‘Joop heeft ons geleerd om met nieuwe ogen naar ons prachtige landschap te kijken’
‘Als je niet bang bent voor je dromen, dan zijn ze niet groot genoeg’
Honderden bomen in Leeuwarden komen in beweging, LEO Middelsé, 3 mei 2022.
Het stationsplein in Leeuwarden kleurt groen. Bekijk hier het wandelende bos ‘Bosk’ vanuit de lucht, Leeuwarder Courant, 9 mei 2022.
Een eerbetoon aan Joop Mulder (1953-2021), Bosk (Facebook), 10 mei 2022.
‘De Streken’, een iconisch werk van landschapskunstenaar Marc van Vliet krijgt blijvende plek aan de Waddenkust
Een van de kunstenaars waar Joop een nauwe band mee had, is Marc van Vliet (Theater Tuig). Joop gaf vanaf 1999 ruim baan aan alle nieuwe projecten van Theater Tuig, die daarmee sterk bijgedragen hebben aan het karakter van het Oerol-festival. In de artistieke uitwisseling tussen Marc en Joop vonden zij elkaar in hun liefde voor het landschap. In 2015 ontwikkelde Marc geïnspireerd door de gesprekken met Joop, het werk De Streken: een getijdenobject, windroos en ontmoetingsplaats.
,,Monumentaal eerbetoon aan de oude Oeroegoeroe Joop Mulder, een kinetisch houten platform in de Waddenzee bij Oosterend.”
Begin juni 2023 staat ie er weer!
Om problemen – met het stormseizoen op komst – te voorkomen werd in september 2022 het getijdenkunstwerk ‘De Streken‘ van Marc van Vliet gedemonteerd. Juni volgend jaar staat ie er weer. Ook voor Joop! – op het YouTube-kanaal van Kunst en Landschap. Abonneren mag.
De Streken worden weer afgebroken. (eerbetoon aan Joop Mulder), Gromet, 14 september 2022.
Documentaire ‘Oerol Door de ogen van…’ – Terschellingers vertellen hun verhaal
Ter gelegenheid van het 45-jarig jubileum van Oerol werden voor het project Eilanders Vertellen door Oerol samen met Terschelling TV herinneringen van Terschellingers aan de beginjaren van het festival verzameld. In Oerol: door de ogen van… komen deze verhalen samen met bijzonder archiefmateriaal en beelden van nu. “De documentaire laat zien hoe Oerol en Terschelling al in de eerste decennia onlosmakelijk met elkaar verweven raakten, vooral dankzij een groep eilanders die het festival vanaf het begin omarmden.”
Wie verder wil kijken, kan ook de 21 afzonderlijke filmportretten uit Eilanders Vertellen bekijken. Sinds 1 juni 2026 staan deze interviews online op de website van Erfgoed Terschelling en geven ze ieder een eigen inkijk in de geschiedenis van Oerol, verteld door een aantal van de mensen die het festival van dichtbij hebben meegemaakt. Het streven van Oerol is om in de toekomst meer verhalen vast te leggen van eilanders, bezoekers, vrijwilligers en makers die een belangrijke rol hebben gespeeld in de geschiedenis van het kunst- en landschapstheaterfestival.
Oerol Door de ogen van…Terschellingers vertellen hun verhaal, Terschelling TV, 30 juni 2026.
Kunstwerk De Streken na acht seizoenen definitief afgebroken: “Het is klaar”
Kunstwerk de Streken na acht seizoenen definitief afgebroken, Waddenomroep, 7 september 2026.
Afspeellijst met video’s op het YouTube-kanaal van Kunst en Landschap Noord-Nederland
Alle in deze mini-special opgenomen video’s zijn terug te kijken via een speciale ‘In memoriam Joop Mulder (RIP 10-01-’21)‘-afspeellijst op het YouTube-kanaal van het multimediale transitieplatform Kunst en Landschap Noord-Nederland (abonneren mag).
Maandagmiddag 16 september toog ik naar Friesland om getuige te zijn van de installatie van ‘De Dunne Dame‘, beeld van de Drachtster kunstenaar Jan Ketelaar, op de dijk van het krimpdorpHolwerd in de gemeente Noardeast-Fryslân.
