EXTREEM WEER in LIMBURG; gaan we ons in de toekomst ook op het land wapenen tegen KLIMAATVERANDERING?

,,Het oprukkende water overviel Limburg in de zomer van 2021. Net als in 1995, maar nu nog veel heviger. Doet Nederland wel genoeg aan waterveiligheid, nu plensbuien en hevige regenval door klimaatverandering zullen toenemen?

Is de watersnoodramp een wake-up call? Kunst en Landschap hoopt je met deze blogbijdrage, als onderdeel van de klimaat-, water- en zeespiegelstijging-special ‘Het water komt, zorgen om de stijging van de zeespiegel en klimaatverandering‘, antwoord te kunnen geven op die vragen. Wij gaan het volgen, ik hoop jij ons ook.”


Robert Rosendal, initiatiefnemer Kunst en Landschap

Hoe bereiden Nederlanders zich voor op een overstroming?

Er zijn nogal wat plekken op de wereld waar men vertrouwt op de Nederlandse expertise om zich te beschermen tegen overstromingen en wateroverlast. Maar hoe is het gesteld met het vertrouwen in Rijkswaterstaat en wat doet en kan de Nederlander (zelf) doen bij een overstroming, met name als hij of zij woont, werkt en leeft in het zogenaamde risicogebied – maar liefst zestig procent van ons land?

Nederland voorbereid op een overstroming: hoe dan?, Rijkswaterstaat, 21 februari 2020.

Extreme regenval in de Eifel kan leiden tot wateroverlast en aardverschuivingen

Provincie Luik zwaar getroffen door hevige regenval: wegen afgesloten, rivieren buiten oevers getreden, kelders en straten ondergelopen

Op 14 juli 2021 werd (vooral het oosten van) de Belgische provincie Luik zwaar getroffen door hevige regenval. De centra van de stad Spa en de gemeente Theux stonden in no time helemaal blank. Op sommige plaatsen viel de elektriciteit uit. De naburige gemeente Jalhay werd ook zwaar getroffen. Net zoals in de provincie Namen was in Luik de provinciale fase van het rampenplan van kracht, nadat het KMI (het Belgische KNMI, red.) er code rood voor regen had afgekondigd.

Inondations – Communiqué Ville de Spa, Ville de Spa (Facebook), 14 juli 2021.

Provincie Luik zwaarst getroffen: wegen afgesloten, rivieren buiten oevers getreden, kelders en straten ondergelopen
Dorien Vanmeldert, VRT NWS, 14 juli 2021

‘Pas als het land overstroomt, komt er actie en zijn mensen weer even bezig met het water’

Het water moet in Nederland meer ruimte krijgen, stelt de ‘Commissie Waterbeheer 21e eeuw‘. Dat schrijft Marieke Aarden in de Volkskrant op 2 september 2000 (!):

Wateroverlast staat in Nederland niet erg in de belangstelling van het publiek. Pas als het land overstroomt, komt er actie en zijn mensen weer even bezig met het water. Als er drie jaar geen problemen zijn, is de angst voor een volgend wateronheil weggezakt. ‘Dat is tragisch, want daardoor ontbreekt het gevoel dat er iets ingrijpends moet gebeuren’, zegt dr. André van der Zande van het onderzoeksbureau Alterra in dat zelfde.artikel: ‘Water kruipt waar het niet gaan kan‘. Dat is dus meer dan 21 jaar geleden!

,,We dachten: oh, even een doekje op doen. Maar we waren nog niet bij het doekje gekomen, of het kwam van alle kanten tussen de muren, tussen de deuren…overal kwam het water vandaan.”


NOS-reportage (Facebook), 14 juli 2021

Wateroverlast in Limburg, België en Duistland ontaardt in watersnoodramp

Voor het eerst in de geschiedenis wordt er in Nederland een ‘code-rood’ afgekondigd vanwege hevige regenval

NOS Journaal 14-07-2021: Hevige regenval en wateroverlast teistert Zuid Limburg,
Jury’s Blog, 14 juli 2021.

Voor het eerst in de geschiedenis wordt er door het KNMI in Nederland (op 14 juli 2021) een ‘code-rood’ afgekondigd vanwege hevige regenval, vertelt Peter Kuipers Munneke in het NOS-achtuur-journaal, waarin de rampspoed, 100 millimeter neerslag – meer dan er ‘normaal’ in een maand valt – die Limburg ten deel viel vanzelfsprekend breed werd uitgemeten. Hij waarschuwde voor nog meer ellende: er zou in de avond en nacht zeker nog zo’n 40 tot 50 millimeter bijkomen. Gelukkig waren er de opbeurende woorden van gouverneur Johan Remkes, die de bevolking een hart onder de riem stak met onderstaande boodschap.

Kolkende rivieren: noodweer houdt Limburg in z’n greep

Kolkende rivieren: noodweer houdt Limburg in z’n greep!, Hart van Nederland, 15 juli 2021.

Duitsland zwaar getroffen: tientallen doden en vermisten, ingestortte bruggen en huizen en zo’n 200.000 mensen zonder stroom

Op 15 juli is in Duitsland het dodental in de middag al opgelopen tot zeker 19. Vooral de regio Eiffel is zwaar getroffen. In de plaats Schuld stortten zeker zes huizen in, tientallen mensen zijn vermist en zo’n 200.000 mensen zitten zonder stroom. Kijk hier naar een extra uitzending van de NOS over het grensoverschrijdende overstromingsgebied:

Extra NOS Journaal over overstromingen Limburg, NOS, 15 juli 2021.

‘Extreem regenfront door opwarming aarde’

De extreme hoosbuien in de provincies Luxemburg, Namen, (Belgisch-, red.) Limburg en Luik zijn niet onverwacht. Ze passen in het patroon van een opwarmende aarde, stellen Hilde Van den Eynde en Heleen Debeuckelaere in De Standaard op 15 jul 2021. Ze vragen zich af hoe het komt dat het in juli in het zuidoosten van hun land pijpenstelen aan het regenen is?

Dat is doordat zich boven dit gebied een zogeheten occlusiefront heeft gevormd, zegt Nicole van Lipzig, hoogleraar geografie aan de KU Leuven: een regenfront dat is ontstaan door twee op elkaar botsende luchtmassa’s van verschillende temperatuur. Goed dat de Belgische media de waterramp die zich aan onze zuid-oostelijke landsgrenzen aan het voltrekken is, een klimatologische duiding geven. Dat verdient wat mij betreft Nederlandse navolging. Klimaatverandering speelt een rol, zeggen wetenschappers.

Beeld: ©Boumediene Belbachir

Extreem regenfront door opwarming aarde
Hilde Van den Eynde en Heleen Debeuckelaere, De Standaard, 15 jul 2021

Dodental opgelopen tot 93, honderden vermisten, watersnood Limburg officieel tot ramp verklaard

Terwijl het water stroomafwaarts een steeds grotere ravage aanricht in noordelijke richting: MaastrichtValkenburgRoermond, lijkt de aanvoer van het water zich in België te ‘stabiliseren’. Wel staat een in renovatie zijnde dam in Monsin (België) onder sterke druk en sijpelt water door de dijken in Maaseik (bericht De Standaard: 15.00 uur).

Het dodental is op 16 juli (12.00 uur) opgelopen tot 93, terwijl honderden mensen worden vermist. De ravage, in België en en Duitsland, is omvangrijk (beeldverslag NRC, 16 juli 2021, red.). In Nederland heeft demissionair minister-president Marc Rutte de watersnoodramp de avond ervoor officieel tot ramp verklaard in de zin van artikel 1 Veiligheidsregio’s, waardoor de Wet tegemoetkoming schade bij rampen in werking treedt. Schade die niet ‘redelijkerwijs’ gedekt wordt door de verzekeringspolis wordt dan alsnog gecompenseerd, was de boodschap. Het is alleen de vraag of daarmee alle niet door verzekeraars gedekte schade nu ook simpelweg verhaald kan worden op de overheid.

LIVE: Extra NOS Journaal over overstromingen, NOS, 16 juli (12.00 uur-journaal)
Hochwasser in Deutschland: das Aufräumen nach der Flut beginnt I ZDF spezial,
ZDFheute Nachrichten, 17 juli 2021.

Waarom zijn er in België en Duitsland dodelijke slachtoffers te betreuren en in ons land niet?

De extreme regenval heeft in België en Duitsland niet alleen tot grote verwoestende overstromingen geleid, ook is er een aanzienlijk aantal dodelijke slachtoffers gevallen. Alfred Snoek van Weerplaza legt uit hoe dat kan.

Waarom de regenval in Duitsland en België dodelijker is dan bij ons, NU.nl, 17 juli 2021.

Dodental stijgt; de situatie blijft tot na het weekend gespannen

Vooral Zuid-Limburg is dus zwaar getroffen, maar de hoogwatergolf in de Maas en in de Roer leidt ook tot wateroverlast in Midden- en Noord-Limburg. De rivieren treden op sommige plaatsen buiten hun oevers met soms overstromingen in woonwijken tot gevolg. Om dit voor te zijn worden woonwijken langs de Maas uit voorzorg op veel plaatsen geëvacueerd.

Kijk voor verdere (internationale) berichtgeving in het weekend van 17 en 18 juli op Weeronline: in hun blog voorzien ze je rijkelijk en regelmatig van updates over de situatie rondom de grote rivieren.

Je kunt ook terecht op het YouTube-kanaal van Kunst en Landschap voor de ‘Limburgse’ watersnoodramp: er is een speciale afspeellijst aangemaakt: ‘Watersnoodramp Limburg – België – Duitsland (juli 2021)‘. Onder aan dit blogboek vind je uiteraard de (voornaamste) artikelen over de ramp in het Juli-Maandoverzicht.

Geen code rood meer voor de waterstanden van de Maas. Zuiden van Duitsland getroffen door hevige regenval – dodenklokken luiden!

Na dagen van heftige regenval en ongekende overlast geldt er geen code rood meer voor de waterstanden van de Maas. Dat laat Rijkswaterstaat maandag 19 juli weten in gesprek met NU.nl. Wel blijven de waterschappen en Rijkswaterstaat alert op dijkverzwakkingen. Militairen trekken zich terug. Anders is het op verschillende plekken in Duitsland (en Oostenrijk) – ook het zuiden van het land wordt getroffen door hevige regenval – waar dorpen onderlopen of (deels) worden weggevaagd – dodenklokken luiden!.

De solidariteit onder bevolkingsgroepen is weliswaar groot, maar velen vragen zich af waarom ze niet eerder voor het onheil gewaarschuwd werden. Werken de (Europese) alarmsystemen wel? Südwestrundfunk rapporteert.

Hochwasser-Katastrophe: Aktuelle Lage | Brennpunkt 19.07.2021, SWR, 19 juli 2021.

Duitse overstromingen: ontzetting, verdriet en woede wisselen elkaar af

De situatie in Duitsland is dit weekend onverminderd spannend, meldt het Nederlandse watervakblad H2O Actueel. Inmiddels zijn meer dan 140 mensen omgekomen. Honderden zijn nog vermist. Ook de materiële schade is enorm. Hoe kon het zover komen? H2O wierp een blik op de Duitse media. In interviews en reportages wisselden ontzetting, verdriet en woede elkaar af. Maar ook wordt gezocht naar oorzaak en gevolg.

Beeld: ©H2O Actueel

Duitse overstromingen: ontzetting, verdriet en woede wisselen elkaar af
H2O Actueel, 18 juli 2021

CNN International bezoekt rampgebieden in Duitsland en België, meldt 195 dodelijke slachtoffers en blame gaming over schadeverantwoordelijkheid

See huge flood devastation in Germany and Belgium, CNN (International), 19 juli 2021.

‘Deadly floods inundated parts of Europe, but the Netherlands avoided fatalities. Here’s why’

Collega’s van CNN World trokken ook het Europese rampgebied in. Ze beschrijven de ravage in een uitgebreide longread met video en maakten een beeldverslag. Ze vragen zich af hoe het allemaal zo (snel) mis heeft kunnen gaan. Europa heeft immers een wereldwijd toonaangevend waarschuwingssysteem dat dagelijks regelmatig waarschuwt voor overstromingen.

In Duitsland en België stierven tot dan 195 mensen. De Copernicus Emergency Management Service meldde dat het meer dan 25 waarschuwingen heeft gestuurd voor specifieke regio’s van de Rijn- en Maas-stroomgebieden in de dagen voorafgaand aan de overstromingen, via haar European Flood Awareness System (EFAS), ruim voordat zware regenval de plotselinge overstromingen veroorzaakte.

Vanwege de Nederlandse reputatie op het gebied van watermanagement spreekt het CNN-team ook met hoogleraar Jeroen Aerts, hoofd van de afdeling Water- en Klimaatrisico’s van de Vrije Universiteit in Amsterdam over de Nederlandse situatie. Hoe komt het dat ons land ten opzichte van Duitsland en België relatief ‘ongeschonden’ uit de strijd komt?

Beeld: ©CNN World

Deadly floods inundated parts of Europe, but the Netherlands avoided fatalities. Here’s why
Ivana Kottasová and Mick Krever, CNN (World), 19 juli 2021

Deltacommissaris: ‘waterwerken na hoogwaters-‘93 en -‘95 hebben gewerkt, maar zijn wake-up call en stresstest’

Met gepaste trots meldt deltacommissaris Peter Glas dat de Maaswerken, het programma dat na de hoogwaters van ’93 en ’95 ingezet werd voor hoogwaterbescherming langs de Maas, door op verschillende plekken meer ruimte te geven aan de natuur en de Maas beter bevaarbaar te maken voor grotere schepen, Nederland voor een belangrijk deel gevrijwaard heeft van ondergelopen dorpen en steden. Ook zijn er geen dodelijke slachtoffers te betreuren. Wel vindt hij de watersnood van juli-’21 een wake-up call en een stresstest.

Peter Glas: ‘de weerbaarheid moet omhoog, de kwetsbaarheid omlaag’

Na drie jaren met – uitzonderlijk – droge zomers, staat 2021 in het teken van extreme regenval in het stroomgebied van de Maas en de Rijn. Het waterveiligheidssysteem in Limburg kreeg hartje zomer een stresstest die zijn weerga niet kende. De Maas kon met man en macht in toom worden gehouden, maar de problemen deden zich elders voor: de beken en kleine rivieren. Die zwollen aan en zorgden voor grote schade. Nu de afvoerpiek Limburg heeft verlaten en het water zakt, rijst de vraag: wat zijn de belangrijkste lessen? H2O vraagt het aan Deltacommissaris Peter Glas.

