entree twee Hollandse florijnen) geen windeieren. Ik had als tiener overigens over de salariëring ook geen reden tot klagen en heb er – twee keer per week draaien – een aardige LP-collectie aan overgehouden. Daarna – tijdens- en na mijn studietijd in Groningen – maakte ik voornamelijk (muziek)theater, o.a. bij Theatergroep Marot.

Fahabra en abracadabra

Bovenstaande illustreert dat ik een ongestemd slagwerker ben. Ik durf te stellen dat ik aardig maat kan houden – het liefst met ongemarineerde drumsticks – en heb de bekkens zo af en toe (sfeerdrum muziektheater) met mallets of brushes beroerd. Fahabra is voor mij abracadabra. Sterker, ik weet bij God niet waar je het over hebt of waar je op doelt. Tenslotte, ik kan voor wat betreft het drummen of muziek maken geen diploma’s overleggen – ik kan zelfs geen noten lezen – en ben derhalve geheel aangewezen op mijn gevoel voor muziek en mijn gehoor. Ook beeld of geluid van mijn verrichtingen destijds kan ik je niet aanreiken.

Ik vertrouw erop je hiermee enigszins te hebben geïnformeerd en zie met veel belangstelling en leergierigheid uit naar een eventuele samenwerking met een professioneel slagwerker tijdens de Mammoetvoorstelling deze zomer.

Vriendelijke groet, Robert Rosendal.

Podium Mammoet op het Buinerveld – KLIK op foto voor meer INFO

My lips are sealed

Ik ben natuurlijk zeer benieuwd naar Niels’ reactie en de plannen die gesmeed zijn om het muziektheaterspektakel met een uitbreiding van slagwerk nog meer cachet te geven. Ook in dit geval geldt: my lips are sealed. See you there on the Buinerveld!

Was BOB DYLAN in ’t ZIELHOES, Noordpolderzijl?

Is Bob Dylan in 1995 voor zijn concert in de toenmalige Groninger Evenementenhal in Noordpolderzijl geweest, of niet? Al jarenlang doet het verhaal de ronde dat Dylan tijdens een fietstocht door Noord-Groningen even bij café t Zielhoes bij Noorderpolderzijl stopte voor een kop koffie.

Cafe ’t Zielhoes, Noordpolderzijl.

Een van de mensen die Dylan daar herkent, is Groninger zanger en radiopresentator Henk Scholte. Ook onderwijzer Bert Rozinga claimt de Amerikaanse zanger op de fiets te hebben gezien. Toch klinken er ook kritische geluiden. Volgens artiestenbegeleider Jacob Bolhuis, die op een paar uur na de hele dag bij Dylan was, kan hij nooit zo’n eind de Groninger polder in zijn gefietst.

“Na het horen van ‘Mister Tambourine Man’ vervliegt die vraag eigenlijk in de wind van het weidse Groninger land dat Dylan zo scherp terugbracht naar de jaren van zijn jeugd.”

Wat is waar? Is Dylan in die verloren uren inderdaad naar Noordpolderzijl gefietst? Of is het een hardnekkige fabel? Hoe dan ook, Dylan zijn komst naar Groningen heeft op enkele mensen een diepe indruk gemaakt. In ieder geval op de makers van de rockumentary ‘Dylan in de Noordpolderzijl’, Thom Verheul (regie), Ismael Lotz (camera) en Menno Knevel (geluid).

Rockumentary: Dylan in de Noordpolderzijl, Groninger Archieven, 2018.

Herman Sandman over Bob Dylan en Noordpolderzijl

Herman Sandman over Bob Dylan en Noordpolderzijl, YouTube-kanaal Martijn Folkers, 30 oktober 2016.

Auditie theaterspektakel ‘Mammoet’

Tweede ‘lichting’ auditanten voor theaterspektakel Mammoet, Assen, 30 maart 2019.

,,Meespelen in een groot theaterstuk, van de makers van het Pauperparadijs? Zo’n vijftig mensen trokken zaterdag de stoute schoenen aan en deden auditie voor het ensemble van Mammoet, schreef Marieke Kwak op 30 maart jongstleden in het Dagblad van het Noorden.