Wanneer je Jan Ketelaar zegt, zeg je Joop Mulder (RIP 10-01-’21, red.). Zeg je Joop Mulder, dan zeg je Oerol – hij was immers bedenker. oprichter en gangmaker van het Terschellinger landschapstheaterfestival. Na een aantal experimenten op en tijdens (zijn laatste periode van) dit (inter)nationale evenement – waar hij zo’n 35 jaar de scepter zwaaide – besloot Mulder nieuwe wegen in te slaan – Sense of Place was geboren! ‘Wachten op Hoog Water’ van Jan Ketelaar werd het eerste project van deze nieuwbakken organisatie.
Sense of Place – Teaser. Joop Mulder vertelt in vogelvlucht over de projecten van Sense of Place, Kunst en Landschap, 20 september 2019.
‘Holwerd aan Zee’ en ‘Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa 2018’
Dat ‘Wachten op Hoog Water’ gerealiseerd is in Holwerd is geen toeval. De innige verstrengeling van Ketelaar en Mulder reikt verder dan die met Sense of Place. Holwerd aan Zee en Leeuwarden-Friesland Culturele Hoofdstad van Europa 2018 (LF-2018) zijn nauw in de plannen van beide heren betrokken. Ik geef hieronder een korte impressie van beide projecten om je een indruk te geven van deze Friese organisaties die op hun beurt ook weer nauw met elkaar verbonden zijn.
In een later stadium – dat zal niet lang op zich laten wachten, zo schat ik in – bericht ik je er afzonderlijk over. LF-2018 heeft zijn (legacy-)pijlen inmiddels gericht op 2028, en voor Holwerd aan Zee bestaat grote (internationale) belangstelling. We gaan er zeker de komende jaren meer van horen.
Holwerd aan Zee
Holwerd aan Zee, Kunst en Landschap, 2 februari 2019.
Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa 2018
LF-2018 Aftermovie, Leeuwarden-Fryslân 2028, 25 november 2018.
LF2018 Animatie Resultaten NL, Leeuwarden-Fryslân 2028, 14 maart 2019.
Voorbereidingen en crowdfundingactie ‘Wachten op Hoog Water’
Al in 2010 begon Ketelaar aan zijn tijdrovende project: twee gelaste, metalen vrouwbeelden van vijf meter hoog. Eerst op eigen houtje, de laatste jaren in samenwerking met Sense of Place. ,,Tien jaar heb ik er aan gewerkt, waarvan de laatste zes fulltime”, vertelde Ketelaar eerder aan het Friesch Dagblad, waarin in aanloop naar de installatie een groot artikel over zijn loopbaan en projecten verscheen.
,,Vooral ’s nachts riepen de dames me steeds. Voor het eerst in heel lange tijd slaap ik nu weer uit.”
Jan Ketelaar
Sense of Place – Wachten op Hoog Water – Iets achterlaten, Kunst en Landschap, 23 september 2019.
GPTV: Uit de KUNST met Jan Ketelaar, wachten op hoogwater, GPTV, 24 september 2015.
GPTV: Jan Ketelaar over LWD2018, GPTV, 22 juli 2016.
December 2018: eerste beeld op dijk Holwerd geïnstalleerd
In de laatste maand van het Friese succesjaar 2018 (net op tijd dus, red.) werd in het kader van – in de eerste plaats Sense of Place, maar natuurlijk ook Holwerd aan Zee en LF-2018 – het eerste beeld, De Volle Dame, van Wachten op Hoog Water door het vakkundige Mannen van Staal geplaatst. Knap staaltje werk, zeg maar.
Omrop Fryslân was er bij die dag, 6 december 2018 – Simone Scheffer deed verslag in beeld en geluid. Voor een tweetal videoreportages en drie radiofragmenten met interviews met betrokkenen klik je hier.
Ook foto- en videograaf Maurice Hamming, die Ketelaar voor het eerst in 2011 ontmoette, was ter plekke. Zijn reportage(s) kun je hieronder bekijken.
[VLOG] Kunstwerk Jan Ketelaar geplaatst op dijk, Maurice Hamming, 7 december 2018.
Documentaire potzenmaker Jan Ketelaar (2011)
2018 was ook het jaar dat Hamming zijn studie BA-Communicatie aan de Hanzehogeschool in Groningen afrondde. Hij maakte voor een stageproject in 2011 – ik memoreerde dat zo-even, zeven jaar eerder dus – een documentaire over Ketelaar’s Wachten op Hoog Water. Neem er even de tijd voor, pak een kopje koffie, en geniet van bijna een half uur Ketelaar.