Beeld: Peter Glas, ©John van Hamond

Peter Glas: de weerbaarheid moet omhoog, de kwetsbaarheid omlaag
H2O Actueel, 20 juli 2021

‘Moeten de dijken omhoog? ‘Niemand kan ervan uitgaan: aan mij gaat het wel voorbij”

Elke Nederlander weet heus dat we onder zeeniveau leven, zegt Deltacommissaris Peter Glas tegen Marcel van Lieshout in de Volkskrant van 21 juli. Toch willen velen niet dat juist de dijk voor hun neus wordt opgehoogd – weg uitzicht. ‘Ik begrijp dat sentiment, maar we hebben nu de bedreigende kant van water weer ervaren.’ Uitgerekend de provincie Limburg vroeg enige tijd geleden of de normen voor dijken en andere waterkeringen niet wat overdreven zijn. Kon het niet een tikkeltje minder met toekomstige verhogingen van waterkeringen? Glas‘ antwoord laat zich raden:

Beeld: ©Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Moeten de dijken omhoog? ‘Niemand kan ervan uitgaan: aan mij gaat het wel voorbij’
Marcel van Lieshout, de Volkskrant, 21 juli 2021

België herdenkt slachtoffers, Limburg hoopt op terugkeer toeristen

België dompelde zich op 20 juli in nationale rouw om stil te staan bij de slachtoffers van de watersnood. In het land zijn (tot dan) zeker 31 mensen overleden en het noodweer heeft grote verwoestingen aangericht aan huizen en infrastructuur. Hulpdiensten hebben op het middaguur hun sirenes een minuut lang laten loeien, waarna een minuut stilte werd gehouden.

In Nederland daarentegen gold voor Limburg-Noord niet langer de noodtoestand. Dat maakte Antoin Scholten, voorzitter van de Veiligheidsregio, die dag ’s avonds in een persconferentie bekend. Ook alle noodverordeningen werden ingetrokken. Door het intrekken daarvan zijn toeristen weer welkom. Wel zijn er nog plekken in het noorden waar voorzichtigheid geboden is. Zo ontraadt men met klem niet over de dijken te lopen.

NOS Journaal 20-07-2021: België herdenkt slachtoffers, Limburg hoopt op terugkeer toeristen, Jury’s Blog, 20 juli 2021.

Bondskanselier Angela Merkel belooft snelle hulp, maar wederopbouw zal tijd vergen. Deelstaatregeringen vrezen corona-uitbraken

Bondskanselier Angela Merkel heeft snelle hulp beloofd. Ze maakte echter ook duidelijk dat de wederopbouw tijd zal vergen. Zij sprak op 20 juli over uithoudingsvermogen. ‘Na de watersnoodramp zal het nog jaren duren voordat de schade in de getroffen gebieden niet meer zichtbaar is. Ze zullen een leven lang in de herinnering van de bewoners blijven – na deze overstroming van de eeuw met meer dan 160 doden. Na de traumatische ervaringen en de destructieve verwoesting’.

De deelstaatregeringen van Noordrijn-Westfalen en Rijnland-Palts vrezen corona-uitbraken in de overstroomde regio’s. Bij de reddings- en opruimwerkzaamheden en in de noodopvang zijn veel mensen samen zonder dat ze afstand kunnen houden. Rijnland-Palts gaat extra vaccineren in de getroffen gebieden. Noordrijn-Westfalen wil uitbreiding van het coronavirus in de noodopvang voorkomen met tests, mondkapjes en ventilatie.

Jahrhundertflut: Bundeskanzlerin Merkel besucht Katastrophengebiet, DW Deutsch (Nachrichten), 20 juli 2021.

Vijf dagen na de ramp: ‘ZDF-Zeit’ brengt met documentaire volle omvang Duitse tragedie in beeld

Binnen zeer korte tijd spoelden de denderende watermassa’s complete stukken land weg. Minstens 160 mensen stierven in Duitsland als gevolg van de overstromingen. Langzaamaan keren de bewoners terug naar hun huizen of naar wat er nog van over is. Stormen hebben hele regio’s in Noordrijn-Westfalen en Rijnland-Palts verwoest, zware regenval zorgde voor een spoor van verwoesting in Beieren. ‘ZDF-Zeit‘ brengt met de documentaire ‘Die Tage nach der Flut: Kampf gegen die Verwüstung‘ de volle omvang van de Duitse tragedie in beeld.

Iedereen: bewoners, buren, experts van de technische hulpverleningsorganisatie, politie, reddingsdiensten, brandweer en Duitse krijgsmacht schieten de overstromingsslachtoffers te hulp. Wie voor de puinvelden van de ooit pittoreske dorpjes in het Ahrtal of in het Berchtesgadener Land staat, weet hoe de bewoners zich moeten voelen. Ze zijn niet alleen hun bezittingen kwijt, maar ook enkele familieleden en vrienden.

Ondanks het leed is men aan de grote schoonmaak begonnen. Deze zal waarschijnlijk jaren in beslag nemen. Snel wordt duidelijk dat een dergelijke ravage niet door de dorpen alleen kan worden aangepakt. Dat is een landelijke taak. De dorpelingen kregen te maken met wat ze bij voorbaat anders hadden kunnen doen en hoe ze zich in de toekomst beter zouden moeten voorbereiden op dergelijke grote natuurrampen.

Die Tage nach der Flut: Kampf gegen die Verwüstung | ZDFzeit, ZDFheute Nachrichten, 21 juli 2021.

Meerdere waterschappen stoppen met permanente dijkbewaking

Op 21 juli is de hoogwatergolf in de Maas en in de grote rivieren bijna het land uit. Als gevolg daarvan stoppen meerdere waterschappen de permanente dijkbewaking. Dijkinspecteurs blijven wel alert op kritieke punten in de dijken, zoals plaatsen waar water en zand onder de dijk doorstromen en plekken met veel beverholen.

Dijkgraaf Patrick van der Broeck van Waterschap Limburg had er tot het natuurgeweld losbarstte ‘nooit rekening mee gehouden’ dat de normaal zo vredig kabbelende beken als de Geul, de Gulp, de Roer en de Geleenbeek konden veranderen in een vloedgolf, vertelt hij op 22 juli in gesprek met NU.nl.

Een watersnood op deze schaal was volgens Van den Broeck niet voorzien. In Zuid-Limburg zijn vijfhonderd buffers aangelegd om water dat anders in beken terecht komt, vast te houden. Die buffers zijn echter berekend op scenario’s die eens in de 25 jaar voorkomen. Hij pleit dan ook voor een nieuw waterplan.

,,De buien van vorige week komen normaal eens in de 100 jaar en op sommige plekken zelfs eens in de 300 jaar voor.”


Patrick van der Broeck, dijkgraaf Waterschap Limburg

Waterschap Limburg pleit voor betere samenwerking met België en Duitsland

Waterschap Limburg doet een klemmend beroep op het demissionaire kabinet en vraagt om hulp bij zo’n nieuw waterplan voor het zuiden van Limburg. Het plan zal vermoedelijk honderden miljoenen euro’s gaan kosten, steun vanuit het Rijk lijkt onontbeerlijk.

Het waterschap pleit voor een ‘euregionale aanpak’, waarbij Nederland, België en Duitsland intensiever samenwerken om het hoge water in de toekomst het hoofd te bieden. Een Europees waarschuwingssysteem behoort daarbij tot de ideeën. Het voelt zich gesteund door deltacommissaris Peter Glas, die de 22e juli in Zuid-Limburg gebieden bezocht die te stellen hadden met de overstromingen, waaronder het zwaar getroffen Valkenburg.

Peter Glas, Deltacommissaris, TV Valkenburg, 22 juli 2021.

Was het geluk of wijsheid dat het hoge water in Nederland geen slachtoffers heeft gemaakt?

Op 22 juli heeft het hoge water ons land verlaten. Rijkswaterstaat veegt opgelucht het zweet van het voorhoofd, zegt projectmanager rivieren Hans Brouwer tegen Judith Harmsen, die hem die dag voor Trouw interviewt. De hoogwatergolf in de Maas, die Limburg het weekend zo in spanning hield, is de Noordzee ingestroomd. In Nederland zijn geen dodelijk slachtoffers gevallen. Of dat geluk was, of toch vooral wijsheid, moet de komende tijd blijken, zegt Brouwer.

Wel durft hij te stellen dat de maatregelen die in het kader van ‘Ruimte voor de Rivieren’ en de Maaswerken na de overstromingen van 1993 en 1995 werden genomen, erger leed hebben weten te voorkomen. Doordat uiterwaarden zijn verlaagd, en dijken zijn verlegd, kunnen de rivieren benedenstrooms nu meer water opvangen. Daardoor zijn ook bovenstrooms de waterstanden lager. 

,,Die maatregelen hebben zeker effect gehad. We hebben nu meer water verstouwd dan in 1993 en 1995. Maar het is natuurlijk geen nieuws dat het desondanks op sommige plekken echt spannend was de afgelopen dagen.”


Hans Brouwer, projectmanager rivieren Rijkswaterstaat
‘Ruimte voor de Rivieren’, Kunst en Landschap (Bron: Rijkswaterstaat), 24 juli 2021.

Vierdelige BNNVARA-documentaireserie over de Watersnood van 1995: ‘Hoog Water’

Meer dan 26 jaar geleden – begin 1995 – was heel Nederland in de ban van het water: in Limburg trad de Maas buiten haar oevers en in het Rivierenland stonden de dijken op doorbreken. De gevaarlijk hoge waterstand van de Maas, de Rijn en de Waal leidde tot de grootste evacuatie sinds de Watersnoodramp van 1953: 250.000 inwoners sloegen op de vlucht.

De dreigende watersnood heeft (ook toen) een enorme impact gehad op het leven van heel veel mensen. In de vierdelige BNNVARA-documentaireserie ‘Hoog Water vertellen diverse betrokkenen over hun ervaringen. De reeks bevat veel – deels niet eerder uitgezonden – archiefbeelden van de dreigende watersnood én niet eerder vertoonde opnamen van video-amateurs. ‘Hoog Water’ was vanaf 3 februari 2020 vier weken te zien bij de omroep op NPO 2. Je kunt ze alle vier terugkijken door hieronder te klikken:

Hoog Water, coproductie BNNVARA en ICU Documentaries, 4 afleveringen (3, 10, 17 en 24 februari 2020.

‘Waterbewustzijn is beneden alle peil; lessen van de overstromingen in jaren negentig zijn genegeerd’

Aan belangrijke lessen van de overstromingen in 1993 en 1995 is de overheid voorbij gegaan, concludeert Peter van Rooy, directeur van NederLand Boven Water (NLBW) en voormalig onderzoeker bij het Rathenau Instituut in een opiniestuk hartje zomer 2021 in Trouw. De watersnood in Limburg is aanleiding voor het opmaken van de balans.

Van Rooy stelt zich de vraag wat er in twintig jaar bereikt is na de enorme wateroverlast in 1993 en 1995, en daaruit voortvloeiend de grootste evacuatie sinds de Tweede Wereldoorlog? ‘Helaas, veel te weinig: het waterbewustzijn is flinterdun en in ruimtelijke ordening wordt over het hoofd gezien dat we een delta zijn.’

Waterbewustzijn is beneden alle peil; lessen van de overstromingen in jaren negentig zijn genegeerd
Peter van Rooy, Trouw, 23 juli 2021

Van Rooy’s zorg richt zich voornamelijk op het tweede punt, dat van de ruimtelijke ordening, een van de hoofdthema’s van Kunst en Landschap.

,,We hebben ingeleverd ten opzichte van twintig jaar geleden. Talloze onderzoeksrapporten ten spijt, ruimtelijk beleid is opgelost in retoriek, laat staan dat ruimtelijke ordening op waterbasis is gerealiseerd.”


Peter van Rooy

Dit opiniërende artikel is min of meer een vervolg op een eerder (25 maart 2021, red.) door Van Rooy geschreven blogartikel op de website van het netwerk NLBW: ‘Wonen en klimaat in ruimtelijke verlamming‘, waarin hij pleit voor een (nieuw) ‘Ministerie van Ruimte’ – mét instrumenten voor uitvoeringskracht en doorzettingsmacht. De illustratie bij dit artikel is veelzeggend.

Op de hoofdpagina van Kunst en Landschap lees je overigens alles over de huidige discussie over dit door velen gewenste ministerie – in welke vorm dan ook.

Wonen en klimaat in ruimtelijke verlamming
Peter van Rooy, NederLand Boven Water (NLBW), 25 maart 2021

‘De halve wereld heeft last van extreem weer: dit moet je weten’

De halve wereld heeft last van extreem weer: dit moet je weten
Rolf Schuttenhelm, NU.nl, 21 juli 2021

Dramatische overstroming van de Chinese miljoenenstad Zhengzhou: minstens 12 mensen omgekomen

Minstens 12 mensen zijn omgekomen in de Chinese stad Zhengzhou, terwijl zware overstromingen de centrale provincie Henan in China overspoelen. Tienduizenden worden gedwongen hun huizen te evacueren na drie dagen van hevige regens, die ‘normaal’ in – pak hem beet – een jaar naar beneden komt. Het leger heeft gewaarschuwd dat een van de getroffen dammen in de regio elk moment kan instorten, met gevaar voor het leven van ongeveer zeven miljoen mensen. Toenemende verstedelijking en klimaatverandering hebben het effect van overstromingen de afgelopen jaren verergerd. Het is de hoogste regenval die de regio in bijna 60 jaar heeft meegemaakt.

Deaths in flooded subway as torrential rain hits central China, Al Jazeera English, 21 juli 2021.
Beeld: ©AFP

In Zhengzhou viel op één dag genoeg regen voor een heel jaar, de metrobuizen stonden er vol
Eefje Rammeloo, Trouw, 21 juli 2021

Noodweer zorgt opnieuw voor overlast in België en Nederland: straten blank en kelders ondergelopen

In het weekend van 24 en 25 juli worden België en Nederland opnieuw getroffen door noodweer. In Friesland staan zondagochtend de straten blank en zijn kelders ondergelopen. Het KNMI meldt dat in de middag in het hele land enkele stevige nieuwe onweersbuien ontstaan, met hagel en veel neerslag in korte tijd – code geel wordt afgekondigd. In het Belgische Dinant werden zaterdag auto’s meegesleurd door het water. Ook Noord-Brabant en Zeeland kampten zaterdag met de gevolgen van hevige regenval.

