Na Friesland oefent nu ook Drenthe met de toekomst. Slaapt Groningen?

Op 6 december 2018 lanceerde het College van Rijksadviseurs ‘Panorama Nederland’. Friesland was er in mei 2019 als de kippen bij, Drenthe oefent vanaf 24 september met de toekomst, maar wat doet Groningen?

De verbeelding aan zet, het verlangen als motor

Nederland staat op dit moment voor een aantal complexe vraagstukken. De klimaatverandering, de vergrijzende samenleving, de overstap naar hernieuwbare energie, het nijpende tekort aan woningen, de stikstofproblematiek en de harde grenzen in de landbouw waar we tegen aanlopen. Stuk voor stuk opgaven waarvan we allemaal de gevolgen zullen ervaren, in ons landschap en in onze levensstijl.

Panorama Drenthe, oefenen met de toekomst

Van donderdag 26 t/m vrijdag 27 september en van donderdag 10 t/m dinsdag 15 oktober komt Panorama Nederland naar respectievelijk Emmen en Assen. Onder de titel ‘Panorama Drenthe: oefenen met de toekomst’ wordt rondom het Panorama Nederland een programma georganiseerd met excursies en gesprekken over de verschillende opgaven voor Drenthe.

Netwerkcafé Panorama Drenthe

Op 24 september vond de aftrap van Panorama Drenthe plaats in het Provinciehuis aan de Westerbrink 1 in Assen. Gedurende anderhalf uur werd aan de hand van vier thema’s de toekomst van Nederland besproken:

Panorama-thema’s

  • Water verbindt ons
  • Nieuwe Energie
  • Een Rijk Boerenland
  • Meer tijd voor elkaar

Ik was die middag helaas verhinderd en kon afspraken niet verzetten. Gelukkig was Serge Vinkenvleugel, reporter van RTV-Drenthe, wel ter plekke. Hij maakte een uitgebreide reportage van het openingsprogramma van Panorama Drenthe dat om 15.30 uur met Rijksbouwmeester Floris Alkemade van start ging.
De bijdrage (met een tweetal video’s) geeft je een prachtige indruk van wat je tijdens dit evenement kunt verwachten, inclusief een rondblik door het hele Panorama Nederland 2050. Je vindt het artikel onder de welluidende kop ‘Ga nadenken om onze leef- en milieuproblemen op te lossen zonder het landschap verder aan te tastenhier.

Let op het landschap!

Alkemade had aan het eind van de middag in het Provinciehuis in Assen één eis bij het vinden van oplossingen voor alle aan de orde gestelde problemen:

Doe het zo dat je het landschap niet verder verpest maar dat het juist aan kwaliteit wint!

Natuur en Milieufederatie Drenthe nauw betrokken

Remco Mur van de Natuur en Milieufederatie is nauw betrokken bij de organisatie van Panorama Drenthe:

“De landelijke aanpak van de Rijksbouwmeesters met Panorama Nederland spreekt ons aan. De thema’s daarvan zijn ook voor onze provincie actueel en relevant. Bovendien staat niet alleen de efficiëntie van het gebruik van ruimte, maar ook de kwaliteit ervan voor inwoners centraal. Daar willen we mee verder, samen met inwoners, diverse organisaties en overheden. Daarom organiseren wij ook een aantal bijeenkomsten.”

Met het (schilderij) ‘Panorama Mesdag’ als inspiratiebron, wordt in het Panorama Drenthe een toekomstig beeld van Nederland geschetst. Ben je benieuwd hoe Nederland – Drenthe in het bijzonder – eruit zou kunnen zien in de toekomst? Luister en praat dan mee op een van bovengenoemde data met een medewerker van het College van Rijksadviseurs, Tertius Hanekamp.

Wat doet Groningen?

Geen idee! Op de website van het College van Rijksadviseurs wordt vanaf het begin van dit jaar nauwkeurig bijgehouden welke plaatsen of evenementen zich bij hen voor het rondreizende project aangemeld hebben. Tot nu toe heb ik daar ‘Groningen’, in welke hoedanigheid dan ook, niet voorbij zien komen.

Uitgelezen kans voor Forum Groningen!

Forum Groningen opent 29 november haar deuren. Foto: Rick van der Velde.

Het Groninger Forum, dat zich onlangs omdoopte tot ‘Forum Groningen’, krijgt hiermee een uitgelezen kans om daar – het zou mooi zijn als ze daar dit jaar nog in slagen – verandering in aan te brengen. Bij deze roep ik hen daartoe op. Het zou fantastisch zijn wanneer dit voor 29 november, de dag dat Forum Groningen geopend wordt, gerealiseerd wordt.