Ik deed dat ook, na zo’n vijftien jaar niet meer op de planken te hebben gestaan. Ook ik werd onderworpen aan de nauwlettende blikken van regisseur, theatermaker, en nu dus ook jurylid, Tom de Ket en zijn crew.

Nagelbijten, niet stil kunnen zitten en klamme handjes: veel mensen in Podium Zuidhage in Assen hadden daar vanmiddag last van. De reden? Ze doen auditie voor het muziektheaterspektakel Mammoet. (video auditie, RTV-Drenthe, 30 maart 2019)


Marieke Kwak, DvhN, 30 maart 2019

Twee dagen lang zongen de ‘icke hakka hi kaka’s‘ na door mijn hoofd – en benen. Evenals het prachtige Lepi Juro – een Kroatische traditional die veelal vertolkt wordt met Bulgaarse meerstemmigheid – dat tijdens de auditie gezongen moest worden (na een korte introductie), en fungeerde als klankbarometer voor zangkwaliteit. Ook voor de geoefende stem voorwaar geen kattenpis. De maandagavond daarna bereikten me echter de ‘verlossende’ woorden:

,,Je bent geselecteerd voor het spelen in het Ensemble van Mammoet, gefeliciteerd! We kijken er naar uit om deze zomer met je te werken en hopen dat we er samen een onvergetelijk mooi project van gaan maken.”

KLIK OP MAMMOET!

Dat wordt dus een actief zomertje oer- en offergenieten in, om en op het Buinerveld in het fraaie Drentse landschap.

Ik zie uit naar en vertrouw op het oog van de meester, en laat me graag door hem, zijn medewerkers en andere spelers inspireren, om zo een bijdrage te leveren aan het succes van de voorstelling Mammoet.

Trailer-opnames op Buinerveld bij zonsondergang

Begin april werd een eerste beroep op me gedaan – of ik mee wilde werken aan trailer-opnames bij zonsondergang op het Buinerveld. Voor een aantal shots wilde de productieleiding ook graag spelers uit het ensemble inzetten. Kon wel even duren, maar men stelde veel lol in het vooruitzicht.

Voorbereiding voor traileropnames bij zonsondergang. Anticiperend actrice neemt weervoorspellingen toch even door.

Voorjaarsfris, maar met een heerlijk zonnetje stapte ik om drie uur ’s middags in de auto en toog naar de naastgelegen verzamelstek, het Hunebedcentrum in Borger, waar we om vier uur afspraken om opzet, tijdsaspecten en (technische) details door te nemen. Voor eten, drinken, kleding en visagie werd gezorgd. Tijdens deze rit kreeg ik een mailtje met het bericht dat mij tijdens deze sessie een speciale rol was toebedeeld: krijger met zwarte lenzen!

Ik bespaar je de details van het voor het eerst in je leven aanbrengen van deze diabolische blikwerpers, nog maar te zwijgen over opruimende types die – ongeacht eventuele inhoud – ‘lege’ koffiekopjes afruimen en in de vaatwasmachine doen belanden. Gelukkig werd één lens onder in het apparaat aangetroffen, de andere verdween in het gootsteenputje. Ondanks een – inmiddels – koude voorjaarsavond – ten tijde van zonsondergang, getooid in berenvel en prehistorisch ondergoed – kijk ik met plezier terug op dit traileravontuur. Half twee ’s nachts thuis. Dat wel, maar – in alle offeringsgezindheid – het resultaat mag er zijn!

Trailer Mammoet

Ik houd je tot aan de zestiende juli via deze blogpagina’s met enige regelmaat op de hoogte van ontwikkelingen omtrent Mammoet. Daarbij verklap ik natuurlijk niets. Wel geef ik hierbij De Ket’s inspiratiebron prijs: ‘Sapiens, een kleine geschiedenis van de mensheid‘, van Yuval Noah Harari.