Beeld: ©Belga / Richard Fournaux (Facebook)

Noodweer zorgt opnieuw voor overlast in België en Nederland: straten blank en kelders ondergelopen
Redactie de Volkskrant, 25 juli 2021

Rijksbouwmeester Floris Alkemade opent eerste editie VPRO-Zomergasten-2021

Klimaatverandering is een van de veranderingen waar we ons de komende tijd aan moeten aanpassen. Er zijn meer grote veranderopgaven die we (de komende decennia) het hoofd moeten zien te bieden. In dat verband wijs ik je graag op de 2021-editie van VPRO-ZomergastenJanine Abbring praat daarin met architect en Rijksbouwmeester Floris Alkemade die op 18 juli zijn ideale televisieavond presenteerde: over het inzetten van verandering, vrijheid en de verantwoordelijkheid die daarbij hoort.

Volgens Alkemade kan techniek alleen ons niet redden om de grote vragen van deze tijd te beantwoorden, maar onze verbeeldingskracht wel. Hij hoopt dat zijn avond een verlangen naar de toekomst opwekt. Daarmee onderstreept hij het basisprincipe van (de oprichting van) het multimediale platform Kunst en Landschap.

,,In de zoektocht naar oplossingen voor de transities die op ons afkomen kunnen kunst en cultuur de motor voor verandering (sgezindheid) zijn, als spiegels van en voor verbeelding van een hoopvolle toekomst.”


Kunst en Landschap Noord Nederland

In 7 minuten de kern van een volhoudbare klimaat-waterstrategie

De Nederlandse speciale gezant voor Watermanagement Henk Ovink schetst hieronder mijns inziens in 7 minuten de kern van een volhoudbare adaptieve klimaat-waterstrategie.

Deze blogbijdrage ‘Watersnoodramp 2021’ maakt onderdeel uit van de klimaat-, water- en zeespiegelstijging-special van Kunst en Landschap: ‘HET WATER KOMT, zorgen om de stijging van de ZEESPIEGEL en KLIMAATVERANDERING’. Klik op de illustratie hieronder om er een kijkje te nemen.

‘NATUERLIK FRYSLÂN 2050’: NATUUR en LANDSCHAP als basis voor onze TOEKOMST

1 juni 2021: presentatie en lancering ‘Natuerlik Fryslân 2050, natuur en landschap als basis voor onze toekomst’

Op dinsdagmiddag 1 juni 2021 lanceren vier Friese natuur- landschaps- en milieuorganisaties tijdens een webinar de visie ‘Natuerlik Fryslân 2050, natuur en landschap als basis voor onze toekomst‘. Bijna driekwart jaar heeft een team van ecologisch onderzoeks- en adviesbureau Altenburg & Wymenga en Bureau Peter de Ruyter landschapsarchitectuur (in samenwerking met Atelier des Hollants) aan het perspectief gewerkt.

In opdracht van It Fryske Gea, de Friese Milieu Federatie, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten is een integrale denkwijze geschetst, gebaseerd op de unieke bodemopbouw van Fryslân en een weerbaar, toekomstbestendig watersysteem. De visie is geen blauwdruk, wel een uitnodiging om met elkaar in gesprek te gaan over de vraag hoe de provincie Fryslân zich de komende decennia zou kunnen ontwikkelen in het licht van de grote maatschappelijke opgaven.

Vier Friese bestuurders krijgen na een introductie van Peter de Ruyter en Eddy Wymenga de toekomstvisie Natuerlik Fryslân 2050 tijdens het webinar, dat ik hieronder integraal voor je opgenomen heb, officieel overhandigd. De gelukkigen zijn gedeputeerden van de provincie Fryslân Avine Fokkens en Douwe Hoogland, dijkgraaf Luzette Kroon van Wetterskip Fryslân en burgemeester Jannewietske de Vries van de gemeente Súdwest-Fryslân. Ook gaat het gezelschap in gesprek met de directeuren van de natuurorganisaties. Hoe zal Friesland er in 2050 uitzien?

,,Vergezichten over een vogelrijke Waddenzee. Uitgestrekte en kleurrijke graslanden waar weidevogels de toon zetten. Waterrijke overstromingslandschappen met rietlanden, vis en otters. En traag stromende beken door een kleinschalig cultuurlandschap met natuurrijke bossen. Wat een aantrekkelijk vooruitzicht om in 2050 door Fryslân te wandelen, te fietsen of om er te wonen! Rijk aan natuur en met een landschap dat bloeit en zoemt van de insecten. Waar een schone bodem aan de basis staat van gezonde producten uit onze eigen omgeving. Klimaatbestendig, veilig en aantrekkelijk. We kijken uit naar een groene toekomst voor komende generaties.”


Inleiding ‘Natuerlik Fryslân 2050
Natuerlik Fryslân 2050. Natuur en Landschap als basis voor onze toekomst, Groenlunch, 2 juni 2021.

Deelnemers aan het webinar konden vragen stellen; niet alle vragen konden tijdens de uitzending worden beantwoord. Op de website van de Friese Milieufederatie zijn alle vragen (geanonimiseerd) en antwoorden vanaf 8 juni in te zien en te downloaden.

Kunst en Landschap gaat ontwikkelingen ‘Natuerlik Fryslân 2050’ op de voet volgen

Abstract ‘Natuerlik Fryslân 2050’, Peter de Ruyter, 2 juni 2021 (zie: LinkedIn, klik voor vergroting).

In de zoektocht naar oplossingen voor de grote maatschappelijke opgaven waar (ook) de provincie Friesland de komende decennia voor staat, staan in Natuerlik Fryslân 2050 natuur en landschap centraal. De visie propageert daarbij een integrale en gebiedsgerichte aanpak. Ook op rijksniveau is volgens velen een integrale, ruimtelijke visie nodig voor de lange termijn, zeg 20 tot 30 jaar.

‘Het huidige beleid is te gefragmenteerd. Ministeries werken vooral sectoraal en bovendien is er veel gedecentraliseerd naar de provincies en de gemeenten, zegt voormalig Rijksadviseur Berno Strootman in het meinummer (2021, red.) van het open magazine van Publiek Denken. ‘Voor veel opgaven leek rijksverant­woordelijkheid niet nodig. De tijd heeft ons daarin ongelijk gegeven’. Strootman pleit in dit opinieartikel (nogmaals en nadrukkelijk) voor een Minister van Ruimte – een nieuwe bewindspersoon met een eigen mandaat en budget.

,,Doordat centrale regie ontbreekt, maar ook door het ontbreken van een integrale langetermijnvisie en politieke wil, struikelen we van crisis naar crisis. […] Integraal beleid maken is ingewikkelder, maar leidt tot betere kwaliteit en is uiteindelijk goedkoper.”


Berno Strootman

Het multimediale platform in oprichting Kunst en Landschap Noord Nederland volgt de (landelijke) ontwikkeling(en) – uiteraard incluis die van Friesland – op dit gebied reeds geruime tijd op de voet. En dat blijft het doen, in de hoop aan het einde van dit jaar of in 2022, een bijdrage te (kunnen) leveren aan versnelling van de transities in het Noorden door in te zetten op noordelijke krachtenbundeling. Middels een expertise-, organisatie-, productie- en journalistiek platform voor verbeelding van (en reflectie op) verandering, gaat Kunst en Landschap tot ‘de verbeelding’ spreken door coöperatie op meerdere fronten!

Eerste reacties op ‘Natuerlik Fryslân 2050’

Ik houd, in aanloop naar de lancering van het platform, voor Kunst en Landschap een aantal (door mij) zogenoemde ‘blogboeken‘ bij. Met dit Natuerlik Fryslân 2050-blogboek krijg je er eentje bij. Je vindt ze overigens (de ‘KL-SPECIALS‘) onder de rechter menu-knop. Ik ga je – op hoofdlijnen, het hele jaar door en de jaren daarna – op de hoogte houden van de ontwikkelingen rond Natuerlik Fryslân 2050. Hopelijk is dat voor jou een reden om deze pagina van Kunst en Landschap regelmatig te bezoeken. Bookmarken mag.

Hieronder alvast de eerste reacties op deze prachtige Visie, vol van wenkende perspectieven voor een veerkrachtige en hoopvolle toekomst voor de provincie Fryslân. (Nog) niet alle thema’s zijn verweven, maar de basis – de bodem en het ‘sturende’ water – voor ‘een goed gesprek’ ligt er. Ik blijf met Kunst en Landschap hard werken aan ‘implementatie’ van (al) die andere veranderopgaven, waarbij ik kunst en cultuur – als motor voor verandering(sgezindheid) – een voorname rol toebedeel bij de ontwikkeling en innovatie van Noord Nederland.

Beeld: screenshot K&L (video)

Plan natuurclubs: samenwerken bij investering van 1 miljard euro
Omrop Fryslân, 1 juni 2021



.

Beeld: ©Marcel van Kammen

Toekomstvisie natuurorganisaties: waterbeheersing, veel bomen en ‘natuurrijke’ landbouw om bodemdaling en stikstofproblemen tegen te gaan
Cor de Boer, Leeuwarder Courant, 1 juni 2021


.

Beeld: ©Aaldrik Pot

Minder overlast van de klimaatcrisis en nog een mooier landschap ook
Theo Klein, Friesch Dagblad, 1 juni 2021



.

Beeld: ©FMF

Natuerlik Fryslân 2050
FMF, Friese Milieu Federatie, 2 juni 2021
(downloadpagina Natuerlik Fryslân 2050 (30 Mb))


.

Beeld: ©It Fryske Gea

NATUERLIK FRYSLÂN 2050
It Fryske Gea, 2 juni 2021


.

Beeld: ©PRL

Natuerlik Fryslân 2050 gepresenteerd!
Peter de Ruyter, Peter de Ruyter landschapsarchitectuur, 2 juni 2021


.

‘WATERMAN’: Menno Bentveld onderzoekt de complexe strijd om iedere druppel WATER

Nederland-Waterland: een complexe wereld van schipperen – strijd om iedere druppel water!

‘Water, we komen eruit voort, en we leven ervan’. In de vierdelige BNNVARA-documentaire-serie ‘Waterman‘ onderzoekt presentator Menno Bentveld – al veertien jaar gezicht en stem van instituut ‘Vroege vogels‘ – onze wonderlijke verhouding tot water. Hij volgt de loop van het water in Nederland en belandt in een wereld van botsende belangen en tegenstrijdige inzichten. Dit persoonlijke vierluik, dat hij samen met regisseur Geertjan Lassche (Break free, Frontberichten) maakte, neemt je mee in een wereld vol uitersten, die je blik op het water voorgoed zal veranderen, zo luidt het persbericht.

Waterman‘ ontdekt in het nieuwe tv-programma dat het eeuwenoude motto van pompen of verzuipen al lang niet meer opgaat voor de Nederlandse delta. Het water vasthouden is noodzakelijk, maar erg ingewikkeld: volstaat polderen, of is het tijd voor harde keuzes?

,,De manier waarop we eeuwenlang met water zijn omgegaan, staat onder druk. We wilden alles zo snel mogelijk kwijt anders verzopen we en konden boeren niet met hun trekkers het land op. Afvoeren en pompen maar. Nu leidt dat tot extreme tegenstellingen omdat we vaker met korte gigantische hoosbuien en langer met periodes van droogte te maken hebben.”


Menno Bentveld (Zie interview Annemart van Rhee voor BNNVARA hieronder.)

Bentveld spreekt in zijn zoektocht met mensen die op een bijzondere manier van water afhankelijk zijn: vissers, boeren, natuurbeheerders, schippers, boswachters, bierbrouwers en campinghouders. Ook met overheden, waterschappen, drinkwaterbedrijven, de industrie en – last but not least – de consument.

,,Nederland-Waterland blijkt een complexe wereld van schipperen, waarbij iedereen zijn eigen belang vooropstelt. Ieder vecht om dezelfde druppel.”


Waterman

Trailer ‘Waterman’

Bekijk hieronder de trailer van Waterman, de vierdelige serie is vanaf 11 april elke zondag te zien bij BNNVARA op NPO-2 (11 april: 20:45 uur; let op precieze aanvangstijden).

Trailer ‘Waterman’, BNNVARA, 29 maart 2021.

Met Kunst en Landschap heb je ze mooi op een rijtje

Natuurlijk zit ik die zondagen aan de buis gekluisterd en neem ik de Waterman-uitzendingen in deze blogbijdrage (voor Kunst en Landschap) voor je op. Je hebt ze dan alle vier mooi op een rijtje en je kunt ze (nadien) terugkijken op een moment dat het jou uitkomt. Veel plezier daarbij.

Overzicht uitzendingen ‘Waterman’ (K&L) uit aankondigingspersbericht BNNVARA, 29 maart 2021.

‘Waarom maakte Menno Bentveld de documentaireserie Waterman?’

Beeld: © Waterman

Menno Bentveld was naast zijn reportages en studiowerk voor Vroege vogels maandenlang hard bezig met de vierdelige documentairereeks over het Nederlandse watersysteem. Volgens hem een urgente serie, onder andere door de oplaaiende milieu- (stikstofcrisis) en landbouwdiscussies. Wat beweegt de ‘natuurradio- en televisieman’ om, samen met Geertjan Lassche en zijn team, Waterman te maken? Wat zijn z’n drijfveren en wat is er nou eigenlijk zo spannend aan water? Dat wilde freelance interviewer en reportagemaker Annemart van Rhee wel eens weten. Een openhartig interview:

,,In de jaren 80 ging de wereld écht naar de klote. Kernafval werd met tonnen zo de Atlantische Oceaan in gelazerd.”


Menno Bentveld
Beeld: © Waterman

Waarom maakte Menno Bentveld de documentaireserie Waterman?
Annemart van Rhee, BNNVARA, 9 april 2021

‘Iedereen is aan het zoeken en aan het vechten om diezelfde druppel’

Op vrijdag 9 april schuift Menno Bentveld aan bij Astrid Joosten en Paul de Leeuw in het programma Op1 – een uitgelezen kans om de urgentie, zo niet noodzaak van het vasthouden van water bij een groot publiek onder de aandacht te brengen.

Menno Bentveld: “Iedereen is aan het zoeken en aan het vechten om diezelfde druppel”, Op1, 10 april 2021.