Repetities muziektheaterspektakel Mammoet van start

De meteorologische zomer ging met Midzomerse temperaturen van start. Op zaterdag 1 juni 2019 mochten 46 ensembleleden – ik was een van de gelukkigen – na drie auditieronden aantreden voor hun eerste repetitie voor het muziektheaterspektakel Mammoet, die plaatsvond in en om het Aziëhuis van de voormalige Dierentuin Emmen, dat momenteel dienst doet als theaterschool en productiehuis, Loods 13.

De kop is eraf!

De kop is er dus af. In de blakende zon kregen we opwarmings (?), bewegings- en lichaamsoefeningen van Jochem Stavenuiter, artistiek leider van en speler bij Theatergroep Bambie, die momenteel toert met Frou Frou, een oog- en oorstrelende voorstelling waarin live muziek met het spel is verweven. Jochem studeerde corporeal mime aan de Hogeschool voor de Kunsten in Amsterdam.

Jochem Stavenuiter. Foto: website Theatergroep Bambie, Frou Frou.

Mammoet is een verhaal in een verhaal. Het gaat over een genootschap dat mensen weer in contact wil laten komen met de oermens in zichzelf. Door leerzame verhalen over die oertijd ‘te spelen’ en waarbij opoffering centraal staat. Het verhaal dat verteld wordt (in het toen) gaat over de heilige Mammoet.

‘Ik vertaal naar beweging’


Spelers moeten dus regelmatig van rol switchen. Het contrast tussen oermens en de mens anno nu wordt in Mammoet in al haar facetten tot uiting gebracht: lichaamshouding, voortbeweging, kostuums, decor, rekwisieten, spraak (Mammoet heeft een eigen taal, zelfs in gebaren), zang, muziek en dans. Jochem Stavenuiter zorgt voor de choreografie van de voorstelling, maar stelde in zijn openingspraatje uitdrukkelijk ‘dat hij geen danser is’.

‘Ik vertaal naar beweging. Ik maak stillevens en geef iedereen een beweging waardoor het een geheel wordt’.

Na een zaterdagochtendtraining kent elke ensemblespeler inmiddels het verschil in rughouding tussen die van een chimpansee en een silverback-gorilla. Daarnaast zijn ze allemaal doordrongen van een aantal choreografische basisprincipes zoals ‘kracht is kracht’, ‘less is more’ en ‘small is beautiful’! Die laatste twee openbaarden zich op fantastische wijze door vijf minuten bewegingsloos stil te ‘staan’ en middels korte opdrachtjes verschillende gemoedstoestanden uit te drukken met alleen (aanzwellende) mimiek, of kleine lichaamshoudingswijzigingen. Het middagprogramma was voornamelijk gericht op groepsdynamiek.

Ingewikkelde asymmetrische ritmes en melodieën

Mirjam van Wijk en Julia Scepanovic, selfie tijdens repetitie.

De zondagrepetities stonden voor de ensemblespelers in het teken van Bulgaarse zang. Theatermaker en regisseur Tom de Ket heeft zich voor Mammoet laten inspireren door deze zangvorm omdat hij appelleert aan oerklanken. Bulgaarse volksmuziek kent een complexe opbouw en bestaat uit ingewikkelde asymmetrische ritmes en melodieën die uit de pre-Slavische oudheid stammen. Daarnaast zorgt diafonie, de tweestemmige zang met een bijzonder ‘trillend’ akoestisch effect, voor een geheel eigen klank.

Tom liet speciaal voor Mammoet Julia Scepanovic ‘invliegen’, die ons – samen met Mirjam van Wijk (zij begeleidde ook de zang voor Het Pauperparadijs) – op zeer enthousiaste wijze de eerste kneepjes van deze zangvorm bijbracht. Beide dames ontfermen zich overigens niet alleen over de ensemblespelers, ook de hoofdrolspelers van Mammoet hebben inmiddels al heel wat Bulgaarse toonladders achter (en voor!) de kiezen.

Presentation video for Julia (Djurdjica) Scepanovic, Filmed and edited by Marko Korac.

Om je een indruk te geven van wat diafonie (en polyfonie) behelst, en waar – in dit geval – de dames-hoofdrolspelers zich in zeer geringe tijd op hebben stukgebeten, neem ik hier een kort fragment op van een lied dat komende zomer – ondersteund door een uit meer dan twintig (ensemble)leden bestaand koor – over het Buinerveld zal schallen. Komt dat horen!

Fragment Bulgaarse diafonie. Dames-cast Mammoet gedirigeerd door Julia Scepanovic tijdens perspresentatie, 4 juni 2019, JvE Studio, Almere