Samenvatting Sapiens

Honderdduizend jaar geleden waren er wel zes verschillende menssoorten. Nu is er maar één soort over, en dat zijn wij. Homo sapiens. Hoe komt het dat alleen wij zijn overgebleven? Hoe kwamen onze voorvaderen op het idee om steden en zelfs koninkrijken te stichten? Waarom gingen we in goden geloven, maar ook in natiestaten, en in bedrijven. Waarom vertrouwen we op geld, boeken en wetten? En hoe zal onze wereld er in de toekomst uitzien?

In Sapiens neemt Yuval Noah Harari ons mee op een fascinerende reis door de geschiedenis van de mensheid. Wie zijn we? Waar komen we vandaan? En hoe zijn we geworden wie we nu zijn? In zijn aanstekelijke relaas laat Harari ons kennismaken met een raadselachtig fenomeen: de mens.

‘Zeventigduizend jaar geleden was Homo sapiens nog een onbeduidende diersoort die zo’n beetje zijn eigen gangetje ging in een uithoek van Afrika. In de millennia daarna veranderde hij zichzelf in de absolute heerser van de planeet en de grootste nachtmerrie van het ecosysteem.’


(Bron: Bol.com)

Coördinator PR/Publiciteit ‘Kunstvloed’

Flyer eerste editie van de kunstmanifestatie Kunstvloed: première 2018.

In de (warme) zomer van 2018 bood ik mijn vrijwillige en onbezoldigde diensten aan aan de stichting Kunstvloed. Zij organiseerde in september van dat jaar voor de eerste keer de manifestatie Kunstvloed. Via de linker menuknop lees je er alles over.

Ik kwam in juni van 2018 ‘in beeld’ bij Nicolaas Geenen, (mede)oprichter, secretaris en organisator van deze stichting, en uitbater van het Kerkje van Klein Wetsinge – één van de podia waar in en om allerhande kunstzinnige activiteiten zouden plaatsvinden. Dat is niet zo raar omdat ik sinds 2001 naar volle tevredenheid inwoner van Groot Wetsinge ben, en we elkaar met enige regelmaat tegen het lijf lopen. We kwamen overeen – Nicolaas is op de hoogte van mijn expertise op het gebied van evenementenorganisatie en publiciteit – gezamenlijk de publiciteitskar voor Kunstvloed-2018 te gaan trekken.

Publiciteit Kunstvloed 2018

Achterkant flyer Kunstvloed 2018

Een en ander resulteerde voor die jaargang in aardig wat publicaties – voor, tijdens en na het evenement – in plaatselijke- en regionale media: de Ommelander, de Wiekslag en de Noorderkrant. Ook RTV Noord liet zich niet onbetuigd en reed – tot twee keer toe – naar Wetsinge om via radio-interviews – ter plekke – bij Jaap Wolters, coördinator van de stichting. poolshoogte te nemen. Cees van de Meent van Hogeland Nieuws interviewde – voor aanvang van het evenement – de eerder genoemde Nicolaas Geenen en Hannes Companjen, voorzitter van de stichting Kunstvloed, in een meer dan elf minuten durende video-reportage vanaf de begraafplaats van Groot Wetsinge – de plek waar uiteindelijk het winnende beeld, van Gert Sennema, een permanente plek zou krijgen. Vanwege het grote aantal ‘overige activiteiten’ in de regio moest het Dagblad van het Noorden verstek laten gaan, ondanks een uitnodiging voor de pers van de organisatie. Het heeft zich hiervoor nadien ‘verontschuldigd’ en beloofde bij een volgende editie ‘beterschap’.

Impressie landschap omgeving Kerkje Klein Wetsinge

Drone-opname Klein Wetsinge, Ander Beeld, Mark Schuurman, Sauwerd, 2019.

Coördinator PR/Publiciteit

Na evaluatie van de eerste editie van Kunstvloed heeft het bestuur van de organiserende stichting besloten om mij voor de volgende – als eerste die van september 2020 dus – manifestaties aan te stellen als ‘Coördinator PR en Publiciteit’.