‘De bizarre wereld van het water in nieuwe serie van Menno Bentveld’

Nederland is beroemd om zijn strijd tegen het water, maar die strijd is, mede onder invloed van klimaatverandering, ook een strijd óm het water! En die is behoorlijk ingewikkeld zegt Patrick Lodiers, presentator van het NPO Radio-1-programma De Nieuws BV, die Bentveld op vrijdagmiddag 9 april tussen 12 en half 2 interviewde in zijn wekelijkse talkshow. Menno loopt al heel wat jaartjes rond in het Hilversumse, dus aan (voor-)publiciteit voor Waterman geen gebrek. Maar ze – Menno Bentveld en regisseur Geertjan Lassche – hebben dan ook niet ‘zo maar iets’ te melden.

,,Het moet een verhaal worden over de complexiteit, eigenlijk wel mafheid van hoe dat watersysteem bij ons in Nederland in elkaar zit.”


Menno Bentveld (en Geertjan Lassche)
Menno Bentveld in gesprek met Patrick Lodiers, De Nieuws BV, 9 april 2021.

‘Waterman’ in twee specials van Kunst en Landschap

Waterman krijgt een plekje in maar liefst twee specials van Kunst en Landschap: ‘Het water komt…‘, een blog(boek) over klimaatverandering, zeespiegelstijging en waterbeheersing en ‘Stappen naar…‘, waarin de (over)gang naar (natuurinclusieve) kringlooplandbouw centraal staat. Klik op de illustraties hieronder om in beide alvast een kijkje te nemen.

De strijd om water; over het lage grondwater op de hoge zandgronden van Brabant

In de eerste aflevering van Waterman spreekt Menno met de Brabantse Hans van Berlo, een fervent strijder voor het natter maken van de Brabantse natuur. Als vrijwilliger bij het IVN Gemert Bakel steekt hij veel van zijn tijd in het onder de aandacht brengen van het lage grondwater op de hoge zandgronden van Brabant. Verslaggever Marlijn Snijders zocht Van Berlo op en interviewt hem langs – what’s in a name – ‘De Snelle Loop‘ voor een radio-uitzending van Vroege Vogels.

Beeld: © BNNVARA/Vroege Vogels

Waterman, de strijd om water in Brabant
‘Waterman’, BNNVARA/Vroege Vogels, 11 april 2021

‘Allemaal kijken!’

BNNVARA-Serie Waterman, allemaal kijken!, Hans Natuurkanaal, 11 april 2021.

Waterman, de afleveringen (en reacties):

Aflevering 1: Brabant – Boren en pompen

Waterman‘: ,,Water in Brabant is een wereld van uitersten. Deze winter was de Maas, een van de zoetwaterleveranciers van Brabant, weer buiten zijn oevers getreden. Op zulke momenten willen we er zo snel mogelijk vanaf. Maar een paar maanden later is er niets meer over van deze overvloed. Er worden massaal putten geslagen. Boorteams zoeken in diepe aardlagen naar eeuwenoude watervoorraden, anders willen de gewassen niet groeien op onze uitgestrekte velden. Er wordt gestreden om iedere druppel. Kunnen we de aarde nog blijven benutten naar onze eigen wens of komt er een moment dat we moeten meebewegen met de loop van het water?”

Beeld: © BNNVARA

Brabant – Boren en pompen
Waterman (aflevering 1), BNNVARA, zondag 11 april (20:45 uur)

Tv-recensent Walter van der Kooi (De Groene Amsterdammer) over ‘Waterman’: ,,Zeer aanbevolen.”

Veel lovende kritieken vielen Waterman na de eerste aflevering ten deel – uit diverse hoeken van de water-, klimaat-, natuur-, landschaps- en landbouwwereld. Met mijn Kunst en Landschaps-bril op, las ik met groot genoegen de reactie van tv-recensent Walter van der Kooi, die voor De Groene Amsterdammer op de dag van uitzending van de tweede aflevering van Waterman, met zowel een inhoudelijk als esthetisch oordeel kwam.

,,Regisseur Geertjan Lassche is in zijn werken niet alleen van de krachtige inhoud maar ook van de prachtige vorm.”


Walter van der Kooi, De Groene Amsterdammer

Van der Kooi geniet het privilege van het beroepshalve vooruit kunnen kijken. Dat gaf hem gelegenheid de eerste twee afleveringen-Waterman alvast te kunnen aan- en beschouwen. Hij prijst niet alleen de integrale benadering van het makersduo, maar ook ‘de VARA’, die volgens hem ‘goed bezig is met De boerenrepubliek en Waterman (omdat, red.) die elkaar regelmatig raken; en met Scheefgroei in de polder van Jeroen Pauw en Sander Heijne‘. Lees hier zijn recensie:

Beeld: © BNNVARA

Waterman
Walter van der Kooi, De Groene Amsterdammer, 18 april 2021

Aflevering 2: Zeeland – Zilt en zoet

‘Waterman’: ,,Zeeland en water is een geschiedenis van handel, zeeslagen en een worsteling met zoet en zout. Nog steeds zorgt het water voor overvloed, maar is voor Zeeland ook een permanente bedreiging. Wereldberoemd werden we met technische oplossingen, zoals de Deltawerken. Maar die hebben geen antwoord op nieuwe problemen. Het eiland Schouwen-Duiveland, dat volledig is omsloten door zout water, is afhankelijk van zoet regenwater, dat steeds minder vaak valt. Hoe vormt het zout zeewater op Schouwen-Duiveland zowel een bedreiging als een kans? En moeten we het zoute water blijven bevechten of moeten we het omarmen?”

Beeld: © BNNVARA

Zeeland – Zilt en zoet
Waterman (aflevering 2), BNNVARA, zondag 18 april (20:20 uur)

‘Televisieserie duikt in waterproblemen op Schouwen-Duiveland’

In deze tweede aflevering gaat Menno langs bij boeren en fruittelers op Schouwen-Duiveland die een schreeuwend tekort hebben aan zoet water. Voor Omroep Zeeland reden om het daar een dag na de uitzending eens uitgebreid over te hebben. Luister hier naar een twintig minuten durend interview met Bentveld in het radioprogramma de Zeeuwse Kamer:

Interview Menno Bentveld in de Zeeuwse Kamer, Omroep Zeeland, 19 april 2021.

‘Showcolade zegt niets over ons; Waterman wél’

Waar Walter van der Kooi in De Groene Amsterdammer regisseur Geertjan Lassche roemt om de krachtige inhoud en de prachtige vorm, prijst Maaike Bos – in haar tv-column voor TrouwLassche om de urgentie die hij met de vier delen Waterman onderstreept: ‘Nederland heeft dorst, en moet het water zo lang mogelijk zien te behouden’.

,,Eeuwenlang vervolmaakte Nederland de waterafvoer – binnen vijf dagen komt een regenbui via rechte sloten, beken en rivieren in zee. Maar de laatste droge zomers maakten duidelijk dat de strijd is verlegd.”


Maaike Bos, tv-columnist Trouw

Fraaie column, waarbij Bos de Nederlandse Publieke Omroepkijker en passant ‘adviseert’ om in ieder geval de eerstkomende zondagavonden op primetime niet op NPO1 af te stemmen voor ‘Showcolade‘ – ‘een remake van het Japanse ­Sokkuri Sweets‘.

Beeld © NPO

Showcolade zegt niets over ons; Waterman wél
Maaike Bos, Trouw, 19 april 2021

‘Zout water en zonnebrand’

Wat blijft hangen bij deze tweede aflevering van Waterman, zo stelt de redactie van het Nederlands Dagblad op 17 april, is vooral de strijd van de boeren in dit gebied, die een onmogelijke concurrentiepositie hebben, doordat ze precies daar boeren waar geen zoet water beschikbaar is:

Beeld: © BNNVARA

Zout water en zonnebrand
Redactie Nederland Dagblad, 17 april 2021

‘De Puupe’ moet zorgen voor zoet water op Schouwen Duiveland

Beeld: © Stichting De Puupe

Om aan die ‘onmogelijke concurrentiepositie’ iets (structureels) te doen wil ‘De Puupe‘ zoet water op Schouwen-Duiveland mogelijk maken door het aanleggen van een ringleiding (‘puupe’ in Zeeuws dialect), die zoet water gaat aanvoeren vanuit het Schelde-Rijnkanaal. Doel van de stichting is dat alle agrariërs op Schouwen-Duiveland de beschikking krijgen over zoet water, zodat zij een rendabel agrarisch bedrijf kunnen runnen. Men hoopt en verwacht de ringleiding in het laatste kwartaal van 2023 voor zowel Schouwen als voor Duivenland op te kunnen leveren.

Informatiefilm De Puupe, De Puupe, 19 februari 2021.

Boeren op Walcheren slaan handen ineen met ‘De Waterhouderij’

Ook voor agrarisch ondernemers op Walcheren waren de laatste drie droge zomers in veel gevallen funest voor de opbrengst van fruit en groente. Een zevental boeren heeft de handen ineengeslagen en is de stichting De Waterhouderij begonnen. Agrariër Werner Louwerse vertelt over hoe ze de veranderende weersomstandigheden, in goed overleg met het ‘buiten de kaders tredende’ waterschap, het hoofd bieden.

,,Wij moeten het doen met het water dat uit de lucht valt. In de winter hebben we daar genoeg van, maar hebben we geen gewassen, en in de zomer hebben we gewassen en dan hebben we tekort.”


Werner Louwerse, agrariër
Zeeuwse boeren beheren eigen waterstand, Nieuwe Oogst, 8 juni 2021.

Masterplan Zoet Water reddingsboei voor verdrogend en verziltend Zeeland

Een bijzonder samenwerkingsverband moet redding bieden aan het Zeeuwse zoetwaterprobleem, op korte- en langeretermijn. Op 30 juni 2021 (na drie jaren hittestress en extreme regenval) presenteert een coalitie van landbouwcoöperatie CZAV, kennisinstelling Delphy, groeispecialist Van Iperen BV, de Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO), de Rabobank en de Zuidelijke Land- en Tuinbouw Organisatie (ZLTO) een masterplan ‘Zoetwater voor Zeeland‘ aan aan gedeputeerde Jo-Annes de Bat en waterschapbestuurder Luc Mangnus.

Ultieme oproep voor meer zoetwater in Zeeland, Nieuwe Oogst, 1 juli 2021.

Aflevering 3: Amsterdam – Pompen of verzuipen

‘Waterman’: ,,Amsterdam ligt laag. Bij extreme regenval kan het water nauwelijks weg. De hoofdstad vecht tegen wateroverlast maar tegelijk mag het waterpeil ook niet te ver zakken. Dan slaat de droogte toe en verkruimelen de houten funderingen onder de kapitale grachtenpanden. Amsterdam moet balanceren tussen niet te nat en niet te droog: precisiewerk. Een kostbare operatie, waar dagelijks honderden mensen druk mee zijn, geholpen door een eeuwenoud watersysteem. Als deze stad zo laag ligt, en het is zó ingewikkeld om alles draaiende te houden, moeten we er dan nog wel koste wat kost willen wonen? En zo ja, wat zijn dan de consequenties?”

Beeld: © BNNVARA

Amsterdam – Pompen of verzuipen
Waterman (aflevering 3), BNNVARA, zondag 25 april (20:20 uur)

‘Met zijn bootje vaart hij onder de Waag en de Nieuwmarkt door’

De Bijleveldschesluis is als ‘een verborgen rivier’ in hartje stad, schrijft Bart van Zoelen ter introductie van de derde aflevering van Waterman in Het Parool. In een prachtige voorbeschouwing neemt hij je mee in het bootje dat onder de Waag en de Nieuwmarkt door vaart, en dat 140 meter verderop uit het stikdonker weer boven de grond te komt.

Het is alsof we door een grot gaan, door de krochten van Amsterdam, zegt Menno Bentveld tegen hydroloog Maarten Ouboter, die Bentveld voor deze ‘unheimische’ tocht op sleeptouw nam. In deze derde Waterman komt een vitale schakel in de Amsterdamse waterhuishouding volop in de schijnwerpers – ‘Iets wat er altijd is en nooit wordt gezien’.

Beeld: © BNNVARA

Met zijn bootje vaart hij onder de Waag en de Nieuwmarkt door
Bart van Zoelen, Het Parool, 22 april 2021




.

,,Door klimaatverandering zal Amsterdam vaker terugvallen op de eeuwenoude kustbescherming. Dat gaat belangrijker worden als het vaker hard regent. En door de zeespiegelstijging worden we meer afhankelijk van pompen die kunnen falen.”


Maarten Ouboter, hydroloog

Aflevering 4: Weerribben/Wieden – Iedereen wil wat

‘Waterman’: ,,Water en Nationaal Park Weerribben-Wieden zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De bekendste hotspot van dit gebied is Giethoorn. In de winter een walhalla voor natuurijsschaatsers, in de zomer, als het ijs weer stromend water is, wemelt het op de meren en grachten van bootjes. Maar naast recreatie leggen ook veel andere partijen een beslag op het water: onder andere boeren, vissers, waterschap en overheden. Iedereen wil zeggenschap, iedereen wil zijn belang gewaarborgd. Om de verhoudingen goed te houden, is het polderen geblazen. Moeten we het water onze wil blijven opleggen of moeten we beter luisteren naar de wil van het water?”

Beeld: © BNNVARA

Weerribben/Wieden – Iedereen wil wat
Waterman (aflevering 4), BNNVARA, zondag 2 mei (20:20 uur)

‘Documentaire Waterman over Giethoorn roept onbehaaglijk gevoel op’

De laatste aflevering van Waterman roept bij Gabriella Esselbrugge, eigenaresse van het Giethoornse hotel ‘De Dames van De Jonge‘, een onbehaaglijk gevoel op – ze mist nuance, vooral door de tegenstelling die daarin door de presentator wordt geschetst: Is Giethoorn een plek om geld te verdienen, rustig te wonen of te recreëren?

Beeld: © Martijn Bijzitter

‘Documentaire Waterman over Giethoorn roept onbehaaglijk gevoel op’
Jacobien de Krijger, De Stentor (Kop van Overijssel), 4 mei 2021

Kunst en Landschap: MAANDOVERZICHTEN ‘HET WATER KOMT’ (Archief 2020)

Archief 2020

Artikelen en reacties op ‘HET WATER KOMT’: maart 2020



.

Artikelen en reacties op ‘HET WATER KOMT’: april 2020



.

Artikelen en reacties op ‘HET WATER KOMT’:
mei 2020



.

Artikelen en reacties op ‘HET WATER KOMT’: juni 2020




.