Jan Ketelaar – Wachten op Hoogwater (Documentaire, 2011), Maurice Hamming, 2 november 2016.
In deze documentaire legt Ketelaar o.a. uit waarom hij zichzelf ‘potzenmaker‘ noemt. Dat doet hij ook op zijn website: Potzenmakerij Ketelaar!
‘Wachten op Hoog Water’, ‘vrijheidsbeeld van Holwerd’ compleet!
Wachten op Hoog Water is na zo’n tien jaar ‘prutsen’, bedelen en lobbyen een feit, ze staan! Nee, het staat!
Gert Kracht postte in zijn serie ‘Above’ drone-videobeelden van Wachten op Hoog Water op Facebook en YouTube. Vooraf vroeg hij Ketelaar om toestemming en of hij een gedicht voor de dames had. Het antwoord laat zich raden – Kracht monteerde het in.
Hoog bezoek en een gedicht voor de Dames
ABOVE #36 – Hoog bezoek, Gert Kracht, 20 september 2019.
Reportage Leeuwarder Courant
Klik op de onderstaande foto van een triomferende Ketelaar voor een uitgebreide video-reportage van Asing Walthaus (Leeuwarder Courant) over de dag van installatie van De Dunne Dame.
Tweede dame van kunstwerk Jan Ketelaar geplaatst op dijk bij Holwerd, Aktief Plus, 18 september 2019.
Vrolijke aftermovie Sense of Place
Een paar dagen nadat De Dunne Dame naast haar volle vriendin werd geïnstalleerd kwam Sense of Place met een opgetogen aftermovie waar de vrolijkheid van afspatte. Uiteraard met glansrollen voor kunstenaar Jan Ketelaar en Sense of Place-oprichter Joop Mulder, de mannen die jarenlang onverstoorbaar hebben gewerkt aan het megaproject Wachten op Hoog Water. Ze zijn zichtbaar trots op het eindresultaat.
Advies van de maker van video, Jonathan Doornenbal: ,,Geluid aan voor instant vrolijkheid!”
Sense of Place – Plaatsing wachten op hoog water Jan ketelaar v3, Sense of Place, 23 september 2019.
Joop Mulder: “Zie je wel…, gewoon even door blijven zetten. Niet denken dat het niet lukt. Want dan kom je nergens.”
Keunstwurk fan Jan Ketelaar stiet te plak op de dyk by Holwert, Omrop Fryslân, 6 december 2018.
Waddenkunst, twee metalen vrouwen
Facebook-bericht Geert Pruiksma, 22 september 2025.
Kunsthistoricus Geert Pruiksma deed voor het KRO-NCRV-tv-programma BinnensteBuiten op 22 september 2025 Holwerd aan en maakte een reportage over ‘een hoog beeld van twee vrouwen die de zon aanbidden. Of reiken ze naar elkaars handen?’
Sinds medio 2023 gaat Rinke met zijn YouTubeprogramma ‘Met Rinke Op Pad‘ in gesprek ‘met bijzondere mensen met interessante verhalen’. In oktober 2025 bezoekt Rinke kunstenaar Jan Ketelaar. Uiteraard neem ik de video op zijn YouTube-kanaal op in de afspeellijst van Wachten op Hoog Water van het YouTube-kanaal van Kunst en Landschap, maar, om de drijfveren van Rinke te achterhalen, plaats ik hieronder zijn Facebookbericht.
Afspeellijst ‘Wachten op Hoog Water’ op het YouTube-kanaal van Kunst en Landschap Noord Nederland
Wachten op Hoog Water van Jan Ketelaar is een van de eerste specials van Kunst en Landschap Noord Nederland. Het multimediale transitieplatform in oprichting, dat in 2019 van start ging, houdt op haar YouTube-kanaal (de voortgang van) dit soort prachtige (kunst)projecten in speciale afspeellijsten bij. Uiteraard verwelkomen we je graag als abonnee. Treed binnen in de afspeellijst: ‘Wachten op Hoog Water’ – Jan Ketelaar / Sense of Place.
Nawoord Sense of Place
“De voltooiing van Wachten op Hoog Water geeft Sense of Place veel energie en frisse moed voor de landschapsprojecten die nog op stapel staan. De komende tijd ligt de focus op het vervolg van ‘Bildtstars en Eigenheimers‘, de uitkijktoren ‘Camera Batavia‘ van Arjen Boerstra en het getijdenobject ‘De Streken‘ van Marc van Vliet.”