Ik kijk uit naar de komende ‘Kunstvloed-2020’, die naar alle waarschijnlijkheid gehouden gaat worden in de tweede week van september, en ga er met veel plezier alles aan doen om deze kunstmanifestatie bij een grote groep kunst- en (wierden)landschapsliefhebbers onder de aandacht te brengen. Hoe? Dat vertel ik je in een volgend bericht. Plannen genoeg!

Succesvolle Kunstvloed 2018

Op 17 september 2018 kwam Winsum Nieuws met een korte nabeschouwing.

Meedoen met Kunstvloed

Foto: Gerta Boonstra. In het huidige landschap zijn op veel plaatsen de oeroude beddingen van de Hunze nog zichtbaar. De geschiedenis van dit in cultuur gebrachte land gaat terug tot de zesde eeuw voor Christus.

In het begin van de warme zomer van 2018 werd me gevraagd om op enigerlei wijze ‘mee te doen’ met Kunstvloed. Nagenoeg iedereen kent elkaar in de kleine dorpsgemeenschappen van Sauwerd en Wetsinge, de tam tam draait er normaliter op volle toeren, maar dit klaarblijkelijk grootse evenement hing nog niet aan de grote klok.

Met uitbundig enthousiasme werden zaken uit de doeken gedaan en werd mijn theater’verleden’ herhaaldelijk gememoreerd. Als ik me om welke reden dan ook zou willen verontschuldigen, moest ik me in wel heel rare bochten wringen. Ik moest en zou meedoen – wen d’r maar an.

Ik had zo’n vier weken de tijd om iets te bedenken en consulteerde mijn buurman, paukenist bij diverse concertorkesten en ‘soundscaper’, waar ik later op de avond langsging om het hele verhaal voor te leggen.

Zittend in een prachtige avondzon onder het genot van koele drank, turend over de graslanden van boer van Dorp en met blik op de molen van Garnwerd, filosofeerden we over onze eventuele bijdrage.

“Jij was toch drummer? En je hebt een stem die het geluid van een misthoorn kan doen wegebben. Wacht… ik moet even naar mijn kraantje, dat loopt nog steeds, en dat ben ik – althans het water dat er uitstroomt – aan het opnemen. Projectje!. Het geluid van water! Jongen, je moest eens weten wat je daar allemaal mee kan doen. En… morgen, of – in ieder geval – over twee dagen komt de zonnecel binnen. Ik weet alleen niet of ik de juiste afmetingen heb besteld, en of die toereikend zijn.”

wadden-mathijs-deen -tzum
Fragment cover ‘De Wadden’, Mathijs Deen. Foto: Tzum’, literair blog.



Rare jongens, die paukenisten… Ik ken Steef al een tijdje, en had hem al een paar dagen achter zijn huis zien klooien met – voor mij – raadselachtige attributen, wist dat hij op iets broedde, maar de essentie van zijn verrichtingen ontgingen me. Ik vroeg hem na een poos of hij ‘De Wadden‘ van Mathijs Deen gelezen had, waarin hij het Waddengebied beschrijft als Nederlands meest onberekenbare landstreek. Ik had die middag – ter voorbereiding op ons gesprek – een recensie van Guus Bauer gelezen in ‘Tzum’, een literair weblog. Die vindt dat Mathijs je aan zijn verhaal weet te binden door een romaneske, lyrische stijl. Dat triggerde me en maakte een en ander in mijn bovenkamer los.

Het geluid van water,… een dorre droge blik op het veranderende Wetsinger wierdenlandschap waar blaarkoppen geduldig meanderend tussen schapen struinen, en berustend de volgende dag tegemoet herkauwen.

‘Romaneske en lyrische’ contemplatie leiddend tot mijmeringen over Plinius de Oudere, Albinovanus en Seneca. Mens en dier, kletterend water en gortdroge sloten, transformerend land. Genoeg ingrediënten voor het maken van een gezamenlijk kunstwerk dat er – vooralsnog – niet zou komen.

Volgende keer meer. Slapen.

@Robert Rosendal.

Mathijs Deen – De Wadden, een geschiedenis. Thomas Rap, A’dam. 336 blz. €12,50

RecensieGuus Bauer: Tzum literair blog, 20 sept. 2016.