Artikelen en reacties op ‘HET WATER KOMT’: juli 2020




.

Artikelen en reacties op ‘HET WATER KOMT’: augustus 2020



.

Artikelen en reacties op ‘HET WATER KOMT’: september 2020



.

Artikelen en reacties op ‘HET WATER KOMT’: oktober 2020



.

Artikelen en reacties op ‘HET WATER KOMT’: november 2020



.

Artikelen en reacties op ‘HET WATER KOMT’: december 2020

Klimaatevenementen 2020

Maart 2020

Live talkshow ‘De diepte in’ met meteoroloog en NOS-weerman Gerrit Hiemstra: 1 maart 2020

De klimaatkwestie
Fries Museum, Leeuwarden, 1 maart 2020
(Verdieping bij de expositie Other.Worldly)



.

KNAW-Congres Zeespiegelstijging: 2 maart 2020

Welke factoren verklaren de mondiaal gemiddelde zeespiegelstijging, en wat is de impact van de smeltende ijskappen van Groenland en Antarctica?
Trippenhuis, Amsterdam, 2 maart 2020

Mei 2020

Livecast: Corona: kantelpunt voor het klimaat? 18 mei 2020

Corona: kantelpunt voor het klimaat?
Trouw x Pakhuis de Zwijger, 18 mei, 18.30 uur (online via livecast)

Juni 2020

Panorama-webinar: Water – De nationale klimaatopgave 100 jaar voorwaarts: 25 juni 2020

De nationale klimaatopgave 100 jaar voorwaarts
Panorama-webinar De Uitkijkers i.s.m. Wetterskip Fryslân, 25 juni 2020, 15 – 16.30 uur, online (gratis)

Juli 2020

Het Klimaatmuseum gaat voor Pampus: 18 juli t/m 13 september 2020

Het Klimaatmuseum gaat voor Pampus
Het Klimaatmuseum, Forteiland Pampus, 13 juli t/m 13 september, multimediale, interactieve belevingsroutes

Augustus 2020

Het grote Straatberaad van Fryslân: 23 augustus 2020

HET GROTE STRAATBERAAD VAN FRYSLÂN
Organisatie: ‘Warming Up’ i.s.m. de Leeuwarder Courant en LF2028, verschillende straten, provincie Fryslân, 23 augustus 2020 (13:00-16:00 uur)


.

World Water Week At Home: 24 tot 28 augustus 2020

WWWeek Thuis (Online)
Stockholm International Water Institute (SIWI), 23 tot 28 augustus 2020
(Oproep regering GoN-sessies)


.

Het grote Straatberaad van Groningen: 30 augustus 2020

HET GROTE STRAATBERAAD VAN GRONINGEN
Organisatie: ‘Warming Up’ i.s.m Klimaatadaptatie Groningen, SPOT Groningen (De Oosterpoort) en Gemeente Groningen, verschillende straten, provincie Groningen, 30 augustus 2020 (13:00-15:30 uur)

September 2020

Open call voor klimaatadaptief kunstwerk voor kunstenaars in Noord Nederland (Sluitingsdatum: 1 september 2020)

Open call voor klimaatadaptief kunstwerk
Oproep Klimaatadaptatie Groningen i.s.m. House of Design voor kunstenaars in Noord Nederland (Sluitingsdatum voorstellen: 1 september 2020)



.

Ontwerpmanifestatie ‘Act & Adapt’ Klimaatadaptatie Groningen: 1 t/m 3 september 2020

ONTWERPMANIFESTATIE ‘ACT & ADAPT’
Klimaatadaptatie Groningen
(Het Suikerterrein, Groningen, 1 t/m 3 september 2020)



.

Barn Talk met Helga van Leur: 2 september 2020

Barn Talk | Helga van Leur – Onze stormachtige wereld: klimaatverandering, energietransitie en corona!
EnergyBarn, EnTranCe, 2 september 2020 (16:15 – 17:15 uur)

.

17e Kennisdag Inspectie Waterkeringen: 9 september 2020

17e Kennisdag Inspectie Waterkeringen
Kennisdag Inspectie Waterkeringen #17. Burgers’ Zoo, Arnhem, 9 september 2020




.

Online Webinar Dynamisch kustbeheer: 16 september 2020

Webinar Dynamisch kustbeheer
Organisatie: Rijkswaterstaat en STOWA, 16 september (13:30-15:45 uur)



.

DOWN TO EARTH: DROOGTE IN DE DELTA, Bouwstenen voor een nieuwe zoetwaterstrategie: 18 september t/m 18 oktober 2020

DOWN TO EARTH: DROOGTE IN DE DELTA, Bouwstenen voor een nieuwe zoetwaterstrategie
Tentoonstelling International Architecture Biennale Rotterdam, open voor het publiek van 19 sept./18 oktober (di.-zo.; 11:00-17:00 uur (ma. gesloten)

Oktober 2020

Week van Ons Water: 10 t/m 25 oktober 2020

Week van Ons Water
Diverse wateractiviteiten door het hele land.  Wereld Vismigratie Dag, landelijke inzamelweek medicijnen, fiets- en wandelroutes en regionale waterschapsactiviteiten, 10 t/m 25 oktober
.

Countdown Global Launch, a call to action on climate: 10 oktober 2020

Watch the Countdown Global Launch, a call to action on climate, TEDx Talks, 10 oktober 2020.

Klimaatdag ‘Hordelopen naar Parijs’: 12 oktober 2020

Klimaatdag ‘Hordelopen naar Parijs’; programma en aanmelden
Complete programma online talkshows Klimaatdag, Voortgangsoverleg Klimaatakkoord, 12 oktober 2020 (09:45 – 17:00 uur)

Warming Up Festival in Tolhuistuin: 12 t/m 22 oktober 2020

Warming Up Festival in Tolhuistuin
Warming Up i.s.m diverse partners, artiesten en kunstenaars, Tolhuistuin, Amsterdam, 12 t/m 22 oktober 2020 (programma volgt)

.

Kick-off Youth for Climate Adaptation: 22 oktober 2020

Kick-off Youth for Climate Adaptation
Online live show, Gemeente Groningen, Provincie Groningen en het Global Center on Adaptation), Groningen, 22 oktober (19:00-19:30 uur)


.

De Grote Klimaatkwis: 24 oktober 2020

De Grote Klimaatkwis
Omroep Human (Coproductie van Human en NewBe, CCCP en POSVIDEO), NPO 1, 21:40-22:30 uur, 24 oktober 2020

November 2020

Symposium / Webinar ‘Eems-Dollard 2050 in 2020’: 11 november 2020

Symposium / (online) webinar Eems-Dollard 2050 in 2020

Organisatie: Waddenacademie i.s.m. het Programma Eems-Dollard 2050.

11 november 2020, 10:00-15:00 uur

(Incl. inschrijfformulier en tijdschrift Landschap-themanummer Eems-Dollard 2050)



.

11e ONLINE Nationaal Deltacongres 2020: 12 november 2020 (Online!)

ONLINE Nationaal Deltacongres 2020
LET OP! MECC Maastricht, 12 november 2020, komt i.v.m. coronavirus te vervallen; vandaar ONLINE Deltacongres

.

HET WATER KOMT, zorgen om de stijging van de ZEESPIEGEL en KLIMAATVERANDERING
(Terug naar homepage)

HET WATER KOMT, zorgen om de stijging van de ZEESPIEGEL en KLIMAATVERANDERING (MUST READS)

Onderstaande ‘Must Reads’ maken deel uit van de special ‘HET WATER KOMT, zorgen om de stijging van de ZEESPIEGEL en KLIMAATVERANDERING’ van Kunst en Landschap. Deze blogbijdrage – ik heb hem inmiddels ‘blogboek’ gedoopt – start met de crossmediale campagne ‘Het water komt’ van De Correspondent-journalist Rutger Bregman en de reacties daarop. Hij vervolgt met algemene informatie (af en toe met een educatief tintje) en opiniestukken op het gebied van water(beheersing), zeespiegelstijging en klimaatverandering.

Het blogboek is daarnaast gelardeerd met kunstprojecten die de klimaat- en waterproblematiek vanuit soms onverwachte, maar bovenal prikkelende hoek duiden.


Robert Rosendal, initiatiefnemer Kunst en Landschap

HET WATER KOMT, zorgen om de stijging van de ZEESPIEGEL en KLIMAATVERANDERING
Robert Rosendal voor Kunst en Landschap Noord Nederland, (m.i.v.) 1 februari 2020


Must Reads ‘Het Water Komt’

De klimaatzaak
VPRO Tegenlicht, 20 september 2015
(Urgenda-vonnis)

.

Alle landen stemmen in met Klimaatakkoord
Eva Smal en Sterre van der Hee, NRC, 12 december 2015


.

There are diseases hidden in ice, and they are waking up
Jasmin Fox-Skelly4, BBC-Earth, 4 mei 2017

.

The Uninhabitable Earth
David Wallace-Wells, New York Magazine, 10 juli 2017





.

SPECIAAL RAPPORT: OPWARMING VAN DE AARDE VAN 1,5 ºC
IPCC, Samenvatting voor beleidsmakers, 2018
.

Frisse kijk op zeespiegelstijging
Pieter Bliek, Reformatorisch Dagblad, 19 juni 2018



.

De vraag is niet óf Nederland onder water verdwijnt, maar wannéér
Peter Kuipers Munneke, NRC (Opinie), 11 juli 2018

.

De zeespiegelstijging is een groter probleem dan we denken. En Nederland heeft geen plan B
Onderzoek, Vrij Nederland, 7 februari 2019

Deltaprogramma 2020
Peter Glas, Deltacommissaris, 12 juni 2019

.

Landspiegelstijging en levende waterschappen, Maarten G. Kleinhans, Stowa, 21 juni 2019.

Hoe gaan we dit uitleggen
Onze toekomst op een steeds warmere aarde

Jelmer Mommers, de Correspondent Bv, juni 2019






.

Wetenschappers laten ijsbreker expres vastlopen in Arctisch zee-ijs
Caroline Kraaijvanger, Scientias, 13 september 2019

.

With Greenland’s Extreme Melting, a New Risk Grows: Ice Slabs That Worsen Runoff
Bob Berwyn, Insideclimate News, 18 september 2019

.

Greenland’s “Sponge” Affected By Climate Change, CIRESvideos, 4 januari 2016

Duurzaamheid vraagt om visie op Europees niveau: De Circulaire Economie als Grand Design
Wouter van Dieren, Linkedin (artikel), 7 oktober 2019
.

IEPENUP LIVE: Het Grote Water en Klimaatdebat!, Omrop Fryslân, 9 oktober 2019.

Amazon rainforest ‘close to irreversible tipping point’
Dom Phillips, The Guardian, 23 oktober 2019

.

Zo strijden we tegen het sneller stijgende water
Charlotte Jansen, EenVandaag, 25 oktober 2019

.

Wereld moet voor klimaat uit comfortzone: radicaal is het nieuwe normaal
Chris Julien en Ernst-Jan Kuiper, Het Financieele Dagblad, 28 oktober 2019
.

Klimaatdag: Nederland doet het beter, maar niet goed genoeg
Marike Stellinga en Erik van der Walle, NRC, 1 november 2019


.

CO2-uitstoot komende jaren flink omlaag, maar niet genoeg om doelen te halen
Heleen Ekker, NOS Nieuws, 1 november 2019
.

KNMI special zeespiegelstijging
KNMI, november 2019

.

Nederland beter weerbaar tegen droogte
Eindrapportage Beleidstafel Droogte

Ministerievan Infrastructuur en Waterstaat, december 2019






.

Dijkgraaf Paul van Erkelens verlaat Wetterskip: ‘Met praten-praten- praten red je het niet’
Wybe Fraanje, Friesch Dagblad, 7 december 2019

.

Groenlands ijs verdwijnt op topsnelheid, mogelijk grotere zeespiegelstijging
Maarten Keulemans, de Volkskrant, 10 december 2019

.

De Europese Green Deal
Europese Commissie, 11 december 2019


.

Wanneer verdwijnt Nederland?
Naomi O’Leary, Politico, 16 december 2019

.

Een natuurlijkere toekomst voor Nederland in 2120
Martin Baptist, Tim van Hattum, Stijn Reinhard, Michaël van Buuren, Bertram de Rooij, Xiaolu Hu, Sabine van Rooij, Nico Polman, Sander van den Burg, GerJan Piet, Tom Ysebaert, Brenda Walles, Jeroen Veraart, Wieger Wamelink, Bram Bregman, Bram Bos & Trond Selnes, WUR, Wageningen University & Research, december 2019

MapCast Nederland 2120
Hoe ziet Nederland er over honderd jaar uit?
WUR, Wageningen University & Research (later toegevoegd: 17 juni 2020)
.

Explainer: Nine ‘tipping points’ that could be triggered by climate change
Robert McSweeney, Carbon Brief, 10 februari 2020
.

Gastpost: De onomkeerbare emissies van een permafrost ‘tipping point’
Dr Christina Schädel, Carbon Brief, 12 februari 2020
.

Zó erg wordt het ook weer niet met het klimaat: hoe het rampscenario de bovenhand krijgt
Maarten Keulemans, de Volkskrant, 28 februari 2020

.

The Europese Klimaatwet
Europese Unie (Green Deal), maart 2020







.

Science Session: Thawing Arctic Permafrost–Regional and Global Impacts, National Academy of Sciences, 11 mei 2020.

7 klimaatmaatregelen die kunnen bijdragen aan economisch herstel
Rolf de Vos, SER Magazine, 19 mei 2020
.

Terugkeren naar het ‘normaal’ van vóór corona is waanzin. We mogen het niet laten gebeuren
Jelmer Mommers, De Correspondent, 6 juli 2020
.

Siberia’s ‘gate to hell’ is getting bigger, BBC Reel, 27 juli 2020.

De droogte in Nederland, van dag tot dag
Mirjam Leunissen en Joris Tieleman, m.m.v. Martijn Eerens en Titus Knegtel, de Volkskrant, 7 augustus 2020

.

Nederland wordt droger. En de mens draagt daar al zo’n drieduizend jaar aan bij
Rolf Schuttenhelm, De Correspondent, 7 augustus 2020
.

10 years to transform the future of humanity — or destabilize the planet | Johan Rockström, TED, 15 oktober 2020.

Van 2021 naar 2120; Op weg naar een groene toekomst voor Nederland
Tim van Hattum, Linkedin, 4 januari 2021
.

‘We hadden dit eerder serieuzer moeten nemen’
Sal Hagen, Jaap Tielbeke en Coen van de Ven, De Groene Amsterdammer, 3 februari 2021

.

IPCC steps up warning on climate tipping points in leaked draft report
Fiona Harvey, The Guardian, 23 juni 2021

.

Keeping Retreat on the Table in the Safest Delta in the World default, Climate Week at Penn (Bron: Simon Richter, University of Pennsylvania), 26 juni 2021.

Zorgwekkende omslag in Amazone: deel van woud stoot nu meer CO2 uit dan het opneemt
George van Hal, de Volkskrant, 14 juli 2021

.

Deze tipping points bedreigen het voortbestaan van de mensheid
VPRO Tegenlicht, juli 2021

Aanbevelingen

Flows ondersteunt waterprofessionals en betrokken burgers met overzicht, inzicht en inspiratie. Klik op de foto voor mijn zoekopdracht ‘sea level rise’: je ziet dan links van TU-Delft Delta Links verschijnen. (Je kunt zelf ook zoekopdrachten geven.)


Voor verdere berichtgeving over zeespiegelstijging is Nemo Kennislink ook een aardige plek om wat te grasduinen.

Terug naar ‘Het Water Komt’

HET WATER KOMT, zorgen om de stijging van de ZEESPIEGEL en KLIMAATVERANDERING

HET GROTE STRAATBERAAD; een ongewone VERGADERING met gewone mensen over de TOEKOMST van het KLIMAAT

In de laatste week van augustus 2020 hebben ‘gewone’ bewoners van Friese en Groningse straten, stegen, streekjes en hofjes, pleinen, kades en oeverstroken een ongewone vergadering: ze doen mee met ‘Het Grote Straatberaad‘. Friesland bijt het spits af op zondag 23 augustus. Precies een week later, op 30 augustus, praten burgers uit Groningse steden, buurtschappen en dorpen over de toekomst van het klimaat.

We Are Warming Up, YouTube-kanaal We Are Warming Up, 14 juli 2020.

Grootschalige klimaatvolksraadpleging moet leiden tot een landelijke klimaatverklaring (#THEFUTUREWEWANT)

De organisatie van deze grootschalige noordelijke klimaatvolksraadpleging, die overigens ook in de weken erna plaatsvindt in Amsterdam, Den Haag, Nijmegen en Rotterdam en culmineert in een (bottom-up)-Klimaatverklaring tijdens het Warming Up Festival, is in handen van Warming Up.

Warming Up is een groep kunst- en cultuurmakers die (in samenwerking met een groot aantal partners) door kunst en cultuur aan het klimaatvraagstuk te verbinden, klimaatverandering op een verbeeldende wijze zichtbaar en bespreekbaar wil maken. Zij gaat er daarbij van uit dat de cultuursector dat als geen ander kan, of misschien wel moet, doen – ze bereiken immers jaarlijks zo’n negentig procent van alle Nederlanders.

Doel van de Straatberaad-estafette is om via (gecoördineerd) spel en opdrachten de bevolking meer bij het klimaatvraagstuk te betrekken. Alle ‘input’ tijdens de Straatberaaddagen wordt door de organisatie verzameld en moet uitmonden in een (landelijke) Klimaatverklaring die – zoals het nu lijkt – op 6 november in Den Haag aan het Kabinet wordt aangeboden.

Warming Up maakt – samen met jou – van de straat een podium voor interactief klimaatberaad

Warming Up heeft deze Straatberaad(mid)dagen al ver voor de zomervakantie tot in de puntjes voorbereid. Voor het welslagen van het evenement echter hebben ze hulp nodig – misschien wel jouw hulp. Voor de provincies Friesland en Groningen – Noord Nederland is vertrekpunt van de eerste edities van Het Grote Straatberaad – worden ‘aanjagers‘ gezocht! Het maakt niet uit of je veel of weinig van het klimaatvraagstuk af weet, of je jong of oud, meer een doener of een prater bent: dit beraad is er volgens hen voor iedereen!

Straatcoaches en -omroepers gezocht!

Als je meedoet, maak je deel uit van en ben je schakel in een cultureel, inhoudelijk en interactief programma met live-optredens van artiesten, inspirerende hulplijnen en video’s, live streams en een interactief klimaatberaad. Wat er van je verwacht wordt kun je lezen in Warming Up’s ‘Oproep Straatcoaches en -omroepers‘.

Aanmelden voor Het Grote Straatberaad

Beeld: Matthea de Jong

Enthousiast geworden om als straatcoach of -omroeper in jouw ‘straat’ aan de gang te gaan? Je kunt je hier opgeven:

Aanmelden voor Het Grote Straatberaad.

Twijfel je nog of je deze rol voor één dag op je wilt nemen, of heb je nog vragen? Stuur dan even een mailtje naar Warming Up: info@wearewarmingup.nl.


(Inschrijven kan tot een dag voor aanvang van het evenement.)

.

Het coronavirus maakt het lastig om met veel mensen tegelijk samen te komen en met elkaar over het klimaat (en andere urgente thema(’s) te kunnen praten. Daarom maakt Warming Up van de straat (geheel coronaproof) een speels podium. Ja, je leest het goed, ‘speels’, het wordt geen ‘saaie bedoening’. Integendeel: er gaat – onder deskundige begeleiding – zelfs gespeeld worden! En kijk niet raar op wanneer er ineens een pratende auto bij je straat, buurt, camping, vriendenclub of sportschool voor komt rijden,

Niet omdat het anders moet, maar of het (ook) anders kan

Het Grote Straatberaad is ontwikkeld door theater- en educatiemaker Karlijn Benthem, die, samen met Anouk Rutten, eigenaar is en deel uitmaakt van Gebied-B, een bureau voor kunsteducatie. Hun werkgebied ligt in de ruimte tussen kunst, publiek en actualiteit. Karlijn nodigt haar publiek graag uit om onbevangen hardop over dingen na te denken en zich daar comfortabel bij te voelen. Ze wil samen met haar publiek, zoals zij dat noemt, ‘mogelijkheidszin‘ creëren om te bedenken, je af te vragen hoe, en óf ‘dingen’ (ook) anders kunnen. Niet omdat het moet, maar of het zóu kunnen.

Karlijn Benthem, YouTube-kanaal Jeugdtheater Hofplein, 29 februari 2019.

‘Warming Up’ wil permanent platform creëren rondom kunst, klimaat en democratie

Warming Up is een initiatief van de Stichting Impact Makers en is een vervolg op de ‘Artistieke Klimaattop‘ die op 13 oktober 2018 plaatsvond als onderdeel van Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa. Een groep kunstenaars deed destijds een oproep aan de politiek om zitting te kunnen nemen aan de zogeheten ‘Klimaattafels‘. Ze schreven daartoe een brief aan Ed Nijpels, toenmalig Voorzitter van die Klimaattafels. Het is dan ook geen toeval dat het eerste Grote Straatberaad in Friesland van start gaat.

Video van Iepen UP – Artistieke Klimaattop, Leeuwarden-Fryslân 2028, 17 oktober 2018.

Warming Up wil mensen samenbrengen en in het hart raken met muziek, verhalen en beelden

Zo’n negen maanden geleden ging het Warming Up-team ‘de straat op’ – in dit geval de Kanaalstraat in Utrecht – om willekeurige mensen aan te spreken en ze te vragen hoe zij vinden dat het met het klimaat gaat:

Warming Up wil mensen samenbrengen en in het hart raken met muziek, verhalen en beelden – om zo het publiek in beweging te brengen. Ze mobiliseert aansprekende film-, theater- en reclamemakers, ontwerpers, vormgevers, wetenschappers en artiesten uit heel Nederland om steeds meer mensen actief te betrekken bij de vragen en veranderopgaven (transities) waar we in de (nabije) toekomst met zijn allen voor staan. De ambitie van het kunst- en cultuurcollectief is om een permanent platform te creëren rondom kunst, klimaat en democratie.

Matthea de Jong bij ‘Spraakmakers’: ‘meningvorming zou meer centraal moeten staan in plaats van meninguiting’

Op vrijdagochtend 7 augustus waren directeur Tolhuistuin en initiatiefnemer-Warming Up Matthea de Jong en cabaretier Patrick Nederkoorn te gast bij Niels Heithuis, presentator van het NPO Radio 1– programma ‘Spraakmakers‘ (KRO/NCRV). De gespreksleider vindt, tijdens zijn introductie van Het Grote Straatberaad van de ‘artistiek maatschappelijke organisatie’ Warming Up, dat het allemaal wel ‘knap ingewikkeld klinkt’, maar gelukkig kan Matthea haarfijn uit de doeken doen wat het culturele collectief allemaal op stapel heeft staan. Patrick, die overigens zelf ook zal bijdragen aan het Warming Up-festival (12 t/m 22 oktober, Tolhuistuin, Amsterdam) door zijn nieuwste voorstelling ‘Hoogtij’ over de stijgende zeespiegel te presenteren, valt haar bij. Kijk en luister hieronder naar de uitzending. ‘Patrick Nederkoorn en Matthea de Jong over de kunst en de klimaatcrisis‘.

Eerste Warming Up-Festival: Tolhuistuin: 12 t/m 22 oktober

Kunst en Landschap Noord Nederland brengt Grote Straatberaaddagen van Fryslân en Groningen in beeld

Kunst en Landschap Noord Nederland gaat beide noordelijke Grote Straatberaaddagen op de voet volgen. In twee aparte blogs brengt het multimediale platform in oprichting alles wat je wilt weten over de voorbereidingen, het verloop en bijzondere momenten van beide dagen, en de ruimschootse media-aandacht (voor, tijdens en na) die dit bijzondere evenement ongetwijfeld zal opleveren.

Klik hieronder op jouw provincie en zie wat er allemaal gebeurt en gebeurde in jouw straat, dorp of stad, of bij dat van de ‘buren’ natuurlijk. Have fun. Maar eerst nog even dit!

Special ‘Kunst en Landschap’ over zeespiegelstijging en klimaatverandering

Kunst en Landschap Noord Nederland, het nieuwe multimediale platform voor verbeelding van (en reflectie op) verandering, gaat – als alles een beetje meezit volgend jaar van start, maar ik ben – als voorproefje, op een bescheiden website – toch alvast maar begonnen. Want de nood is hoog; we are warming up! En het water komt!

HET WATER KOMT, zorgen om de stijging van de ZEESPIEGEL en KLIMAATVERANDERING

Op 29 januari (2020), vlak voor de jaarlijkse herdenking van de Watersnoodramp van 1953 (1 februari), één van de grootste overstromingen uit de geschiedenis van Nederland, kwam Correspondent-journalist en auteur Rutger Bregman met een boodschap aan alle Nederlanders:

,,Beste landgenoot, laat ik de dreiging wat duidelijker beschrijven. Het voortbestaan van Nederland staat op het spel.

Er is een kans dat onze kinderen afscheid moeten nemen van steden als Den Haag en Delft, Rotterdam en Amsterdam, Leiden en Haarlem. Dat zeg ik niet, dat zeggen tal van Nederlandse wetenschappers.“


Rutger Bregman
Rutger Bregman, ‘Het water komt’, YouTube-kanaal De Correspondent, 28 januari 2020.

Het bericht en de videoboodschap luidde een gezamenlijke crossmediale campagne in van De Correspondent en de Nationale Postcode Loterij ter promotie van Bregman’s boek ‘Het water komt‘.

Rutger Bregman’s ‘Het water komt‘ was voor mij aanleiding om voor Kunst en Landschap alvast van start te gaan. Ik volgde vanaf dat moment de media en verzamelde reacties, discussie- en opiniestukken en video’s op het gebied van klimaatverandering, zeespiegelstijging en waterbeheersing. En dat blijf ik doen, het hele jaar door!

Daar kun jij (nu, ook) de vruchten van plukken! Gebruik de ‘stortvloed’ aan informatie van Kunst en Landschap. Doe er je voordeel mee. Maar bovenal: veel plezier tijdens Het Grote Straatberaad in Friesland en Groningen!

Robert Rosendal,
initiatiefnemer Kunst en Landschap Noord Nederland

HET WATER KOMT, zorgen om de stijging van de ZEESPIEGEL en KLIMAATVERANDERING

HET GROTE STRAATBERAAD van FRYSLÂN; een ongewone VERGADERING met gewone mensen over de TOEKOMST van het KLIMAAT

‘Warming Up’ toert door provincie met theatrale volksvergadering: ‘Het Grote Straatberaad van Fryslân

LF 2028 en Leeuwarder Courant partner van Warming Up’s ‘Het Grote Straatberaad van Fryslân’

Naast mede-organisator LF 2028 is de Leeuwarder Courant partner in het project ‘Het Grote Straatberaad van Fryslân‘ van het Warming Up-(marathon)evenement. In de aanloop naar de Friese Straatberaad-dag, publiceerde de krant vanaf 28 juli diverse opiniestukken over het klimaat. Na de 23e augustus gaan ze dieper in op de thema’s die de deelnemers van de verschillende straten op die dag hebben besproken. Uiteindelijk zal dat begin september leiden tot de Eerste Friese Klimaatverklaring, waarin komt te staan wat de inwoners van Friesland (momenteel) belangrijk vinden, waar het gaat om klimaatverandering.

De krant wil hiermee het (na)denken over het klimaat stimuleren door verschillende deskundigen en betrokkenen aan het woord te laten. Lezers konden en kunnen reageren op stellingen die ze twee keer per week in polls voorgelegd kregen. De krant startte met de polls vanaf 5 augustus. Je vindt ze hieronder in a-chronologische volgorde in de rubriek ‘Leeuwarder Courant vraagt jouw mening over klimaatverandering‘. Loop ze allemaal even bij langs en laat ook jouw stem horen! De opiniestukken en artikelen van de Leeuwarder Courant zijn – naast die van andere media – terug te vinden in het media-overzicht (daaronder).

Kunst en Landschap maakt compilatie van eerste editie van Warming Up’s Grote Straatberaad van Fryslân.

Kunst en Landschap maakte voor aanvang van Het Grote Straatberaad van Fryslân een uitgebreide reportage over (de mensen achter) de organisatie, werkwijze en drijfveren van Warming Up. Klik op de link hieronder om er wat in te grasduinen:

HET GROTE STRAATBERAAD; een ongewone VERGADERING met gewone mensen over de TOEKOMST van het KLIMAAT

Zoals daarin beloofd gaat Kunst en Landschap alles rond Het Grote Straatberaad van Fryslân volgen: vanaf de dag zelf tot aan de Eerste Friese Klimaatverklaring. Vanaf het verwerkingsproces van de Warming Up-organisatie(s) tot aan de uiteindelijke (landelijke) Klimaatverklaring die – zoals het nu lijkt – op 6 november in Den Haag aan het Kabinet wordt aangeboden.

Ik ga je via deze pagina op de hoogte houden van alle (Friese) ontwikkelingen de komende weken en houd me zeer aanbevolen voor informatie over relevante gebeurtenissen, spin off en bijzondere momenten, opzienbarend foto- en videomateriaal en alles waarvan jij denkt dat het bijdraagt aan een mooie compilatie van deze eerste editie van Warming Up‘s Grote Straatberaad (adresinfo vind je in de footer van deze pagina). Stay tuned!

Warming Up Festival: 12 t/m 22 oktober in ‘Tolhuistuin’, Amsterdam

O ja, voordat de Klimaatverklaring aan het Kabinet wordt aangeboden vindt van 12 tot en met 22 oktober het (eerste) Warming Up Festival plaats. Tien dagen op rij vindt een spannend programma plaats met live performances, films, installaties, workshops, expo’s, discussies en theatervoorstellingen. Men gaat in gesprek met kunstenaars, politici, journalisten en ondernemers, om te oefenen met verandering, te experimenteren met nieuwe ideeën en om op zoek te gaan naar verbeelding en radicale vergezichten.

Aankondiging Warming Up Festival, Impact Makers, 23 september 2020.

Terugblik op de theatrale volksvergadering ‘Het Grote Straatberaad van Fryslân’: 23 augustus 2020

Terugblik Het Grote Straatberaad van Fryslân, YouTube-Warming Up, 24 augustus 2020.

,,De mega sportieve Warming Up in de doarpstún van Snakkerburen, 1001 verschillende meningen bij de deelnemers van Zuidvliet, en de van Noord naar Zuid schietende deelnemers bij de Bagijnestraat. Wat een enthousiasme!”


Warming Up

,,Gedeputeerde Sietske Poepjes kwam een kijkje nemen en wil nog veel meer van deze straatberaden door de hele provincie.”


Warming Up

Terugblik op de theatrale volksvergadering ‘Het Grote Straatberaad van Groningen’: 30 augustus 2020

Geheel in de geest van Kunst en Landschap – jammer dat Drenthe dit jaar niet meedoet – neem ik hieronder een korte terugblik op van de eerste editie van Het Grote Straatberaad van Groningen dat plaatsvond op zondag 30 augustus. 

Klimaatverklaring van Friesland

Straatberaad Snakkerburen.
Beeld: ©Hoge Noorden/Jacob van Essen

Op 4 september publiceerde de Leeuwarder Courant de Klimaatverklaring van Friesland. Deze werd als volgt ingeleid: ,,Vijftig mensen, in leeftijd variërend van 19 tot 68 jaar, kwamen op 23 augustus 2020 samen om met elkaar in gesprek te gaan over het klimaat. Daarnaast verschenen acht opiniestukken in de Leeuwarder Courant en op lc.nl en acht polls waarop in totaal 7285 keer gestemd is. Dat leidde tot deze verklaring:”

KLIMAATVERKLARING VAN FRIESLAND

31 augustus: lancering ‘Online Omgeving’ van het Het Grote Straatberaad

De dag nadat de beide Straatberaad-dagen van het Noorden hadden plaatsgevonden, 31 augustus 2020, lanceerde Warming Up de Online Omgeving van het Grote Straatberaad. In deze online interactieve infographic vind je de antwoorden, ideeën en Straatverklaringen van alle straten die (tot dan toe) mee hebben gedaan aan Het Grote Straatberaad. In ons geval, de straten van Fryslân en van Groningen.

Na elk Beraad, dat van AmsterdamDen HaagNijmegen en Rotterdam moet op het moment van schrijven nog plaatsvinden, zullen de resultaten van die Beraden worden toegevoegd aan de Online Omgeving. Zo werken straten uit ‘heel’ het land mee aan de eerste (bottom up) Klimaatverklaring van Nederland, die – als het een beetje meezit – op 6 november in Den Haag aan het Kabinet wordt aangeboden.

Je kunt dus tot aan die tijd zo af en toe een kijkje nemen hoe er in straten elders in het land gedacht wordt over klimaatverandering en hoe we ons – ook jij – daaraan kunnen aanpassen (klimaatadaptatie). Veel plezier daarbij …en, ik houd me natuurlijk aanbevolen voor leuke en interessante weetjes, ditjes en datjes, foto’s en video’s en al wat deze pagina kan verheffen tot een echt ‘document’ van de eerste editie van Het Grote Straatberaad van Fryslân. Vinden ze in Groningen vast ook leuk. Treed binnen!

Terugblik Warming Up 2020

,,It’s a wrap! De eerste editie van het Warming Up Festival is een feit, schrijft de Warming Up-organisatie op 25 november op haar website. Door de aangescherpte corona-maatregelen hebben ze  een aantal onderdelen uitgesteld of afgezegd. Erg jammer natuurlijk, maar ze zijn enorm trots op de programma’s die wél doorgingen. Om – met hen, en ondanks alles – een beetje na te genieten van deze toch succesvolle eerste editie van bijna een half jaar Warming Up-activiteiten, kun je een aantal highlights bekijken op: ‘DIT WAS HET WARMING UP FESTIVAL 2020‘.

Uiteraard maakte (mede-)organisator Impact Makers een flitsende aftermovie. Let op! Voordat je die gaat bekijken: Warming Up komt in het nieuwe jaar tijdens – en als onderdeel van – de Klimaatadaptatieweek Groningen bij je terug met Het Digitale Straatberaad, een interactieve volksvergadering over het klimaat van 19 tot en met 23 januari 2021. Je leest er hieronder alles over.

Terugblik Warming Up 2020, Impact Makers, 16 december 2020.

Het ‘Digitale Straatberaad’, een interactieve volksvergadering over het klimaat: 19 t/m 23 januari 2021

Met het Digitale Straatberaad bouwt Warming Up, samen met alle inwoners van de provincie Groningen, verder aan ‘input’ voor de Nationale Klimaatverklaring. Opzet is om deze Verklaring (ruim) voor de verkiezingen van 17 maart aanstaande aan het Kabinet aan te bieden. Wil je meedoen aan dit digitale Straatberaad? Je kunt je hier aanmelden:

IK DOE MEE MET HET DIGITALE STRAATBERAAD!.

Klimaatevenementen 2021

Januari 2021

Het Digitale Straatberaad (Groningen): 19 t/m 23 januari 2021

Digitale Straatberaad Groningen
Vier (digitale) gesprekken over gezondheid, economie, democratie en mobiliteit i.r.t. klimaat, Warming Up, 19, 20, 21 en 23 januari 2021. Samen (met online buren) in gesprek over klimaat-gerelateerde onderwerpen. Een ongewone vergadering voor gewone mensen. Aanmelding v.a. 8 januari 2021

Klimaatadaptatieweek Groningen: 19 t/m 25 januari 2021

Open University on Climate Adaptation – Teaser, Climate Adaptation Groningen, 7 januari 2021.

Klimaatadaptatieweek Groningen: 19 t/m 25 januari 2021

Klimaatadaptatieweek Groningen
Alle (online- en doe-) evenementen tijdens de Klimaatadaptatieweek op een rijtje

Online Klimaattop – 25 januari 2021

Nederland organiseert in januari online klimaattop
H2O-Actueel, 20 mei 2020

November 2021

Klimaattop COP26 Glasgow: 1 tot 12 november 2021

Uitstel van de VN-klimaattop in Glasgow, wat heeft dat voor gevolgen?
De UNFCCC besloot mei 2020 de klimaattop COP26 in het Schotse Glasgow vanwege de coronacrisis met een vol jaar uit te stellen. Medio-2021: tussentijdse klimaattop in Italië. (Ben van Raaij, de Volkskrant, 29 mei 2020)

Leeuwarder Courant vraagt jouw mening over klimaatverandering

Mening over klimaat gevraagd: zelf veranderen of juist niet?
Leeuwarder Courant, 24 augustus 2020


.

Mening over klimaat gevraagd: moet aanpassing aan woning wat opleveren?
Leeuwarder Courant, 23 augustus 2020


.

Mening over klimaatverandering gevraagd: klimaat als les op basisschool?
Leeuwarder Courant, 22 augustus 2020


.

Mening over klimaatverandering gevraagd: korte vluchten, kunnen die nog?
Leeuwarder Courant, 19 augustus 2020


.

Friezen warmen op voor het Grote Straatberaad van Fryslân
Huis aan Huis Leeuwarden, 18 augustus 2020


.

Mening over klimaatverandering gevraagd: meer belasting op water?
Leeuwarder Courant, 15 augustus 2020


.

Mening over klimaatverandering gevraagd: gaan technologie en innovatie de oplossing bieden?
Leeuwarder Courant, 12 augustus 2020


.

Mening over klimaatverandering gevraagd: moet de grondwet worden aangepast?
Leeuwarder Courant, 5 augustus 2020


.

Media-overzicht ‘Het Grote Straatberaad van Fryslân’

Fryske Miljeufederaasje siket klimaatambassadeurs
Omrop Fryslân, 16 december 2020


.

Klimaatdag ‘Hordelopen naar Parijs’; programma en aanmelden
Complete programma online talkshows Klimaatdag, Voortgangsoverleg Klimaatakkoord, 12 oktober 2020 (09:45 – 17:00 uur)

LEES TERUG: OPINIEARTIKELEN IN DE LEEUWARDER COURANT
Warming Up (Website), 6 september 2020


.

HIER IS DE KLIMAATVERKLARING VAN FRIESLAND
Warming Up (Website), 6 september 2020



.

Ligt de sleutel tegen droogte misschien ondergronds?
Franciska de Vries, Leeuwarder Courant, 5 september 2020
.

Krant als podium
Sander Warmerdam, Leeuwarder Courant (Opinie), 5 september 2020


.

Lees hier de Friese klimaatverklaring
Leeuwarder Courant (Extra), 4 september 2020



.

De klimaatopdracht voor de toekomst: we kunnen grote veranderingen bereiken met individuele gedragsverandering
Gerrit Hiemstra, Leeuwarder Courant (Opinie), 2 september 2020
.

Opinie: Ook u moet aan de slag met het klimaat
Gerrit Hiemstra, Dagblad van het Noorden, 2 september 2020


.

BEKIJK NU DE RESULTATEN VAN HET GROTE STRAATBERAAD
Warming Up (website), 31 augustus 2020

.

ARTISTIEKE REPAIR SHOP
Fries Museum i.s.m Warming Up, 28 augustus 2020 (Aankondiging evenement 29 augustus t/m 19 september)

.

Huishoudens in Friesland zijn volgens Vattenfall de meest duurzame van Nederland (en hier vind je de meeste zonnepanelen)
René Smid, Leeuwarder Courant, 27 augustus 2020

.

Stijging in verkoop aantal cv-ketels
Leeuwarder Courant, 26 augustus 2020



.

Hoe Leeuwarden bouwt aan een klimaatbestendige stad
Linda Zeggelaar, Leeuwarder Courant, 26 augustus 2020


.

Straatberaad brengt groene ideeën achter de bestuursgevels
Wouter Hoving, Friesch Dagblad, 24 augustus 2020


.

In het klein nadenken over grote uitdagingen zoals klimaatverandering
Omrop Fryslân, 23 augustus 2020
(Incl. video-fragment: interview met diverse bewoners)

.

Nadenken over klimaatverandering tijdens het Grote Straatberaad: ‘We kunnen er beter op straatniveau over praten dan in Den Haag’
Patrick van ’t Haar, Leeuwarder Courant, 23 augustus 2020

.

Samen praten over klimaatverandering in het ‘Grote Straatberaad’
Omrop Fryslân, 22 augustus 2020
(Incl. radiofragment: interview met Matthea de Jong, initiatiefnemer ‘Warming Up’)

De opleving en herwaardering van de middelgrote provinciestad
Floor Milikowski, Leeuwarder Courant, 22 augustus 2020


.

Opinie: Provincie verbreekt fossielvrije belofte
Tsjeard Hofstra, Friesch Dagblad, 20 augustus 2020



.

Bepaal mee over het klimaat tijdens het Grote Straatberaad
Henk Rigter, Suksawat, 18 augustus 2020

.

Dijkgraaf Wetterskip: ‘Sleutel hoofd bieden aan klimaatverandering ligt bij inwoners’
Luzette Kroon, Leeuwarder Courant, 15 augustus 2020


.

Friese straten bespreken klimaat met theatrale omlijsting
Leeuwarder Courant, Tytsjerksteradiel, 15 augustus 2020


.

Friese straten bespreken klimaat met theatrale omlijsting
Drachtster Courant, 15 augustus 2020


.

Friezen warmen op voor het Grote Straatberaad van Fryslân
Franeker Courant, 14 augustus 2020


.

Friezen praten mee over klimaat
Tim Fierant, Leeuwarder Courant, 13 juli 2020



.

Het aanpakken van de klimaatcrisis gaat iedereen aan
Theo Klein, Friesch Dagblad, 13 augustus 2020



.

Groot (Fries) Straatberaad op 23 augustus
RondOm Vandaag Leeuwarden, 13 augustus 2020



.

Hoe de landbouw kan zorgen voor een groen en goed gevoed continent
Hidde Boersma, Leeuwarder Courant (Opinie), 12 augustus 2020

.

‘Maak samen werk van duurzame toekomst, want de koplopers zullen succesvol zijn’
John Vernooij, Leeuwarder Courant (Opinie), 8 augustus 2020

.

Burgers en politici: vertrouw elkaar
Eva Rovers, Leeuwarder Courant (Opinie), 5 augustus 2020


.

Wonen in een gebied met natuurlijke uitdagingen vergt denken over oplossingen, zegt Tresoar-directeur Bert Looper
Bert Looper, Leeuwarder Courant (Opinie), 1 augustus 2020.
.

Het Grote Straatberaad van Fryslân
Actief Online, 1 augustus 2020



.

Straatomroepers gezocht voor klimaatberaad in Friese straten
Sander Warmerdam, Leeuwarder Courant, 28 juli 2020


.

Hulp gezocht voor Het Grote Straatberaad
Astrid Koops-Tippersma, Ús Koöperaasje, 14 juli 2020


.

Friezen warmen op voor het Grote Straatberaad van Fryslân
Homepage ‘website wijnaldum’

.

HET GROTE STRAATBERAAD VAN FRYSLÂN
Vonketon



.

Grote Straatberaad nodigt uit tot gesprek over duurzame toekomst in jouw omgeving
Fossylvrij Fryslân



.

Je gaat hier terug naar het hoofdartikel over de Grote Straatberaden van Fryslân en Groningen. Je kunt ook op de illustratie hieronder klikken:

HET GROTE STRAATBERAAD van GRONINGEN; een ongewone VERGADERING met gewone mensen over de TOEKOMST van het KLIMAAT

‘Warming Up’ toert door provincie met theatrale volksvergadering: ‘Het Grote Straatberaad van Groningen’

Op zondag 30 augustus organiseert Warming UpHet Grote Straatberaad van Groningen‘, een theatrale volksvergadering over het klimaat, in samenwerking met Klimaatadaptatie Groningen, de gemeente Groningen en SPOT-Groningen (De Oosterpoort).

Gedeputeerde-Klimaat Nienke Homan en klimaatgezant Marcel Beukeboom komen op bezoek in een paar willekeurige straten in de provincie Groningen. Denker des Vaderlands Daan Roovers is deze dag beschikbaar als online hulplijn en er zijn muzikale optredens van Swinder en het Broken Brass Ensemble

Klimaatadaptatie Groningen is geïnitieerd door het Akkoord van Groningen en het Global Center on Adaptation – op hun beurt weer in samenwerking met het Nationaal Programma Groningen. Een mond vol, dat je het maar even weet!

Kunst en Landschap maakt compilatie van eerste editie van Warming Up’s Grote Straatberaad van Groningen.

Kunst en Landschap maakte voor aanvang van Het Grote Straatberaad van Groningen een uitgebreide reportage over (de mensen achter) de organisatie, werkwijze en drijfveren van Warming Up. Klik op de link hieronder om er wat in te grasduinen:

HET GROTE STRAATBERAAD; een ongewone VERGADERING met gewone mensen over de TOEKOMST van het KLIMAAT

Zoals daarin beloofd, gaat Kunst en Landschap alles rond Het Grote Straatberaad van Groningen volgen: vanaf de dag zelf tot aan de Eerste Groningse Klimaatverklaring. Vanaf het verwerkingsproces van de Warming Up-organisatie(s) tot aan de uiteindelijke (landelijke) Klimaatverklaring, die na het evenement aan het Kabinet wordt aangeboden..

Ik ga je via deze pagina op de hoogte houden van alle (Groningse) ontwikkelingen de komende weken en maanden, en houd me zeer aanbevolen voor informatie over relevante gebeurtenissen, spin off en bijzondere momenten, opzienbarend foto- en videomateriaal en alles waarvan jij denkt dat het bijdraagt aan een mooie compilatie van deze eerste editie van Warming Up’s Grote Straatberaad (adresinfo vind je in de footer van deze pagina). Stay tuned!

Om alvast een beetje in de stemming te komen neem ik hieronder een korte terugblik op van de eerste editie van Het Grote Straatberaad van Fryslân dat zondag 23 augustus plaatsvond. Verder heb ik alle berichtgeving (tot nu toe) over het Groningse Straatberaad en relevante artikelen die je kunnen helpen bij de discussie over het klimaat opgenomen in het ‘Media-overzicht ‘Het Grote Straatberaad van Groningen‘/ Klimaatadaptatieweek Groningen’. Doe er je voordeel mee. Heel veel plezier op zondag 30 augustus. Aantreden: 13:00 uur!

Warming Up Festival: 12 t/m 22 oktober in ‘Tolhuistuin’, Amsterdam

O ja, voordat de Klimaatverklaring aan het Kabinet wordt aangeboden vindt van 12 tot en met 22 oktober het (eerste) Warming Up Festival plaats. Tien dagen op rij vindt een spannend programma plaats met live performances, films, installaties, workshops, expo’s, discussies en theatervoorstellingen. Men gaat in gesprek met kunstenaars, politici, journalisten en ondernemers, om te oefenen met verandering, te experimenteren met nieuwe ideeën en om op zoek te gaan naar verbeelding en radicale vergezichten.

Na Het Grote Straatberaad van Groningen en het Warming Up Festival kom ik (op deze pagina!) bij je terug; natuurlijk voor de Klimaatverklaring, maar ook omdat volgend jaar, van 19 tot en met 25 januari, de (internationale) Klimaatadaptatieweek Groningen plaatsvindt. Tijdens die week organiseert Warming Up opnieuw een Straatberaad: Het Digitale Straatberaad Groningen, een interactieve volksvergadering over het klimaat voor en door Groningers.

Robert Rosendal, initiatiefnemer Kunst en Landschap Noord Nederland.

Aankondiging Warming Up Festival, Impact Makers, 23 september 2020.

Terugblik op de theatrale volksvergadering ‘Het Grote Straatberaad van Fryslân’: 23 augustus 2020

Terugblik Het Grote Straatberaad van Fryslân, YouTube-Warming Up, 24 augustus 2020.

Terugblik op de theatrale volksvergadering ‘Het Grote Straatberaad van Groningen’: 30 augustus 2020

Groninger Straatberaadbeelden

,,Afgelopen zondag was Het Grote Straatberaad van Groningen! Van de Suikerlaan tot de Radijsstraat, van de Singels tot de Tuinstraat, van Stad tot in Hornhuizen gingen buurtbewoners in beraad over het klimaat.”


Warming Up

.

,,Hier zie je op drie foto’s hoe de straten zich samen weren tegen het veranderende klimaat: met paraplu’s, touwen, een scootmobiel, mondkapjes, of gewoon met een hand boven het hoofd.”


Warming Up

,,Ook leerlingen van het Ubbo Emmius speelden mee. Straatcoach Niek stelde voor om klimaatvoorlichting op scholen verplicht te stellen, want over het klimaat leren ze nu bijna niets.”


Warming Up

31 augustus: lancering ‘Online Omgeving’ van het Het Grote Straatberaad

De dag nadat de beide Straatberaad-dagen van het Noorden hadden plaatsgevonden, 31 augustus 2020, lanceerde Warming Up de Online Omgeving van het Grote Straatberaad. In deze online interactieve infographic vind je de antwoorden, ideeën en Straatverklaringen van alle straten die (tot dan toe) mee hebben gedaan aan Het Grote Straatberaad. In ons geval, de straten van Fryslân en van Groningen.

Na elk Beraad, dat van AmsterdamDen HaagNijmegen en Rotterdam moet op het moment van schrijven nog plaatsvinden, zullen de resultaten van die Beraden worden toegevoegd aan de Online Omgeving. Zo werken straten uit ‘heel’ het land mee aan de eerste (bottom up) Klimaatverklaring van Nederland, die – als het een beetje meezit – op 6 november in Den Haag aan het Kabinet wordt aangeboden. Of dat gaat lukken, is Corona-gezien zeer de vraag.

Je kunt, als ook de andere steden aan de beurt zijn geweest, zo af en toe een kijkje nemen hoe er in straten elders in het land gedacht wordt over klimaatverandering en hoe we ons – ook jij – daaraan kunnen aanpassen (klimaatadaptatie). Veel plezier daarbij …en, ik houd me natuurlijk aanbevolen voor leuke en interessante weetjes, ditjes en datjes, foto’s en video’s en al wat deze pagina kan verheffen tot een echt ‘document’ van de eerste editie van Het Grote Straatberaad van Groningen. Vinden ze in Friesland vast ook leuk. Treed binnen!

Terugblik Warming Up 2020

,,It’s a wrap! De eerste editie van het Warming Up Festival is een feit, schrijft de Warming Up-organisatie op 25 november op haar website. Door de aangescherpte corona-maatregelen hebben ze  een aantal onderdelen uitgesteld of afgezegd. Erg jammer natuurlijk, maar ze zijn enorm trots op de programma’s die wél doorgingen. Om – met hen, en ondanks alles – een beetje na te genieten van deze toch succesvolle eerste editie van bijna een half jaar Warming Up-activiteiten, kun je een aantal highlights bekijken op: ‘DIT WAS HET WARMING UP FESTIVAL 2020‘.

Uiteraard maakte (mede-)organisator Impact Makers een flitsende aftermovie. Let op! Voordat je die gaat bekijken: Warming Up komt in het nieuwe jaar tijdens – en als onderdeel van – de Klimaatadaptatieweek Groningen bij je terug met Het Digitale Straatberaad, een interactieve volksvergadering over het klimaat van 19 tot en met 23 januari 2021. Je leest er hieronder alles over.

Terugblik Warming Up 2020, Impact Makers, 16 december 2020.

Het ‘Digitale Straatberaad’, een interactieve volksvergadering over het klimaat: 19 t/m 23 januari 2021

Met het Digitale Straatberaad bouwt Warming Up, samen met alle inwoners van de provincie Groningen, verder aan ‘input’ voor de Nationale Klimaatverklaring. Opzet is om deze Verklaring (ruim) voor de verkiezingen van 17 maart aanstaande aan het Kabinet aan te bieden. Wil je meedoen aan dit Groninger digitale Straatberaad? Je kunt je hier aanmelden: IK DOE MEE MET HET DIGITALE STRAATBERAAD!.

Rechtstreeks naar de interactieve omgeving van het Digitale Straatberaad tijdens de Klimaatadaptatieweek Groningen

Ook als je je niet hebt aangemeld kun je natuurlijk meedoen met Het Digitale Straatberaad. Klik op onderstaande illustratie om rechtstreeks naar het online portal van de Klimaatadaptatieweek Groningen te gaan. Je vliegt er als een bij naar binnen, maar voor je dat doet: volg aandachtig de instructies en oefen vooraf wat met en binnen deze prachtige interactieve omgeving. De eerste live stream start op dinsdag 19 januari om acht uur ’s avonds (tijdstip gewijzigd!, red.) en duurt een uurtje. Heel veel plezier.

Still startpagina Klimaatadaptatieweek Groningen

Klimaatevenementen 2021

Januari 2021

Klimaatadaptatieweek Groningen: 19 t/m 25 januari 2021

Klimaatadaptatieweek Groningen
Alle (online- en doe-) evenementen tijdens de Klimaatadaptatieweek op een rijtje

Het Digitale Straatberaad (Groningen): 19 t/m 23 januari 2021

Digitale Straatberaad Groningen
Vier (digitale) gesprekken over gezondheid, economie, democratie en mobiliteit i.r.t. klimaat, Warming Up, 19, 20, 21 en 23 januari 2021. Samen (met online buren) in gesprek over klimaat-gerelateerde onderwerpen. Een ongewone vergadering voor gewone mensen. Aanmelding v.a. 8 januari 2021

Klimaatadaptatieweek Groningen: 19 t/m 25 januari 2021

Open University on Climate Adaptation – Teaser, Climate Adaptation Groningen, 7 januari 2021.

Online Klimaattop – 25 januari 2021

Nederland organiseert in januari online klimaattop
H2O-Actueel, 20 mei 2020



.

November 2021

Klimaattop COP26 Glasgow: 1 tot 12 november 2021

Uitstel van de VN-klimaattop in Glasgow, wat heeft dat voor gevolgen?
De UNFCCC besloot mei 2020 de klimaattop COP26 in het Schotse Glasgow vanwege de coronacrisis met een vol jaar uit te stellen. Medio-2021: tussentijdse klimaattop in Italië. (Ben van Raaij, de Volkskrant, 29 mei 2020)

Media-overzicht ‘Het Grote Straatberaad’ van Groningen / Klimaatadaptatieweek Groningen

Januari 2021

YfCA klimaatambassadeurs, Climate Adaptation Groningen, 23 januari 2021.

ONTWERPERS AAN ZET BIJ KLIMAATADAPTATIE
Act & Adapt, Klimaatadaptatie Groningen, 22 januari 2021



.

GRONINGEN DEELT INSPIRATIE, KENNIS EN OPLOSSINGEN OVER KLIMAATADAPTATIE IN EEN WEEK VOL VIRTUELE INTERNATIONALE EVENTS
Act & Adapt, Klimaatadaptatie Groningen, 18 januari 2021

AANPAKKEN & AANPASSEN #9 – Colin en de invloed van klimaatverandering op de Wadden, Climate Adaptation Groningen, 18 januari 2021.
TRAILER – Groene Golven – Docu Klimaatadaptatie Groningen, Climate Adaptation Groningen, 15 januari 2021.
Arjen Robben & Climate Adaptation Week Groningen – PROMO (ENG), Climate Adaptation Groningen, 12 januari 2021.
Teaser virtual Groningen – Climate Adaptation Week Groningen, Climate Adaptation Groningen, 12 januari 2021.

INTERNATIONAAL VOETBALLER ARJEN ROBBEN ONDERSTREEPT BELANG VAN KLIMAATADAPTATIE
Act & Adapt, Klimaatadaptatie Groningen, 12 januari 2021


.

Jongeren van over de hele wereld komen 22 januari online samen in Groningen om te praten over ons klimaat
GIC, Groninger Internet Courant, 8 januari 2021
.

MELD JE AAN VOOR HET DIGITALE STRAATBERAAD!
Warming Up, 7 januari 2021


.

Jongeren van over de hele wereld komen 22 januari online samen in Groningen om te praten over ons klimaat
Act & Adapt, Klimaatadaptatie Groningen, 7 januari 2021


.

Open University on Climate Adaptation – Teaser, Climate Adaptation Groningen, 7 januari 2021.

Ontmoet onze klimaatbloggers
Vera Santing, Loes van Dam, Tijdschrift Noorderbreedte (Aanpassen of Verzuipen), 7 januari 2021





.

Fundamenteel andere oplossingen
Jesse Akkerman, Tijdschrift Noorderbreedte (Aanpassen of Verzuipen), 6 januari 2021





.

WIJ ALS JONGEREN ZIJN DE VERANDERAARS VAN DE TOEKOMST
Act & Adapt, Klimaatadaptatie Groningen, 5 januari 2021


.

WAAA seminar: ‘On the way to the Wadden Adaptation Action Agenda’ (Aankondiging Online seminar, 4 januari 2021) Programma naar een Rijke Waddenzee, Rijkswaterstaat, Provincie Groningen, Provincie Friesland, Eems Dollard-2050, Investeringskader Waddengebied, Waterschap Noorderzijlvest: 20 jan. 2021 14:00-16:30 uur)

December 2020